Bataafse Petroleum Maatschappij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bataafse Petroleum Maatschappij
BPM logo
BPM logo
Oprichting 1907
Oprichter(s) Jean B.A. Kessler
Henri Deterding
Hugo Loudon
Sleutelfiguren Hendrikus Colijn
Hoofdkantoor Carel van Bylandtlaan 30, Den Haag
Producten aardolie, aardgas, chemie
Portaal  Portaalicoon   Economie
Hoofdgebouw van de Bataafse Petroleum Maatschappij te Batavia (vanaf 1938).
Oliebronnen in Pangkalanbrandan.
Het hoofdkantoor aan de Carel van Bylandt-laan in Den Haag (Gebr. van Nieukerken, 1917)

De N.V. Bataafsche Petroleum Maatschappij (B.P.M.) is een oliemaatschappij, die werd opgericht op 26 februari 1907 met als zetel Den Haag. Het is thans een dochter van Shell.

De opening in 1949 van een nieuwe PVC-fabriek van BPM door de minister van Economische Zaken, dr. J.R.M. van den Brink.

De vennootschap heette bij oprichting N.V. De Bataafsche Petroleum Maatschappij en vervolgens Bataafse Petroleum Maatschappij N.V. en draagt thans de naam Shell Petroleum N.V. Later werd de naam: N.V. Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij (Koninklijke Olie). Door het samengaan met Shell werd de uiteindelijke naam van Shell: Koninklijke/Shell.

De voorloper van de B.P.M. was de op 16 juni 1890 door jkhr. ir. Hugo Loudon (1860 - 1941) opgerichte N.V. Koninklijke Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlandsch-Indie (K.N.M.E.P.). Dat was een van de zestien Nederlandse petroleummaatschappijen die in Nederlands-Indië actief waren. Dit bedrijf fuseerde in 1902 met Shell tot The Shell Transport & Royal Dutch Petroleum Co.’’, bekend als British-Dutch

De B.P.M. was werkzaam in het toenmalige Nederlands-Indië, dolf daar olie en bewerkte die in een eigen raffinaderij in Balikpapan. Het bedrijf is de voorloper van het Indonesische Pertamina. De belangrijkste oliebron van BPM was Pangkalan Brandan (Noord-Sumatra), die wordt beschouwd als de oorsprong van de Koninklijke/Shell. Meer dan 95% van de ruwe olie van Indonesië werd commercieel geproduceerd door BPM in de jaren 1920.[1] Tijdens de Japanse bezetting werden de bronnen en de raffinaderij onklaar gemaakt en in brand gestoken om ze niet in handen te laten vallen van de Japanners. Na de Tweede Wereldoorlog werden de bronnen door de TRI (leger van Indonesië) overgenomen en sinds 1957 overgedragen aan de Indonesische oliemaatschappij Permina, het latere Pertamina.

Vestigingen in Nederlands-Indië[bewerken]

  • Semarang (hoofdkantoor tot 1938)
  • Kawengan bij Semarang (oliebronnen)
  • Batavia (hoofdkantoor na 1938)
  • Balikpapan (raffinaderij)
  • Pangkalan Brandan en Pangkalan Susu (oliebronnen)

Vestiging op Curacao[bewerken]

  • Isla (raffinaderij van Venezolaanse olie)
  • Carcasbaai (bunkerhaven)
  • Bullenbaai (raffinaderij)

Vestigingen in Nederland[bewerken]

Amsterdam

In 1913 vestigde de Bataafsche Petroleum Maatschappij zich in Amsterdam-Noord op het zuidelijk deel van de Buiksloterham. De glazenier Max Nauta maakte drie gedenkramen voor het Groot Laboratorium van de BPM in Amsterdam.

Den Haag

Op 17 februari 1917 werd het nieuwe hoofdkantoor aan de Carel van Bylandtlaan in Den Haag betrokken. Het U-vormige gebouw lag aan de achterkant aan de Groenhovenstraat. Aan de zijkant (Oostduinlaan) was de ingang naar het souterrain waar de fietsen geparkeerd werden. De tuin, die in de U-vorm lag, werd nooit gebruikt. Tijdens de lunch gingen de meeste werknemers naar huis, ongeveer 50 gingen naar de Sierkan en 25 naar De Landbouw, twee melksalons tegenover de hoofdingang in de Bachmanstraat. In 1922 werd een lunchroom in de kelder ingericht.
Omdat het gebouw al snel te klein werd, vond op 21 december 1917 al de eerste bespreking over uitbreiding plaats tussen H. Colijn en de architecten Koch en Cusell.

Pernis

De bekendste vestiging was de raffinaderij in Pernis, die tegenwoordig in bezit is van Shell Nederland Raffinaderij B.V. Het bedrijf is momenteel nog gevestigd in Den Haag. Het bezat sinds 1922 het Landgoed te Werve, dat als clubhuis voor het personeel werd gebruikt en in 2011 werd verkocht.

Bekende werknemers[bewerken]