Vliegenvangers (vogelfamilie)
| Vliegenvangers | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grauwe vliegenvanger (uit de onderfamilie muscicapinae) | |||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||
|
|||||||||||
| Familie | |||||||||||
| Muscicapidae (Vigors, 1825) |
|||||||||||
| Tapuit (uit de onderfamilie saxicolinae) | |||||||||||
| Afbeeldingen Vliegenvangers op |
|||||||||||
| Vliegenvangers op |
|||||||||||
|
|||||||||||
Vliegenvangers (Muscicapidae) vormen een grote familie van zangvogels uit de superfamilie Muscicapoidea.[1]
Inhoud |
Kenmerken [bewerken]
Het verenkleed bevat wisselende kleuren. Sommige soorten zijn bruinachtig, andere felgekleurd. Mannetjes en vrouwtjes zijn vaak verschillend van kleur, maar mannetjes zijn meestal groter. Soms is er een kuif aanwezig of een felgekleurde, kale huidpartij rond het oog. De snavelbasis is bezet met borsteltjes. Het zijn behendige vliegers en sommige kunnen best aardig zingen. De lichaamslengte varieert van 10 tot 21 cm.
Leefwijze [bewerken]
Hun voedsel bestaat hoofdzakelijk uit vliegende insecten.
Voortplanting [bewerken]
Ze bouwen een open nest tussen boomtakken of struiken. Het legsel bestaat uit 1 tot 11 gevlekte eieren.
Verspreiding [bewerken]
Deze vogels komen voor in Europa, Afrika, Azië en Australië. Wanneer de insecten schaars beginnen te worden, trekken broedende soorten uit noordelijke streken in het najaar naar het zuiden.
Er is nog een grote groep vogels die vliegenvangers wordt genoemd. Dit zijn de New World Flycatchers uit Noord- en Zuid-Amerika of tirannen. Deze vogels zijn niet verwant aan de vliegenvangers van de Oude Wereld en behoren zelfs tot een andere onderorde, de schreeuwvogels.
Verder is er nog een groep vogels die buiten Europa voorkomt en in het Engels de naam flycatchers draagt en in het Nederlands Monarchen en waaierstaartvliegenvangers zijn genoemd. Ook deze groep is niet direct verwant aan de vliegenvangers van de Oude Wereld, maar behoort tot de superfamilie Corvoidea.
- Vliegenvangers van de Oude Wereld
-
Bergdrongovliegenvanger (Dioptrornis fischeri)
-
Withalsvliegenvanger (Ficedula albicollis)
-
Streepkopvliegenvanger (Bradornis microrhynchus)
-
Nilgirikortvleugel (Brachypteryx major)
-
Bruine vliegenvanger (Muscicapa dauurica)
-
Roodkeelniltava (Niltava vivida)
- Kleine lijsterachtigen
-
Grijskopvliegenvanger (Culicicapa ceylonensis)
-
Sterrenpaapje (Pogonocichla stellata)
-
Kalahariwaaierstaart (Cercotrichas paena)
-
Witkruinlawaaimaker (Cossypha niveicapilla)
-
Witbrauwlawaaimaker (Cossypha heuglini)
-
Archers janfrederik (Cossypha archeri)
-
Himalayaroodstaart (Phoenicurus frontalis)
-
Rivierroodstaart (Chaimarrornis leucocephalus)
-
Aziatische roodborsttapuit (Saxicola maurus)
-
Réunionroodborsttapuit (Saxicola tectes)
-
Bruine rotsspekvreter (Oenanthe fusca)
-
Zwartstaart (Oenanthe melanura)
-
Waterroodstaart (Rhyacornis fuliginosa)
-
Kaapse miertapuit (Myrmecocichla formicivora)
-
Zwarte miertapuit (Myrmecocichla nigra)
-
Blauwkeelrotslijster (Monticola cinclorhynchus)
-
Kortteenrotslijster (Monticola brevipes)
-
Tickells niltava (Cyornis tickelliae)
Taxonomie [bewerken]
De familie wordt vaak opgesplitst in twee onderfamilies, de vliegenvangers van de Oude Wereld (Muscicapinae) en een groep van zangvogels die vroeger (en in veel veldgidsen) de 'kleine lijsterachtigen' of 'tapuiten' werd genoemd, de Saxicolinae. Deze onderverdeling is nogal kunstmatig en daarover bestaat geen overeenstemming. Uit nieuw uitgevoerd genetisch/moleculair onderzoek blijkt steeds vaker dat de indeling nog lang niet volmaakt is en daarom vinden er vaak veranderingen plaats in de naamgeving. Bijvoorbeeld het geslacht Ficedula is waarschijnlijk een vergaarbak waaruit nog nieuwe geslachten zullen worden afgesplitst.[2]
De spekvreters (het geslacht Cercomela) zijn sinds 2012 verdeeld over een nieuw geslacht Emarginata en het al bestaande geslacht Oenanthe.
De indeling zoals hier gepresenteerd, is gebaseerd op de IOC World Bird List versie 3.2. (uit 2012). Deze indeling wijkt op tal van punten af van de indeling van het veel gebruikte overzichtswerk Handbook of the Birds of the World deel 10 (2005) en 11 (2006).
Lijst van geslachten van de "kleine lijsterachtigen" [bewerken]
- Pogonocichla (1 soort:sterrenpaapje)
- Swynnertonia (1 soort: Swynnertons sterrenpaapje)
- Stiphrornis (1 soort: bosakalat)
- Sheppardia (9 soorten akalatten)
- Erithacus (3 soorten, waaronder gewone roodborst)
- Luscinia (11 soorten, waaronder de nachtegaal)
- Tarsiger (6 soorten blauwstaarten)
- Irania (1 soort: Perzische roodborst)
- Cossyphicula (1 soort: witbuikakalat)
- Cossypha (13 soorten "lawaaimakers")
- Xenocopsychus (1 soort: holenlawaaimaker)
- Cichladusa (3 soorten palmlijsters)
- Erythropygia (9 soorten waaierstaarten waaronder de rosse waaierstaart)
- Cercotrichas (1 soort: zwarte waaierstaart)
- Namibornis (1 soort: hererotapuit)
- Copsychus (10 soorten shama- of dayallijsters)
- Trichixos (1 soort: Vuurstaartshamalijster)
- Saxicoloides (1 soort: tuintapuit)
- Phoenicurus (11 soorten roodstaarten, waaronder de gekraagde roodstaart)
- Hodgsonius (1 soort: witbuikroodstaart)
- Rhyacornis (2 soorten roodstaarten)
- Chaimarrornis (1 soort: rivierroodstaart)
- Myiomela (4 soorten callene's of kortvleugels)
- Cinclidium (1 soort: blauwvoorhoofdcallene)
- Grandala (geslacht) (1 soort: grandala)
- Enicurus (7 soorten vorkstaarten)
- Saxicola (15 soorten roodborsttapuiten waaronder het paapje en de gewone roodborsttapuit)
- Campicoloides (1 soort: streeptapuit)
- Oenanthe (28 soorten tapuiten waaronder de gewone tapuit)
- Emarginata (3 soorten spekvreters waaronder de karoospekvreter)
- Pinarochroa (1 soort: Tanzaniaanse spekvreter)
- Myrmecocichla (5 soorten miertapuiten)
- Pentholaea (3 soorten miertapuiten)
- Thamnolaea (2 soorten kliftapuiten)
- Pinarornis (1 soort: steenspringer)
- Monticola (13 soorten rotslijsters, waaronder de blauwe rotslijster)
Lijst van geslachten van de vliegenvangers van de Oude Wereld [bewerken]
- Fraseria (2 soorten bosvliegenvangers)
- Dioptrornis (3 soorten drongovliegenvangers)
- Melaenornis (4 soorten drongovliegenvangers)
- Bradornis (4 soorten vliegenvangers)
- Sigelus (1 soort: klauwiervliegenvanger)
- Empidornis (1 soort: zilvervliegenvanger)
- Rhinomyias (11 soorten junglevliegenvangers)
- Muscicapa (25 soorten vliegen vangers waaronder de grauwe vliegenvanger)
- Myioparus (2 soorten vliegenvangers)
- Humblotia (1 soort: Humblots vliegenvanger)
- Ficedula (31 soorten vliegenvangers waaronder de bonte vliegenvanger)
- Cyanoptila (1 soort: blauw-witte vliegenvanger)
- Eumyias (5 soorten vliegenvangers)
- Cyornis (22 soorten niltava's waaronder luzonniltava)
- Anthipes (2 soorten vliegenvangers)
- Niltava (6 soorten niltava's)
- Muscicapella (1 soort: dwergniltava)
Bronnen, noten en/of referenties
|