Zwartkopmeeuw
| Zwartkopmeeuw IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2009) |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Soort | |||||||||||||
| Ichthyaetus melanocephalus Temminck, 1820 |
|||||||||||||
|
|||||||||||||
De zwartkopmeeuw (Ichthyaetus melanocephalus) kan 39 cm lang worden. Deze meeuw lijkt oppervlakkig op de kokmeeuw, waarmee hij vaak samen is, maar de kopkap is pikzwart en loopt verder door in de nek, de handpennen zijn geheel doorschijnend wit en de snavel is rood.Tot voor kort werd de soort bij het geslacht Larus ingedeeld, maar aan de hand van onderzoek aan mitochondriaal DNA is gebleken dat dit niet correct is.[2]
Inhoud |
[bewerken] Voorkomen
In Europa heeft deze meeuw een sterk verbrokkeld spreidingsgebied. Ze is veel zeldzamer dan de kokmeeuw. Deze vogel broedt pas sinds de 20e eeuw in Nederland. Aanvankelijk was het een zeldzame en onregelmatige broedvogel, maar sinds 1980 is het aantal zeer sterk gestegen tot bijna 1000 broedparen, die zich vooral rond Goeree-Overflakkee concentreren.[3]
[bewerken] Bijzonderheden
De zwartkopmeeuw neemt in Nederland nog steeds in aantal toe, het loont de moeite in groepen kokmeeuwen naar deze fraaie soort te zoeken. De neiging zich nabij kokmeeuwen op te houden is zo groot dat er zelfs wel gemengde paren zijn gemeld. Er zijn ook andere meeuwen met een zwarte kop, zoals de dwergmeeuw (Larus minutus), die in Nederland echter nog veel zeldzamer is (minder dan tien broedparen per jaar[4]).
[bewerken] Etymologie
Om de wetenschappelijke benaming te begrijpen dient men te zoeken naar de Latijnse oorsprong. De prefix Ichthy- is afkomstig van het griekse woord ichtus, wat vis betekent. Het tweede deel Aetus verwijst naar een afbakening in tijd, of naar een leeftijd. Dit woord komt voor in de Latijnse benaming van andere meeuwen en ook bij Adelaars (bv. de grijs-geleide vis-adelaar: I. Ichtyaetus), en andere. Melanocephalus is een afgeleide van twee latijnse woorden; Melano en Cephalus. Melano- betekent zwart, toepassing hiervan vind je in het woord melanisme, dat gebruikt wordt om een kleurafwijking aan te duiden. Bij de zwartkopmeeuw is dit echter een normaal verschijnsel dat optreedt in het broedseizoen. Cephalus betekent logischerwijs: hoofd, de afkomst is te vinden in de Griekse mythologie. Cephalus was het stichtende hoofd van een grote familie waar o.a. Odysseus toe behoorde. Er vond dus een verbastering plaats naar een letterlijke interpretatie; het lichaamsdeel hoofd.
Bronnen, noten en/of referenties:
- De zwartkopmeeuw in de gids van de Nederlandse Vogelbescherming
- De zwartkopmeeuw volgens SOVON Vogelonderzoek
- ↑ (en) Zwartkopmeeuw op de IUCN Red List of Threatened Species.
- ↑ Pons J.-M. ; Hassanin A. ; Crochet P.-A.(2005) Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers. Molecular phylogenetics and evolution 37(3):686-699.,
- ↑ SOVON Vogelonderzoek
- ↑ SOVON Vogelonderzoek over de dwergmeeuw
 |
Zie de categorie Ichthyaetus melanocephalus van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
