Stootblok

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het woord stootblok wordt gebruikt bij de spoorwegen, in wegtransport en atletiek.

Spoorwegen[bewerken]

Een stootblok of stootjuk is een blokkade die geplaatst wordt aan het einde van sporen. Stootblokken zijn meestal vastgeklemd aan de rails of zijn vastgemaakt aan de omranding van het spooreinde en zijn gemaakt van een combinatie van hout en ijzer (staal) of alleen staal. Tijdelijke blokkades bij werkzaamheden aan spoorlijnen bestaan uit 2 ijzeren staven die in een kruis zijn gezet.

In het verleden werden treinen uitsluitend uitgerust met buffers en daarom hadden veel stootblokken zelf ook buffers of verstevigingen op de plaatsen waar de buffers het blok raken. Later werden met name personentreinen voorzien van koppelingen zonder buffers en werden nieuwe stootblokken geïntroduceerd die ook op de plaats van de koppeling een contactvlak hebben. De verschillende koppelingen hebben vaak uitsteeksels, waarvoor dan overeenkomstige uitsparingen werden gemaakt.

Het is niet de bedoeling dat stootblokken daadwerkelijk in aanraking met een trein komen, net zo min als het de bedoeling is dat de kreukelzone van een auto gebruikt wordt. Stootblokken zijn noodmaatregelen en kunnen een trein sterk afremmen en een langzaam rijdende trein tot stilstand brengen. Hoe zwaarder de trein is en hoe sneller hij rijdt, hoe minder nut het blok zal hebben. Niet zelden neemt de trein blok met rails nog een stuk mee, zoals lok 1616 in Uitgeest in de jaren 90.

Bij een botsing wordt het stootblok naar achteren geduwd, wat de kracht van de trein absorbeert. In Antwerpen-Centraal staan, op de bovenste sporen (1-6), gecompliceerdere stootbuffers: deze bestaan uit een metalen baar die met zuigers in een pneumatisch vat zit. Bij een botsing worden de zuigers ingeduwd en absorbeert de gecomprimeerde lucht in het vat de kracht. Dit systeem is bedacht na het treinongeval op Gare Montparnasse en wordt ook op andere plaatsen gebruikt. Bij de uitbreiding van het station werden op de nieuwe doodlopende sporen minder gecompliceerde stootbuffers geplaatst.

Wegtransport[bewerken]

Een stootblok wordt ook gevormd door de rubbers waar een vrachtwagen achteruit tegenaan rijdt in een dok. Deze zijn er om te voorkomen dat het dok of de vrachtwagen beschadigt.

Atletiek[bewerken]

Een stootblok vinden we ook binnen de atletiek. Bij het kogelstoten wordt de voorzijde van de stootring afgeschermd door een wit stootblok. Tijdens de stoot mag de kogelstoter de grond buiten de ring niet aanraken. Verder mag alleen de binnenkant van het stootblok geraakt worden.