David Graeber

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
David Graeber (ca. 2011).

David Graeber (New York, 12 februari 1961) is een Amerikaanse antropoloog en anarchistisch activist.

Leven en werk[bewerken]

Graeber promoveerde in 1987 in de antropologie op de uitkomsten van veldwerk op Madagaskar (dissertatie: The Disastrous Ordeal of 1987: Memory and Violence in Rural Madagascar). Een centraal thema in zijn werk is de manier waarop verschillende samenlevingen omgaan met geld en schulden. Over dit thema schreef hij het boek Schuld: de eerste 5000 jaar (Nederlandse uitgave 2012; oorspronkelijke titel Debt: The First 5,000 Years, 2011), dat vooral de relatie tussen schuld en macht analyseert. Sinds 2013 is hij hoogleraar aan de London School of Economics.

Maatschappelijk engagement[bewerken]

Graeber omschrijft zijn maatschappijvisie als "anarchisme met een kleine 'a'": een streven naar een staatloze samenleving met directe democratie, zonder blauwdruk van hoe die eruit moet zien. Dat een dergelijke samenleving mogelijk is, toont volgens Graeber de praktijk die hij op Madagaskar aantrof, waar het gezag van de overheid vrijwel afwezig is terwijl de samenleving gewoon blijft draaien.[1] Hij verkreeg wereldwijde bekendheid door zijn organiserende rol in de protestbeweging Occupy Wall Street (2011)[1] en was medeverantwoordelijk voor de leuze We are the 99% ("wij zijn de 99%") die deze beweging hanteerde.[2]

Een van de specifieke thema's die terugkomen in Graebers opiniërende werk is de macht die schuldeisers, dus de financiële sector, in de hedendaagse economie hebben over burgers. In Schuld pleit hij voor een systeem van kwijtschelding, zoals die ook in vrijwel alle voor-kapitalistische maatschappijen bestaan heeft. Zijn standpunt hierover werd bekritiseerd door Thomas Piketty, die erop wees dat kwijtschelding ten koste gaat van de uiteindelijke schuldeisers, kleinvermogenden, en niet de financiële instellingen die het stelsel in stand houden.[3]

Een ander thema van Graeber is de noodzaak van radicale arbeidstijdverkorting (een nooit ingeloste belofte van John Maynard Keynes) en een basisinkomen, samen bedoeld om zinloos bureaucratisch werk (bullshit jobs) uit de wereld te helpen.[4][5] Onder bureaucratie verstaat hij niet alleen de overheid (een "rechtse misvatting") maar ook alle regels en papierwerk die de vrije markt over consumenten uitstort.[2]

Noten[bewerken]

  1. a b Koen Haegens. ‘Bureaucratie is het water waarin we zwemmen’. De Groene Amsterdammer (2014-08-06)
  2. a b Stuart Jeffries. David Graeber interview: ‘So many people spend their working lives doing jobs they think are unnecessary’. The Guardian (2015-03-21)
  3. David Graeber en Thomas Piketty. Soak the Rich. The Baffler no. 25 (2014)
  4. David Graeber. On the Phenomenon of Bullshit Jobs. STRIKE! (2013-08-17)
  5. R.A.. Labour markets: On "bullshit jobs". The Economist (2013-08-21)