Alexander Petsjerski

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Alexander Aronovitsj Petsjerski
Foto Alexander Petsjerski bij kamp Sobibór.
Foto Alexander Petsjerski bij kamp Sobibór.
Geboren 22 februari 1909
Krementsjoek, Keizerrijk Rusland
Overleden 19 januari 1990
Rostov aan de Don, Sovjet-Unie
Religie Jodendom
Land/partij Vlag van de Sovjet-Unie van 1936-1955 Sovjet-Unie
Onderdeel Rode Leger
Dienstjaren 1941-1942
Rang Kapitein
Slagen/oorlogen Tweede Wereldoorlog
Onderscheidingen Medaille voor de Gewapende Strijd (1951)
Medal "For the Victory over Germany in the Great Patriotic War 1941–1945"
Portaal  Portaalicoon   Tweede Wereldoorlog

Alexander Aronovitsj Petsjerski (Russisch: Алекса́ндр Аро́нович Пече́рский) (Krementsjoek (nu: Oekraïne), 22 februari 1909Rostov aan de Don, 19 januari 1990) was de Russisch-Joods leider en organisator van de opstand van de Joden, in het door Nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog opgezette vernietigingskamp Sobibór in Polen.

Hij werd geboren in het toen nog Russische Krementsjoek als zoon van een Joodse advocaat, waarvan de familie in 1915 verhuisde naar Rostov aan de Don. Hij ging er eerst werken als elektricien. Na het behalen van een universitair diploma, in de muziek en de literatuur, ging Petsjerski aan de slag in een muziekschool. Hij had de rang van luitenant binnen het Rode Leger op het moment dat de Duitsers Rusland binnenvielen op 22 juni 1941. Tijdens de Slag om Moskou werd hij krijgsgevangen genomen door de Duitsers nabij Vyazma. Van dan af begon de lijdensweg van het ene werk- naar het andere strafkamp, waar tijdens een medisch onderzoek aan het licht kwam dat hij Jood was.

Sobibór[bewerken]

Op 18 september 1943 werd hij samen met meer dan tweeduizend Joden per trein naar het vernietigingskamp Sobibór getransporteerd. Daar beraamde hij - samen met met de Pool Leon Feldhendler - een groots opgezet vluchtplan, dat op 14 oktober 1943 werd uitgevoerd. Dit kon gebeuren na het doden van hun bewakers met messen en bijlen. Uiteindelijk ontvluchtten en overleefden 53 gevangenen. Alle achtergebleven gevangenen alsook de gesnapte vluchtelingen werden geëxecuteerd. Het kamp zelf werd kort daarop volledig ontmanteld.

Terug bij het leger werd Petsjerski gepromoveerd tot kapitein en gedecoreerd voor zijn bewezen diensten. Zijn getuigenissen en het rapport over de gebeurtenissen in Sobibór werden opgenomen in het Black Book geschreven door Vasily Grossman en Ilya Ehrenburg.

Na de oorlog[bewerken]

Na de oorlog keerde hij terug naar Rostov-aan-de-Don waar hij een baan vond als bediende bij een theater. Tijdens het Proces van Neurenberg werd Petsjerski door de Russische overheid belet om te getuigen. Zelfs bij processen die verband hielden met Sobibór mocht hij nooit spreken. Dit kon hij dan weer wel tijdens het proces tegen Adolf Eichmann dat plaats had in Israël, maar dan enkel in Moskou en onder toezicht van de KGB.

Op het einde van het Stalin-regime werd hij als Jood verbannen naar een goelag, samen met zijn broer. Na de dood van Joseph Stalin en internationale druk kwam hij vrij, zijn broer was ondertussen overleden. Alexander ging opnieuw zijn brood verdienen in een theater. Na zijn overlijden in 1990 werd hij begraven in Rostov aan de Don, pas in 2007 werd een plakket bevestigd op het huis waar hij woonde. Maar de herinnering aan hem bleef vooral verder leven in films, herdenkingsbijeenkomsten en documentaires.[1][2][3]

Memorabilia[bewerken]

  • Revolt in Sobibor: eigen getuigenis in een Russisch-Duitse documentaire over de opstand in Sobibór uit 1989 van de hand van Pavel Kogan.
  • Escape from Sobibor is een tv-film uit 1987 waarin de rol van Alexander Petsjerski wordt vertolkt door Rutger Hauer, waarvoor deze laatste een Golden Globe Award kreeg.
  • Sobibor, 14 Octobre 1943, 16 heures, 2001, documentaire van Claude Lanzmann
  • In de Israëlische stad Safed werd een straat naar hem genoemd.

Externe link[bewerken]

Zie ook[bewerken]