Turk (scheldwoord)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het woord Turk is in het Nederlands eeuwenlang als scheldwoord gebruikt. Hoewel dit tegenwoordig veelal als politiek incorrect gezien wordt zijn er vele anekdotes over bekend.

Historie[bewerken]

Het (Turkse) Ottomaanse Rijk vormde eeuwenlang een bedreiging voor christelijk Europa. In de zeventiende eeuw hadden de Turken grote delen van zuidoost Europa onderworpen en in 1529 en 1532 belegerden ze Wenen. Het woord Turk kreeg daardoor in West- en Centraal-Europa een negatieve naklank. Tot in de jaren 1990 werden Turken in verschillende Nederlandse woordenboeken en encyclopedieën in de eerste plaats beschreven als "wild", "barbaars" en "bloeddorstig" en daarna pas als "inwoner van Turkije". Pas enkele decennia na de komst van de eerste Turkse gastarbeiders werd dit geschrapt uit de meeste boeken.[1] En enkele woordenboeken, zoals de Van Dale, behielden deze discriminerende benamingen echter aan, zelfs tot in de 21e eeuw.[2]

In 1907 zei de toenmalige oprichter van de ARP en premier van Nederland Abraham Kuyper dat "Mongolen en Turken bloeddorstige vernielers en bedreigers van de christelijke cultuur" waren.[3]

Tegenwoordig[bewerken]

Tegenwoordig wordt het woord ook nog als scheldwoord gebruikt, de lading ervan is echter veranderd. Hoewel nog steeds negatief, is voor de jeugd de koppeling met de oude spreekwoorden niet aanwezig. Het is vergelijkbaar met een woord als 'neger' of 'Marokkaan' en wordt derhalve nog steeds gebruikt. De laatste jaren is er veel negatieve publiciteit ten aanzien van de Van Dale over de opname van het woord Turk als scheldwoord.[2] Dit wordt algemeen als een racistisch scheldwoord bestempeld.

Ook vandaag de dag vindt men de volgende uitdrukkingen nog in de woordenboeken:

  • eruitzien als een Turk = erg vuil, smerig zijn[4]
  • turkenbak = een grote, oude auto van duistere herkomst[5]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. R. Bakker, Geschiedenis van Turkije, Amsterdam 1997.
  2. a b Van Dale vrijuit, De Telegraaf, 15 november 2001.
  3. A. Kuyper, Om de Oude Wereldzee, Amsterdam 1907.
  4. Koenen Woordenboek Nederlands, 30e druk.
  5. Van Dale