Algemene begraafplaats Den Helder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zeereddermonument bij de ingang van de begraafplaats.
De oudste grafzerk op deze begraafplaats, stammend uit 1672.

De Algemene begraafplaats (Oud) Huisduinen is een oude begraafplaats aan de Kerkhoflaan in Den Helder. Ten zuiden ligt de Duinweg en ten noorden een volkstuincomplex. Aangrenzend ligt ten oosten de RK begraafplaats Sint Jozef.

Geschiedenis[bewerken]

Huisduinen was ooit een eilandje dat door de zee steeds verder naar het oosten werd verplaatst. In de 16de eeuw verdween de kerk in zee. Het dorp werd verder landinwaarts heropgebouwd en de begraafplaats werd toen naar het hoogstgelegen deel van het eiland verplaatst, hetgeen te zien is op een kaart uit 1606, gemaakt door Pieter Pietersen.[1]

De oudste grafzerk stamt uit 1672. In het oudste gedeelte zijn veel zeemansgraven te vinden, te herkennen aan schepen en ankers op de grafstenen. Het zijn één van de weinige tastbare herinneringen aan de gouden tijd van de walvisvaart en koopvaardij in Huisduinen.

In de 19e eeuw werden meerdere keren stukken land rond de begraafplaats aangekocht en breidde de begraafplaats uit. De aula nabij de hoofdingang is gebouwd in 1911 en is een gemeentelijk monument. In de jaren 1920 werd de begraafplaats uitgebreid naar een ontwerp van Leonard Springer.[2]

In 2012 is de begraafplaats uitgebreid met plek voor meer dan 600 graven, waaronder een Islamitisch gedeelte.

Joodse begraafplaats[bewerken]

De eerste Joden vestigden zich in 1790 in Den Helder. In 1796 kwam er een eenvoudige synagoge in de Jodensteeg. In 1824, het jaar dat het Noordhollands Kanaal werd geopend, werd er ten westen van de bestaande begraafplaats een Joodse begraafplaats aangelegd. In 1837 kreeg de Joodse gemeenschap een joodse school en een nieuwe synagoge, gefinancierd door de familie Rothschild.

Op 13 april 2005 werd een plaquette onhuld ter nagedachtenis aan de Joodse inwoners van Den Helder die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord.

Monumenten[bewerken]

Gedenkteken Zr.Ms. Adder.
Grafmonument van LTZ 1 G.F.G. Gobius en zes zijner manschappen.
Batterij begraafplaats.

Zr.Ms. Adder[bewerken]

Op 5 juli 1882 verging rammonitor Adder voor de kust van Scheveningen. Hierbij kwamen alle 66 opvarenden om het leven. Precies een jaar na de ramp werd een gedenkteken onthuld op de plek waar 28 van de slachtoffers in één graf begraven liggen.

Eerste Wereldoorlog[bewerken]

In het grafmonument Voor hen die vielen liggen zes van de tien omgekomen bemanningsleden begraven van het schip Hr.Ms. Frans Naerebout die op 2 mei 1918 bij Terschelling op een mijn voer.

Hr.Ms. Willem van Ewijck[bewerken]

Mijnenveger Hr.Ms. Willem van Ewijck brak op 8 september 1939 in tweeën en zonk nadat het op een mijn was gevaren. Het incident kostte aan 30 bemanningsleden het leven. Twee van hen liggen onder een grafmonument begraven op de begraafplaats.

Oorlogsmonument[bewerken]

Op de begraafplaats werd op 5 mei 2006 het Monument voor Bombardementsslachtoffers onthuld door burgemeester G.H. Faber. Het herdenkt 38 slachtoffers van het bombardement in de nacht van 24-25 juni 1940. De eerste bommen werden afgeworpen door Britse vliegers, die de Rijkswerf hadden moeten treffen. Latere bommen werden waarschijnlijk door de Duitsers afgeworpen. De begrafenis van de slachtoffers was op 28 juni.

'TER NAGEDACHTENIS AAN
DE BURGERSLACHTOFFERS VAN
DE BOMBARDEMENTEN OP DEN HELDER
IN DE TWEEDE WERELDOORLOG
1940-1945
MANNEN, VROUWEN EN KINDEREN
DIE DAARBIJ OM HET LEVEN KWAMEN,
LIGGEN HIER BEGRAVEN.

Oorlogsgraven[bewerken]

Er zijn twintig oorlogsgraven te vinden uit de Tweede Wereldoorlog. Deze graven zijn 'geadopteerd' door een basisschool welke jaarlijks een herdenking organiseert.

Zeeredder Janus Kuiper[bewerken]

Nabij de ingang staat een monument ter nagedachtenis aan zeeredder Adrianus IJsbrand Kuiper. Het is gemaakt door Jan Dokter en werd onthuld in 1981.

Bunkers[bewerken]

Als onderdeel van Stelling Den Helder werd eind jaren 1930 Batterij Begraafplaats gebouwd. Tegenwoordig zijn er nog restanten te zien waaronder een manschappenverblijf, een munitiebergplaats en een bedding.

Bekende personen[bewerken]

Onder andere de volgende personen liggen op de begraafplaats begraven.