Spouwmuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

spouwmuur: 1=buitenblad, 2=luchtspouw, 3=isolatie, 4=binnenblad, 5=verdiepingsvloer, 6=beganegrond vloer, 7=funderingsbalk, 8=bodemafsluiting, 9=maaiveld

Ventilatierooster (t.b.v kruipruimte) in een spouwmuur.

Een spouwmuur is een muur met een open ruimte (spouw) tussen het binnen- en buitenblad. De spouw voorkomt vochtdoorslag van buiten naar binnen.

[bewerken] Geschiedenis

De spouwmuur komt in Nederland voor het eerst voor na 1930, veelal nog op gebrekkige en beperkte wijze. Het volledig als spouwmuur uitvoeren van gemetselde buitenmuren werd pas in 1960 in Nederland verplicht door een wijziging van de Modelbouwverordening omdat er in dat natte jaar zeer veel problemen werden geconstateerd met vochtdoorslaande gevels. ^[1] Volgens Jellema is het bouwen met spouwmuren begin twintigste eeuw begonnen. ^[2] De oudste bekende spouwmuur in Nederland is aangetroffen in het huis Ten Bosch te Maarssen in de provincie Utrecht, 1627, in 1726 in Amsterdam, Gemeenlandshuis Zeeburg. ^[3]

[bewerken] Werking en ventilatie

Door de spouwmuur kan het regenwater dat tegen de gevel komt door de capillaire werking van de poreuze baksteen niet meer tot binnen doordringen omdat de gevel onderbroken wordt door de spouw. Door de spouw licht te ventileren met roostertjes of open stootvoegen (verticale voegen) onder en boven in het buitenblad wordt de waterdamp afgevoerd en droogt de muur. Bij onderzoek is echter gebleken dat bij normale bakstenen het vocht in de muur voor ca 98% door middel van diffusie het buitenblad verlaat. Met andere woorden, het ventileren van de spouw is overbodig. Lint- en stootvoegen mogen dus afgedicht worden. Het zorgt enkel voor het afkoelen van de muur. Dit geldt echter niet voor ventilatieroosters (zie foto). Deze ventilatieroosters hebben tot taak de kruipruimte van de woning te ventileren en mogen niet worden afgedicht!

Bij dampdichte materialen (zoals geglazuurde bakstenen of een baksteen beschilderd met dampdichte verf e.d.) zal het vocht wel volledig moeten worden afgevoerd door middel van ventilatie. Een dampdichte laag aan de buitenzijde / op het buitenspouwblad is daarom af te raden.

[bewerken] Spouwankers

De beide spouwbladen worden, voor de stabiliteit van de spouwmuur, door spouwankers met elkaar verbonden. Deze ankers zijn vaak gemaakt van verzinkt staaldraad en worden tegenwoordig meestal meteen benut om het isolatiemateriaal tegen het binnenblad te klemmen.

[bewerken] Spouwmuurisolatie

Een luchtspouw van 50 mm breedte heeft een isolerende functie, die overeenkomt met een laag isolatiemateriaal van ca 5 mm dikte en van een gemiddelde warmteweerstand. Het warmtetransport door een luchtlaag gebeurt niet door conductie (geleiding) zoals door materialen, maar door convectie (luchtstroming) en vooral straling. In woningen die de laatste jaren gebouwd worden, wordt in de spouw daarom (vaak tegen het binnenspouwblad) isolatie aangebracht. Daarbij wordt de isolatielaag vrijgehouden van het buitenblad om te voorkomen dat het eventueel doorslaand regenwater bij het isolatiemateriaal komt. Dit is echter niet bezwaarlijk omdat de toegepaste isolatiematerialen vochtafstotend zijn gemaakt.

[bewerken] Spouwmuurisolatie in de nieuwbouw

Het isoleren van spouwmuren kwam rond 1973 (oliecrises) op gang. In de beginperiode met isolatiematerialen van 25 tot 50 mm dik. Door verscherpte eisen, hogere stookkosten en meer aandacht voor energiebesparing wordt nu veelal 100 mm of meer isolatiemateriaal toegepast.

Voor het isoleren van spouwmuren in de nieuwbouw worden isolatieplaten en folies toegepast. Plaatmaterialen die worden toegepast zijn:

• steenwol;
• glaswol;
• EPS (Geëxpandeerd_polystyreen);
• XPS (Geëxtrudeerd Polystyreen);
• PUR (Polyurethaan);
• PIR (Polyisocyanuraat).

Er zijn ook folies die in de spouw worden geplaatst en die werken op basis van reflectie. Er zijn daarnaast isolatieplaten die standaard voorzien zijn van folies waardoor de werking van de plaat en de folie worden gecombineerd.

[bewerken] Na-isolatie spouwmuren

Ongeïsoleerde spouwmuren kunnen worden geïsoleerd door deze met isolatiemateriaal vol te spuiten, of bij perliet te gieten. Voor het isoleren van spouwmuren in de bestaande bouw worden gebruikt:

• steenwol;
• glaswol;
• EPS (Geëxpandeerd polystyreen);
• XPS (Geëxtrudeerd Polystyreen);
• PUR (Polyurethaan);
• Perliet (gegoten);
• UF (Ureumformaldehyde).

Uitvoering kan vallen onder een KOMO-Procescertificaat; Kwaliteitssysteem waarbij uitvoering en materiaal onafhankelijk worden gecontroleerd.

Het gevaar dat er vocht van buiten naar binnen trekt is bij een vochtwerende isolatiematerialen nihil. Doorslaande muren, schimmelvorming op de binnenkant van de muren, loslatend behang enzovoort, komen dan ook niet voor en kunnen zelfs verholpen worden indien dit door een erkend gecertificeerd bedrijf gedaan wordt.

[bewerken] Ankerloze spouwmuur

Als woningscheidende wand tussen woningen wordt in de regel een ankerloze spouwmuur toegepast. Hiermee wordt een betere geluidsisolatie bereikt; spouwankers werken als geluidbruggen, waardoor geluid wordt overgedragen aan de aangrenzende woning.