Spoorlijn 48

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
spoorlijn 48 / DB 2572
Stolberg - Sankt-Vith
Spoorlijn 48 op de kaart
Totale lengte 91,4 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Preußische Staatseisenbahnen
Geopend
Stolberg - Hahn: 15 september 1881
Hahn - Monschau: 30 juni 1885
Monschau - Waimes: 1 december 1885
Waimes - Sankt-Vith: 20 november 1887.
Gesloten
Raeren - Sourbrodt: 1989
Sourbrodt – Waimes: 2007
Waimes – Sankt-Vith 1982
Huidige status
Stolberg Hbf - Stolberg Altstadt : in gebruik
Stolberg Altstadt - Raeren : opgebroken
Raeren - Kalterherberg : opgebroken
Kalterherberg - Sourbrodt : in gebruik (railfietstraject)
Sourbrodt - Sankt vith : opgebroken
station Walheim : in gebruik (thuisbasis Eisenbahnfreunde Grenzland)
Geëlektrificeerd nee
Aantal sporen verdubbeld 1908
enkelspoor 1934
Baanvaksnelheid 80 km/h
Treindienst door DB
Traject
STRBSicon .svg DB 2600 van Köln Hbf
dvSHI2gl-vSHI2gl- DB 2571 van Hochneukirch
dvSTRvDST Stolberg Gbf
ev-SHI2grdSHI2g+ldSHI2gr+lxdSHI2gr Sof DB 2573 naar Stolberg Sif opgebroken
exdBHF-LvBHF-MdBHF-RexdSTR 0,0 Stolberg (Rheinl) Hbf
exdSHI2lrdSHI2g+lxrdSHI2grxvSTR DB 2570 naar Herzogenrath tot 1890
ddKRZoxdABZqrveKRZu-exSTRr Sif DB 2570 naar Herzogenrath vanaf 1890
ddSTRrdvSTR- DB 2600 naar Aachen Süd
exdENDEaqexABZq+redABZgrd 0,9 aansl Ss, DB 2574 naar Münsterbusch opgebroken
dexKDSTevSTR- Münsterbusch
BSicon .svgHST 1,1 Stolberg-Schneidmühle
BSicon .svgHST 2,5 Stolberg Mühlener Bahnhof
BSicon .svgHST 3,2 Stolberg-Rathaus
BSicon .svgKHSTxe 3,7 Stolberg Altstadt
BSicon .svgexBHF 3,8 Stolberg Hammer
BSicon .svgexHST 8,9 Breinig
BSicon .svgexABZg+r DB 2563 van Aachen-Rothe Erde opgebroken
BSicon .svgexHST 11,7 Hahn
BSicon .svgxBHF 13,2 Walheim thuisbasis Eisenbahnfreunde Grenzland
BSicon .svgexHST 14,6 Schmithof
BSicon .svgexZOLL
19,0
0,0
staatsgrens Duitsland - België
BSicon .svgexBHF 0,7 Raeren
BSicon .svgexkABZg3 lijn 49 naar Welkenraedt
exkABZr+12exSTR+k34 Y Rott
BSicon .svgexkABZg+4 Y Periol
BSicon .svgexBUE provinciale weg 258
BSicon .svgexBHF 11,7 Roetgen
BSicon .svgexHST 18,2 Roetgen-Süd
BSicon .svgexBHF 20,6 Lammersdorf
BSicon .svgexBHF 24,2 Konzen
BSicon .svgexBHF 28,8 Monschau
BSicon .svgexBRÜCKE Viadukt Reichenstein
BSicon .svgKBHFxa 35,8 Kalterherberg vanaf hier traject railfiets
HANDCARSTR
dBSicon .svgdKBHFxeuexdKHSTa 42,8 Sourbrodt einde traject railfiets
dBSicon .svgexdSTRuexdSTRl smalspoorlijn naar Elsenborn opgebroken
BSicon .svgexHST Robertville
BSicon .svgexBRÜCKE Viadukt Weywertz
BSicon .svgexHST 48,1 Nidrum
BSicon .svgexABZg+l lijn 45A van Jünkerath
BSicon .svgexBHF 50,1 Weywertz
BSicon .svgexHST 52,8 Faymonville
BSicon .svgexBHF 55,3 Waimes
BSicon .svgexABZgr lijn 45 naar Trois-Ponts
BSicon .svgexHST 58,2 Ondenval
BSicon .svgexBHF 62,0 Montenau
dBSicon .svgexvKRZu-STR+r lijn 47A van Vielsalm opgebroken
dBSicon .svgexvSHI2g+l-
BSicon .svgexBHF 65,5 Born
BSicon .svgexBHF 72,4 Sankt-Vith
dBSicon .svgexvSHI2gl-
dBSicon .svgexvKRZu-STRr lijn 163 naar Libramont opgebroken
BSicon .svgexSTR lijn 47 naar Troisvierges opgebroken

Spoorlijn 48 was een Belgische Spoorlijn die Stolberg verbond met Sankt Vith. Vanaf Stolberg was de lijn 91,4 km lang. Samen met Spoorlijn 47 vormde spoorlijn 48 de Vennbahn. Het Duitse deel tussen Stolberg en de grens als spoorlijn 2572 onder beheer van DB Netze.

Geschiedenis[bewerken]

De lijn werd door de Pruisische staat gebouwd om snel en gemakkelijk steenkool en ijzererts te vervoeren. Ook zou ze de economie van verschillende plattelandsgebieden laten opleven en de inwoners ervan werk verschaffen in de industriële centra, die door de komst van de lijn makkelijker toegankelijk zouden worden. De inwijding vond plaats op 4 november 1889, in de daaropvolgende jaren werd de baan bijna volledig naar twee sporen uitgebreid. Om dit mogelijk te maken moesten verschillende hoogteverschillen (tot 1,7 %) worden weggewerkt en het spoor op sommige plaatsen worden versmald omdat de beschikbare ruimte naar enkelspoornormen was berekend.

In de Eerste Wereldoorlog kreeg de lijn vanwege haar ligging aan het westelijk front een nieuwe functie; vanaf 2 augustus 1914 werden, als onderdeel van het Schlieffenplan, via de lijn soldaten naar de fortengordel rondom Luik gestuurd. Vanaf lijn 48 werden ook verschillende aansluitingen naar andere lijnen gebouwd (lijn 47A en lijn 163) zodat de spoorweg spoedig een strategische Noord-Zuidverbinding langsheen het westelijke front vormde.

Na de oorlog werden in kader van het Verdrag van Versailles de Pruisische kantons Eupen en Malmedy bij België gevoegd. Dit had tot gevolg dat de spoorlijn de nieuwe grens verschillende keren doorkruiste en er dus iedere keer grenscontroles nodig waren. Om dit probleem te verhelpen, werd beslist om de bedding van de spoorlijn, de stations en de technische installaties in hun geheel aan België toe te wijzen. Door deze overdracht werden vier stukken Duits gebied opeens afgesneden van het moederland, het zijn tot op heden exclaves.

Halte Robertville in 2006

Het belang van het goederenvervoer verminderde sterk na WO I. Lotharingen was een deel van Frankrijk geworden, het handelsverkeer met België was beperkt en Luxemburg, inmiddels uit de douane-unie met Duitsland gestapt, ging zich meer op Frankrijk richten. De nieuwe douanetarieven die deze drie landen aan de Duitse handelsgoederen oplegden, droegen eveneens tot deze achteruitgang bij.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de lijn een belangrijk doel van het Ardennenoffensief, het merendeel van de bruggen en tunnels werd vernield. Omdat een gedeelte van lijn 47 niet meer hersteld werd kon lijn 48 ook niet meer voor haar oorspronkelijke doel gebruikt worden. Beetje bij beetje hield de industrie ermee op de spoorweg aan te wenden. Later zou het Belgisch leger de spoorweg nog gebruiken om zwaar materiaal naar het kamp van Elsenborn te transporteren.

De lijn geraakte meer en meer in verval. Na het totaal stopzetten van alle activiteiten werd nadien nog een poging gedaan de lijn te exploiteren voor toeristische doeleinden. Na twaalf jaar kwam hier ook een einde aan. Nu dient de Vennbahn als fiets-en wandelpad tussen Aachen en Troisvergiers. In Walheim heeft zich een vereniging gevestigd die het spoor tussen eupen en stolberg gaat reactiveren voor museumbedrijf.

De toeristische Vennbahn[bewerken]

Er werd meteen na het buiten dienst stellen van de lijn in 1989 een vereniging opgericht met de naam Vennbahn V.o.E. Die vereniging organiseerde in de weekenden ritten op het traject Eupen - Butgenbach/Trois-Ponts met een stoomloc BR 50 en diesels, zoals de NMBS 5922, de NMBS 5930 en de CFL 1603. Ook was er een vereniging die zich bezighield met het behoud van de lijn Stolberg - Monschau. Men kon met die vereniging (de Vennbahn e.v.) de Duitse kant van Vennbahn ontdekken met een ÖBB Schienenbus (railbus). De Vennbahn e.v. bleef rijden tot 1998 en de Vennbahn V.o.E tot 2001. Daarna ging het materieel richting andere musea. Tussen Stolberg, Walheim, Raeren en Eupen zullen in de toekomst museumtreinen gaan rijden van de Eisenbahnfreunde Grenzland (EFG). De EFG doet er dan tegenwoordig ook alles aan om deze lijn te reactiveren met diesellocs van Henschel. De vereniging zit op dit moment gevestigd op station Walheim, en geeft daar 2 keer per jaar een stationsfeest.

Huidig gebruik[bewerken]

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
RB 20 Regionalbahn (DB Regio NRW) Stolberg (Rheinl) HbfEschweiler-St. JörisAlsdorf-AnnaparkHerzogenrathAachen HbfStolberg (Rheinl) Hbf – [ Stolberg Altstadt ] / [ LangerweheDürenHeimbach (Eifel) ] Euregiobahn 's Zomers door naar Heimbach (Eifel).
De Vennbahnradweg

Op de sectie tussen Raeren en Kalterherberg hebben de ongebruikte sporen sinds 2005 plaatsgemaakt voor de zogenaamde Vennbahnradweg, een fietspad dat het tracé van de oorspronkelijke sporen volgt.

Tussen de stations van Kalterherberg en Sourbrodt werden in 2004 door een Belgische ondernemer spoorfietsen ingelegd. Dat zijn een soort draisines die voortbewegen zoals een fiets. Het baanvak Sourbrodt - Waimes is begin 2008 opgebroken. Op de bedding zal een RAVeL-fietspad worden aangelegd.

Externe links[bewerken]

HSL: 1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen: 0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen: 10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken: 12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267