Thanksgiving Day

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een typische Thanksgiving dinner met gerechten als kalkoen, zoete aardappels en veenbessen

Thanksgiving Day (dankzeggingsdag), vaak verkort tot Thanksgiving, is een nationale feestdag in de Verenigde Staten en Canada waarop dank wordt gezegd (traditioneel aan God) voor de oogst en voor allerlei andere goede dingen. In de Verenigde Staten wordt deze dag gevierd op de vierde donderdag in november. In Canada, waar de oogst eerder in het jaar eindigt, wordt het op de tweede maandag in oktober gevierd. In protestants-orthodoxe kerken in Nederland bestaat de Dankdag voor het Gewas.

Thanksgiving wordt gevierd met de hele familie en men legt grote afstanden af om bij elkaar te kunnen zijn. Omdat het in de VS op een donderdag valt, is het meestal zo dat werknemers ook vrijdags vrij krijgen. Daardoor wordt een familiereünie van vier dagen mogelijk.

Eten[bewerken]

Het eten speelt een grote rol: het is traditie om op Thanksgiving Day kalkoen te eten en er wordt dan ook aan deze dag gerefereerd als Turkey Day ("kalkoendag"). Sinds het presidentschap van John F. Kennedy is het de gewoonte dat de president gratie verleent aan een levende kalkoen, de National Thanksgiving Turkey. Traditionele bijgerechten zijn aardappelpuree (mashed potatoes), stuffing, zoete aardappels (sweet potatoes), sperziebonen (green beans), veenbessen (cranberries), en als nagerecht pecannotentaart (pecan pie) en pompoentaart (pumpkin pie).

Voor de maaltijd kijkt men traditioneel naar American Football. Mensen gaan soms naar een wedstrijd van het lokale "High School"-team, of ze kijken naar een van de wedstrijden die voor het eten door de televisie worden uitgezonden.

Dag na Thanksgiving[bewerken]

De vrijdag na Thanksgiving, wanneer de hele familie vrij heeft, is traditioneel een dag om met het winkelen voor Kerstmis te beginnen. Het is daardoor de drukste dag in het jaar voor de winkeliers. De dag wordt in de Verenigde Staten ook wel "Black Friday" genoemd (zwarte vrijdag). Deze term komt naar alle waarschijnlijkheid voort uit de grote (verkeers)drukte op wegen en de trottoirs rond de winkels. Een andere theorie voor de herkomst van de term is dat die dag de winkeliers "in het zwart" komen te staan, en winst beginnen te maken voor het jaar (verliezen worden in rode inkt geschreven). Voor veel winkeliers is dit echter niet het geval: zij streven ernaar (en slagen er in) het hele jaar door winst te maken, ook al wordt de meeste winst behaald in het laatste kwartaal.

Geschiedenis[bewerken]

Schilderij van Jean Louis Gerome Ferris over het eerste Thanksgiving feest in 1621

De Amerikaanse traditie associeert de feestdag met een feest dat door de Pilgrim Fathers zou zijn gevierd in 1621 toen zij in Plymouth in Massachusetts een nederzetting hadden gesticht (zie Plymouth Colony): na de barre tocht met de Mayflower vanuit Europa mislukte de oogst. Toen er, volgens deze theorie, dankzij de hulp van indianen van de Wampanoag-stam en na een Indian Summer, in november alsnog geoogst kon worden, volgde de eerste viering van Thanksgivingday. Voor de vorm zou teruggegrepen zijn op het voorbeeld van de viering van Leidens Ontzet, zoals men dat tijdens het verblijf in Leiden van 1609 tot 1621 jaarlijks had meegemaakt: de dankdienst in de Pieterskerk en de maaltijd[1]. Nog steeds wordt in de Thanksgiving Service de Engelse versie van Wilt heden nu treden gezongen, op dezelfde melodie.

Veel van de verhalen omtrent de Amerikaanse Thanksgiving zijn mythes die zijn ontstaan aan het eind van de 19e en begin van de 20e eeuw in een poging een algemene nationale identiteit te scheppen in de naweeën van de Amerikaanse Burgeroorlog en in de smeltkroes van nieuwe immigranten.

Thanksgiving voor de Indianen[bewerken]

Verschillende Indianenstammen zien deze feestdag tegenwoordig niet als een dag waarop men dankbaar moet zijn, maar beschouwen het als het begin van een tragisch proces waardoor zij hun land kwijtraakten, en hun populatie werd gedecimeerd. Ieder jaar op Thanksgiving Day komen Wampanoags en andere indianen samen in Plymouth voor het herdenken van hun "nationale rouwdag".

Thanksgiving in Nederland[bewerken]

Ook in Nederland viert de Amerikaanse gemeenschap jaarlijks Thanksgiving, met een oecumenische dienst in de Pieterskerk te Leiden.

Data van Thanksgiving[bewerken]

President Obama verleent gratie aan een kalkoen (2009)
jaar VS Canada
2011 24 november 10 oktober
2012 22 november 8 oktober
2013 28 november 14 oktober
2014 27 november 13 oktober
2015 26 november 12 oktober
2016 24 november 10 oktober
2017 23 november 9 oktober
2018 22 november 8 oktober
2019 28 november 14 oktober
2020 26 november 12 oktober

Zie ook[bewerken]

Noten
  1. Aldus prof. dr. J.W. Schulte Nordholt in zijn Pieterskerklezing op 23 februari 1992: "Het meest blijvende resultaat van hun optreden is nog wel dat ze de traditie van Thanksgiving hebben ingevoerd en op dat idee waren ze gekomen doordat ze in Leiden hadden gezien hoe er nog steeds 3 oktober werd gevierd. Zo hebben we nog een Leids stempel gedrukt op de Amerikaanse wereld, al werd haring en wittebrood kalkoen."