Ceratopia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een aantal meer basale ceratopiërs

De Ceratopia, of (taalkundig onjuist) Ceratopsia, vormen een groep ornithischische dinosauriërs.

De naam werd in 1890 door Othniel Charles Marsh bedacht voor een "infraorde"; daar deze paleontoloog een zeer beperkte kennis van de klassieke talen opgedaan had, spelde hij het woord fout: de betekenis is "hoorngezichten" en de correcte woordvorming is dus Cerat (van het Griekse keras, keratos, "hoorn") plus opia (het meervoud van ops, "gezicht") maar naar analogie met Triceratops voegde hij er een overbodige "s" in zodat het Ceratopsia werd. Voor namen boven het niveau van de familie-groep geldt volgens de naamgevingsregels prioriteit niet dwingend en dus is sindsdien de paleontologische wereld verdeeld tussen de traditionalisten die menen dat eenmaal gemaakte naamgevingssfouten altijd navolging verdienen of dat in elk geval het enkele feit dat ze nagevolgd zijn die fouten al correct maakt en kritische wetenschappers die vinden dat als je het meervoud van een Latijns woord wil gebruiken, je beter ook inderdaad dat meervoud kan gebruiken. In de populair-wetenschappelijke literatuur die op dit gebied in omvang de wetenschappelijke verre overtreft, is de eerste groep het meest invloedrijk gebleken, hetgeen geleid heeft tot een conditionering van ook de serieuze wetenschapper.

De eerste definitie als klade werd gegeven in 1997 door Peter Dodson: alle Marginocephalia die dichter bij de Ceratopidae staan dan bij de Pachycephalosauridae. Paul Sereno gaf in 1998 een overeenkomende definitie: alle Marginocephalia die dichter bij Triceratops staan dan bij Pachycephalosaurus. In 2005 verbeterde Sereno zijn definitie door voor de zekerheid veel meer vormen uit te sluiten: de groep bestaande uit Triceratops horridus Marsh 1889 en alle vormen nauwer verwant aan Triceratops dan aan Pachycephalosaurus wyomingensis (Gilmore 1931), Heterodontosaurus tucki Crompton and Charig 1962, Hypsilophodon foxii Huxley 1869 en Ankylosaurus magniventris Brown 1908.

De Ceratopia vormen met hun zustergroep de Pachycephalosauria een strikte onderverdeling per definitie van de Marginocephalia.

Tot de Ceratopia behoren vermoedelijk de Psittacosauridae en de Neoceratopia. De volgende fylogenie is dus niet per definitie juist:

Een mogelijke stamboom is de volgende:

Ceratopia 

 Yinlong


 void 
 void 

 Chaoyangsaurus



 Xuanhuaceratops



 void 

 Psittacosauridae


 Neoceratopia 

 Liaoceratops


 void 

 Yamaceratops


 void 

 Archaeoceratops


 Coronosauria 
 Leptoceratopidae 

 Montanoceratops


 void 

 Udanoceratops



 Leptoceratops



 Prenoceratops




 void 

 Graciliceratops


 void 
 Protoceratopidae 

 Bagaceratops



 Protoceratops



 void 

 Zuniceratops



 Ceratopidae













De oudst bekende ceratopiër is Yinlong uit Azië; de volgende is Chaoyangsaurus uit het Kimmeridgien; vormen uit Noord-Amerika komen voor tot in het Maastrichtien.