Draisine (railvoertuig)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Draisine in een transportmuseum in Bulgarije

Een draisine is een klein aangedreven railvoertuig, meestal te licht om voor het trekken van wagons benut te kunnen worden. Draisines worden gebruikt voor inspectieritten, om de spoorarbeiders naar de plaats van de spoorwerken te brengen en dergelijke. Het vervoermiddel werd uitgevonden door Karl von Drais.

De eerste draisines waren met spierkracht aangedreven vierwielige railvoertuigen. Ze werden gebruikt door onderhoudsmonteurs van de spoorwegen. Wat later kwamen draisines die door middel van pedalen werden voortgestuwd. Die noemt men ook wel spoorfiets.

Een draisine dient niet verward te worden met een lorrie, die laatste is namelijk niet aangedreven.

Bij de spoorwegen worden uitsluitend nog benzine- en dieseldraisines gebruikt.

Auto als draisine[bewerken]

Soms wordt een auto tot draisine omgebouwd. Dat kan door de autowielen te vervangen door spoorwielen, uiteraard met de juiste spoorwijdte maar beter is spoorwielen te monteren waarbij de autowielen blijven zitten. In deze opzet houden de banden van de aangedreven wielen contact met het spoor. Bij voorkeur gebruikt men een auto met achterwielaandrijving; de bestuurbare voorwielen worden boven het spoor gelicht.

De spoorwielen kunnen soms worden ingetrokken, zodat de wagen, terwijl hij op een overweg staat, in een normale auto kan veranderen en over de weg kan rijden.

Een probleem is dat een auto slechts in één richting normaal kan rijden (het is een eenrichtingsvoertuig), op het spoor is keren op de gewone manier onmogelijk. Dat probleem geldt zelfs als de auto een Variomatic heeft: zo'n auto kan op volle snelheid achteruit rijden, maar de bestuurder heeft dan geen goed uitzicht. Zijn de spoorwielen intrekbaar, dan is het mogelijk op een overweg te keren. Een andere oplossing is dat onder de spoorauto een dommekrachtmechanisme wordt gemonteerd. Hiermee wordt de draisine boven het spoor gelicht en 180° rond de spil gedraaid.[1]

1rightarrow blue.svg Zie ook Rail-wegvoertuig

Spoorfietsen[bewerken]

Op niet meer in gebruik zijnde stukken spoor wordt in sommige landen recreatief met spierkrachtdraisines gereden. Dergelijke wagentjes kunnen door twee personen gemakkelijk van het spoor getild worden, zodat er geen probleem is als twee spoorfietsen elkaar op het spoor tegenkomen.

Railbikes in België[bewerken]

In België staan spoorfietsen bekend als rail-bikes. Er zijn vijf voormalige spoorweglijnen die door railbikes worden bereden.

  • Railbike van de Hoge Venen (Rail Bike des Hautes Fagnes):

Langs een deel van de oude Vennbahn tussen Station Kalterherberg en Station Sourbrodt op lijn 48[2]

  • Railbike van de Molignée (Les draisines de la Molignée):

Routes tussen Warnant en Station Falaën, Station Falaën en Station Denée-Maredsous en tussen Warnant en Station Denée-Maredsous op lijn 150[3]

  • Railbike van Tessenderlo:

Van Station Tessenderlo naar Ham op lijn 218[4]

  • Railbike Limburg:

Van Station As naar Station Eisden op lijn 21A[5]

  • Spoorfietsen Kapellen-Brasschaat:

Op het voormalige militaire spoor van Station Kapellen naar Kamp Noord (Polygoon Maria-ter-Heide) in Brasschaat[6]

Spoorfietsen in Nederland[bewerken]

  • Tussen Groesbeek en Kranenburg-Kleve ligt een buiten dienst gestelde spoorlijn van 15,5 km waarop georganiseerd door de Duitse onderneming Grenzland-Draisine in twee richtingen volgens dienstregeling gefietst kan worden.
  • Tussen Hengelo en Twekkelo is in april 2016 het eerste Nederlandse spoorfietsbedrijf van start gegaan op het voormalige AKZO-spoorlijntje.[7]

Foto's[bewerken]