Tetris

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tetris
Screenshot van Tetris
Screenshot van Tetris
Ontwerper(s) Alexey Pajitnov
Datum van uitgave 6 juni 1984
Genre(s) Puzzel
De Tetrominos (I, J, L, O, S, T, Z)
De Tetrominos (I, J, L, O, S, T, Z)
Portaal  Portaalicoon   Computer

Tetris is een puzzel-computerspel ontworpen door Alexey Pajitnov. De eerste speelbare versie kwam uit op 6 juni 1984.[1] Het spel kreeg algemene bekendheid doordat het meegeleverd werd bij het spelletjesplatform Game Boy van Nintendo in 1989. De kampioenschappen van het spel worden echter vaak gespeeld op Nintendo Entertainment System (NES). De naam is afgeleid van het Griekse woord voor vier, tetra, omdat ieder blokje uit vier vierkantjes bestaat.

Het spel[bewerken]

Op het scherm vallen constant blokken vanaf de bovenkant van het scherm naar beneden. Deze blokken hebben verschillende vormen bestaande uit vier vierkantjes, zogenaamde tetromino's. Zo is er een blok dat lijkt op een "L", maar er is ook een O-blok of I-blok. De naam "Tetris" is afkomstig van de hoofdtechniek van het spel, namelijk de blokken zo stapelen dat wanneer de speler een I-blok in de overgebleven gleuf plaatst, er vier lijnen worden gemaakt, wat afhankelijk van het level, een groot aantal punten oplevert. De naam van deze techniek is dan alweer afkomstig van het Griekse tetra, wat vier betekent.

Door de blokjes te roteren en horizontaal te verplaatsen moet de speler ervoor zorgen dat ze, eenmaal beneden aangekomen, een horizontaal gesloten lijn vormen met de andere blokken die daar al liggen. Elke succesvol gevormde horizontale lijn wordt verwijderd. Als dit niet tijdig gebeurt, wordt de laag met blokjes steeds hoger en is er geen ruimte en tijd meer om de blokjes te draaien.

De speler kan net zolang doorgaan tot de blokken de bovenkant van het scherm raken waarna het spel is afgelopen. Zolang de blokjes juist worden gestapeld kan de speler doorgaan, maar in veel versies vallen de blokjes steeds sneller. Hierdoor wordt het spel gaandeweg steeds moeilijker waardoor de speler steeds meer moeite krijgt om de sneller vallende blokken juist te positioneren.

Geschiedenis[bewerken]

In juni 1984 schreef Alexey Pajitnov Tetris op een Elektronika 60-computer toen hij op de technische universiteit in Moskou werkte. Vadim Gerasimov maakte daarna een versie voor de IBM-pc. Deze versie werd al snel verspreid door de universiteit.

Via de contacten op de universiteit kwam het spel terecht in Hongarije. Daar kwam het onder ogen van een Brits softwarebedrijf, Andromeda. De eigenaar van het bedrijf probeerde contact te zoeken met Alexey Pajitnov. Deze had intussen de rechten gegeven aan het softwarebedrijf Spectrum Holobyte. Omdat Andromeda de rechten niet van Alexey kon krijgen kochten ze de rechten op van een Hongaarse programmeur die een kloon had gemaakt. Uiteindelijk is deze rechtenzaak tot een schikking gekomen: Spectrum Holobyte had het recht om IBM-PC-versies van Tetris te verkopen, Andromeda mocht versies maken voor andere thuiscomputers.

Omdat de rechten zijn verkocht in (en ten tijde van) de communistische Sovjet-Unie gingen alle inkomsten van Tetris naar de staat en niet naar de bedenker Alexey Pajitnov zelf. Tevens was het onduidelijk aan welke bedrijven de Sovjetoverheid de rechten inmiddels had verkocht - omstreeks 1988 claimden diverse bedrijven het recht te hebben om Tetris te maken en verkopen. Om een einde aan deze chaos te maken trok in 1989 de Sovjetoverheid alle rechten in en verkocht deze aan twee bedrijven: Atari voor de arcadeversies en Nintendo voor de thuismarkt.

Nadat de Sovjet-Unie was opgeheven vormde Alexey Pajitnov samen met Henk Rogers het bedrijf The Tetris Company LLC ("TTC") om alsnog (met succes) royalty’s te innen voor Tetris.

Muziek[bewerken]

De bekendste Tetris-melodie, Music A uit de Game Boy-versie van Nintendo, is gebaseerd op een Russisch volkslied Korobejniki. Music B is een stuk uit De notenkraker van Tsjaikovski; Music C is een werk van Johann Sebastian Bach, namelijk Suite no. 3 in b kleine terts, BWV 814, IV. Menuett - Trio.

Klonen[bewerken]

Van Tetris is inmiddels een ontelbaar aantal klonen gemaakt, voor diverse platforms. Te denken valt aan andere Nintendo-consoles, maar ook aan de pc, mobiele telefoons en zelfs de (vijfde generatie) iPod. Als men twee gameboys heeft die op elkaar aangesloten kunnen worden, kan men Tetris met zijn tweeën spelen. Als iemand twee of meer rijen blokken kan laten verdwijnen, verschijnen er één of meer rijen bij de tegenspeler. Wanneer men twee rijen laat verdwijnen, verschijnt er één bij de tegenstander, bij drie rijen verschijnen er twee, maar bij vier rijen verschijnen er vier.

Sommige klonen van Tetris krijgen een eigen naam, meestal een variant op 'Tetris' waarbij een of enkele letters zijn veranderd.

Blokken[bewerken]

Tetris wordt ook gebruikt in het spelprogramma Blokken op de Vlaamse televisie VRT, gepresenteerd door Ben Crabbé. Twee tegenspelers moeten quizvragen beantwoorden; bij een goed antwoord mag de speler twee tetrisblokken inzetten. Als een speler een horizontale lijn kan vormen, krijgt hij of zij extra punten.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties