Thanksgiving Day

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Een typische Thanksgiving dinner met gerechten als kalkoen, zoete aardappels en veenbessen
President Bill Clinton verleent gratie aan een kalkoen, 1999
Schilderij van Jean Louis Gerome Ferris over het eerste Thanksgiving feest in 1621

Thanksgiving Day is een nationale feestdag in de Verenigde Staten en Canada waarop dank wordt gezegd (traditioneel aan God) voor de oogst en voor allerlei andere goede dingen. In de Verenigde Staten wordt deze dag gevierd op de vierde donderdag in november. In Canada, waar de oogst eerder in het jaar valt, wordt het op de tweede maandag in oktober gevierd. In protestants-orthodoxe kerken in Nederland bestaat de Dankdag voor het Gewas.

Thanksgiving wordt gevierd met de hele familie en men legt grote afstanden af om bij elkaar te kunnen zijn. Omdat het in de VS op een donderdag valt is het meestal zo dat werknemers ook vrijdags vrij krijgen, waardoor er een familiereünie van vier dagen wordt gevierd.

Het eten speelt een grote rol: het is traditie om op Thanksgiving Day kalkoen te eten en er wordt dan ook aan deze dag gerefereerd als Turkey Day ("kalkoendag"). Sinds het presidentschap van Harry Truman is het de gewoonte dat de president gratie verleent aan een levende kalkoen, de National Thanksgiving Turkey. Traditionele bijgerechten zijn aardappelpuree, stuffing, zoete aardappels (sweet potatoes), sperziebonen (green beans), veenbessen (cranberries), en als nagerecht pecannotentaart (pecan pie) en pompoentaart (pumpkin pie).

Voor de maaltijd kijkt men traditioneel naar Amerikaans voetbal. Mensen gaan soms naar een wedstrijd van het lokale "High School"-team, of ze kijken naar een van de wedstrijden die voor het eten door de televisie worden uitgezonden.

De vrijdag na Thanksgiving, wanneer de hele familie vrij heeft, is traditioneel een dag om met winkelen te beginnen voor Kerstmis. Het is daardoor de drukste dag in het jaar voor de winkeliers. De dag wordt in de Verenigde Staten wel "Black Friday" genoemd (zwarte vrijdag), omdat die dag de winkeliers "in het zwart" komen te staan, en winst beginnen te maken voor het jaar (verliezen worden in rode inkt geschreven).

Ook in Nederland viert de Amerkaanse gemeenschap jaarlijks Thanksgiving, met een oecumenische dienst in de Pieterskerk te Leiden.

[bewerken] Geschiedenis

De Amerikaanse traditie associeert de feestdag met een feest dat door de Pilgrim Fathers zou zijn gevierd in 1621 toen zij in Plymouth in Massachusetts een nederzetting hadden gesticht (zie Plymouth Colony): na de barre tocht met de Mayflower vanuit Europa mislukte de oogst. Toen er, volgens deze theorie, dankzij de hulp van de lokale bevolking en na een Indian Summer, in november alsnog geoogst kon worden, volgde de eerste viering van Thanksgivingday. Voor de vorm zou teruggegrepen zijn op het voorbeeld van de viering van Leidens Ontzet, zoals men dat tijdens het verblijf in Leiden van 1609 tot 1621 jaarlijks had meegemaakt: de dankdienst in de Pieterskerk en de maaltijd[1]. Nog steeds wordt in de Thanksgiving Service de Engelse versie van 'Wilt heden nu treden' gezongen, op dezelfde melodie.

Veel van de verhalen omtrent de Amerikaanse Thanksgiving zijn mythes die zijn ontstaan aan het eind van de 19de en begin van de 20e eeuw in een poging een algemene nationale identiteit te scheppen in de naweeën van de Amerikaanse Burgeroorlog en in de smeltkroes van nieuwe immigranten.

Vooral de oorspronkelijke bevolking, de verschillende Indianenstammen, ziet deze feestdag tegenwoordig niet als een dag waarop men dankbaar moet zijn, maar beschouwt het als het begin van een tragisch proces waardoor zij hun land kwijtraakten, en hun populatie werd gedecimeerd. Ieder jaar op Thanksgiving Day komen Wampanoags en andere indianen samen in Plymouth voor het herdenken van hun "nationale rouwdag".

[bewerken] Zie ook

Noten
  1. Aldus prof. dr. J.W. Schulte Nordholt in zijn Pieterskerklezing op 23 februari 1992: "Het meest blijvende resultaat van hun optreden is nog wel dat ze de traditie van Thangsgiving hebben ingevoerd en op dat idee waren ze gekomen doordat ze in Leiden hadden gezien hoe er nog steeds 3 oktober werd gevierd. Zo hebben we nog een Leids stempel gedrukt op de Amerikaanse wereld, al werd haring en wittebrood kalkoen."
Persoonlijke instellingen