Stratego

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stratego
Speelveld
Speelveld
Aantal spelers 2
Leeftijd 8+
Voorbereidingstijd 3-6 minuten
Speelduur 10-60 minuten
Moeilijkheidsgraad gemakkelijk - zeer lastig
Kennis inzicht
Uitgever MB, Jumbo,

Stratego' is een bordspel dat sinds de Tweede Wereldoorlog in het Nederlands wordt uitgegeven, sinds 1958 door Jumbo. Voor distributie in de Verenigde Staten verstrekt Jumbo van 1958 tot 2010 de licentie aan MB, en vanaf 2010 aan Spinmaster. Bij stratego staan er twee legers bestaand uit 40 stukken in verschillende rangen tegenover elkaar en is het de bedoeling dat het vaandel van de tegenstander wordt veroverd.

Originele spelregels[bewerken]

Alle stukken mogen 1 veld per keer horizontaal of verticaal op het bord bewegen. Uitzondering is de verkenner, die mag zowel horizontaal als verticaal zo ver bewegen als mogelijk. Stukken kunnen niet over elkaar heen springen.
De stukken staan dusdanig opgesteld dat men niet kan zien waar welk stuk van de tegenstander staat. Alleen als een stuk een ander stuk probeert te slaan (door op hetzelfde vak te stappen), worden beide stukken getoond. Over het algemeen geldt dat het hoogste stuk wint, en de ander wordt geslagen. Als beide even hoog zijn, worden beide geslagen.

Er zijn echter twee uitzonderingen:

  • als de spion (de laagste in rang van alle stukken) de maarschalk eerst aanvalt, wordt de maarschalk juist wel geslagen.

Valt de maarschalk de spion eerst aan, dan verdwijnt de spion.

  • een bom wordt alleen weggenomen als het door een mineur wordt aangevallen.

De bommen en de vlag mogen na plaatsing niet meer verplaatst worden. Een bom wint van elk stuk dat het probeert te slaan, met uitzondering van de mineur. De vlag verliest van elk stuk en het veroveren ervan is het doel van het spel: er is winst als de vlag van de tegenstander wordt aangetikt en het wordt "veroverd" (door middel van het te slaan).

De hoogste stukken (maarschalk, generaal, kolonel, majoor) vormen de ruggengraat van de strijdmacht. Daar de meeste andere stukken door hen geslagen kunnen worden zijn zij ideale stukken voor een sterke aanval. Ook kunnen ze gebruikt worden als verdediging tegen een aanval. Ze zijn echter met erg weinig en wie ze kwijt is, is sterk verzwakt. De lagere stukken (kapitein, luitenant en sergeant) vormen als middenrangen de "schoonmakers" en het "voetvolk". Ze kunnen gebruikt worden om lastige verkenners en mineurs op te ruimen zonder de hogere stukken te onthullen aan de vijand. De mineur kan bommen opruimen, maar is zelf een lage rang. Mineurs zijn dus kwetsbaar en moeten beschermd worden. Verkenners zijn bijna de laagste in rang maar kunnen meer dan 1 veld lopen. Ze dienen slechts om de rang van vijandelijke stukken te onthullen, maar wie ze kwijt is speelt als een blinde. De spion kan als enige de maarschalk slaan, maar is als laagste rang erg kwetsbaar en moet zodoende beschermd worden. De bom dient ter verdediging. Een veelgebruikte techniek is het omringen van de vlag met bommen. Het nadeel hiervan is wel dat dit een voor de tegenstander zeer herkenbaar groepje van drie of vier stilstaande stukken geeft, zodat hij in het eindspel kan vermoeden waar de vlag staat.

Het bord[bewerken]

Stratego

Het bord is verdeeld in 10 x 10 velden. Daarbinnen bevinden zich twee meren van 2 x 2 waar de stukken niet kunnen komen.

De stukken[bewerken]

Op het speelbord worden stukken volledig naar eigen keuze opgesteld met de volgende aantallen en rangen (van sterkst naar zwakst):

Rang Aantal per speler
Bom 6
Maarschalk 1
Generaal 1
Kolonel 2
Majoor 3
Kapitein 4
Luitenant 4
Sergeant 4
Mineur 5
Verkenner 8
Spion 1
Vaandel 1

Geschiedenis[bewerken]

De Nederlandse versie van het spel is tijdens de Tweede Wereldoorlog bedacht door de Joodse onderduiker Jacques Johan Mogendorff. Hij gaf het spel in licentie aan de firma Smeets en Schippers. De figuren zijn dan nog van karton, wat als nadeel heeft dat ze snel beschadigen en beduimeld raken. Hierdoor stijgt de herkenning van de stukken aan de normaal anonieme achterkant.

Het was een belangrijke reden dat het spel aanvankelijk geen groot succes kende, net als het feit dat veel Nederlanders na vijf jaar bezetting genoeg hadden van oorlog en daarmee aan oorlogsspelen. Als Mogendorff het spel in 1958 verkoopt aan Hausemann & Hötte begint het succes. De stukken werden aanvankelijk als donkerrood en donkerblauw gelakte houten blokjes gemaakt en later als plastic modellen vervaardigd en het hele spel kost fl. 9,50. In het eerste jaar worden er 15.000 exemplaren verkocht. In 1980 zijn dat er al meer dan 700.000 stuks. Inmiddels wordt stratego in meer dan 50 landen verkocht. Verder is het bordspel nog steeds populair en bestaan er toernooien die worden gespeeld onder de StrategoBond Nederland.

Levend stratego[bewerken]

Een bekende afgeleide van Stratego die we van schoolkampen kennen is het bosspel Levend stratego.

Externe links[bewerken]