Spoorlijn 18 Winterslag - Eindhoven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoorlijn 18
Winterslag - Eindhoven
Spoorlijn 18 Winterslag - Eindhoven op de kaart
Totale lengte 60,0 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Liégeois-Limbourgeois
Geopend
Winterslag - Houthalen: 1 juli 1925
Houthalen - Achel: 20 juli 1866
Gesloten
Neerpelt - Achel: 1973
Houthalen - Eksel: 1986
Winterslag - Houthalen: 1990
Eksel - Neerpelt: 1996
Huidige status opgebroken
Geëlektrificeerd nee
Aantal sporen 1
Traject
STR lijn 21A van Hasselt
lijn 21C van Bilzen
DST 0,0 Winterslag thans Genk-Goederen
ABZrf lijn 21A naar Maaseik
eABZlg Y West Driehoek Winterslag, lijn 18/1 van Zwartberg, opg.
BSicon .svgxABZlfENDEeq voormalig militair depot Zonhoven
exSKRZ-Au N74
xABZrg lijn 15 van Y Zonhoven
SKRZ-Au A2E314
eBHF 10,7 Houthalen
xABZlf lijn 15 naar Y Drabstraat
exBHF 14,7 Helchteren
exBHF 18,5 Beverloo-Heide
exBHF 23,0 Wijchmaal
exBHF 27,0 Eksel
xABZrg lijn 19 van Mol
BHF 33,6 Neerpelt
WBRÜCKE Kanaal Bocholt-Herentals
xABZrf lijn 19 naar Budel
exBHF 40,1 Achel
xZOLL 43,2 staatsgrens België- Nederland
exHST 43,8 Borkel en Schaft
exKRW+lexKRWgrBSicon .svg aftakking omleiding vanaf 1959
exDSTexSTRBSicon .svg Valkenswaard goederen
exSTRexBHFBSicon .svg 49,6 Valkenswaard
exSTRexBHFBSicon .svg 54,1 Aalst-Waalre
exSTRexABZlfBSicon .svg lijn naar Vliegbasis Eindhoven opgebroken
exSTRexSKRZ-AuBSicon .svg A2E25A67E34
exSTRexWBRÜCKE1BSicon .svg Dommel
exSTRexHSTBSicon .svg 57,0 Gestel
exSTRexHSTBSicon .svg 58,0 Philipsdorp Zuid
exSKRZ-AoexSTRBSicon .svg A2E25
exvSTR-xdABZg+ldSTR+ld lijn van Breda
exdSTRv-SHI2grvSTR-
exdSTRdDSTvBHFd 60,0 Eindhoven
exdSTRdWBRÜCKEdWBRÜCKEdWBRÜCKEd Dommel
exdSTRv-SHI2g+rvSTR-
exvSTR-vÜSTd
exvSTR-vSTR-STRld lijn naar Venlo
exSTReHSTBSicon .svg Tongelre
exSTRBHFBSicon .svg Geldrop
exSTRSKRZ-AuBSicon .svg A67E34
exSTRlfeABZrf{{{3}}}
STR lijn naar Weert

Spoorlijn 18 is een voormalige Belgische spoorlijn tussen Winterslag en Achel en verder naar Eindhoven in Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

Het 32,5 km lange traject tussen Houthalen en Achel werd op 20 juli 1866, als onderdeel van de lijn Hasselt - Eindhoven, ingehuldigd door de spoorwegmaatschappij Compagnie du chemin de fer Liègeois-Limbourgeois et des Prolongements, ook wel Luik-Limburg Spoorweg genoemd.

Bij de uitbouw van het Kolenspoor, dat tot doel had de verschillende mijnbouw-sites op het bestaande spoorwegennet aan te sluiten, werden vanuit Houthalen twee uitbreidingen aan de spoorlijn toegevoegd. Het ene stuk (12,8 km) voerde naar Beringen-Mijnen, waar het aansloot op spoorlijn 17, maar het werd al gauw toegevoegd aan spoorlijn 15.

Het andere stuk werd een verlenging van spoorlijn 18 tot Winterslag/Zwartberg. Deze 10,7 km lange verlenging werd op 1 juli 1925 ingehuldigd en was uitsluitend bestemd voor het goederenvervoer. Toch is er na de Tweede Wereldoorlog gedurende korte tijd reizigersverkeer geweest. Drie treinparen per dag verzorgden in 1948 het pendelverkeer van de mijnwerkers. Vertrek en aankomst in Waterschei om 6, 14 en 22 uur (ploegenwissel van de mijnwerkers). Dit baanvak werd op 4 augustus 1990 opgeheven. In 1994 werden de sporen op het grondgebied van de gemeente Zonhoven opgebroken en werd er een fietspad op de bedding aangelegd. Het gedeelte tussen Winterslag en het militair depot te Zonhoven bleef daarna nog enige jaren in gebruik tot aan de sluiting ervan. Dit baanvak is heden (2017) nog niet volledig opgebroken.

Door de opening van het hoogspoor in Eindhoven op 28 november 1953 kwam het lijntje erg in de weg te liggen. In 1959 werd het oude spoorlijntje tussen Valkenswaard en Eindhoven opgeheven. De gemeente besloot toen tot de aanleg van een omleiding tussen Eindhoven en Valkenswaard. Er wordt ook gezegd dat een andere reden voor de omleiding is, dat de burgemeester van Waalre langs de spoorlijn woonde en hij werd 's nachts wakker door langsrijdende goederentreinen. In 1951 zou hij zijn invloed gebruikt hebben om de spoorlijn om te leiden. De spoorlijn werd omgelegd over Geldrop door de Groote Heide, zodat de spoorlijn nog een paar jaar bleef bestaan.

De spoorlijn was enkelsporig uitgevoerd en niet geëlektrificeerd.

Huidige toestand[bewerken]

Op 2 juni 1957 werd de spoorlijn gesloten voor het personenvervoer. Goederenvervoer bleef nog enige jaren mogelijk, maar werd tussen 1973 en 1996 stilaan afgebouwd:

  • op 31 mei 1973 reed de laatste trein tussen Neerpelt en Eindhoven. De sporen werden in 1985 opgebroken.
  • op 5 januari 1986 reed de laatste trein tussen Houthalen en Eksel. De sporen werden in 1988 opgebroken.
  • op 2 juli 1996 reed de laatste trein op spoorlijn 18, tussen Eksel en Neerpelt. De sporen werden in 1999 opgebroken.

Op een groot deel van de overgebleven spoorwegbedding werd een fietspad aangelegd.

Toekomst[bewerken]

In het kader van het Spartacusplan wilde de Belgisch-Limburgse gouverneur Steve Stevaert het Belgische deel tot Neerpelt willen heropenen. Daarnaast is er ook een tram of lightrail verbinding tussen Eindhoven en Hasselt in studie. Een (lichte) treinverbinding zou het meest rendabel zijn, maar hiervoor ligt het initiatief bij de NMBS, die hiervoor nog geen actie ondernam. Aangezien in 2016 de NMBS nog steeds niet had toegezegd voor de reactivering van spoorlijn 18, kondigde minister Ben Weyts op 8 juli 2016 aan de NMBS en Infrabel een prefinanciering aan te bieden zodat men "geen nee kon zeggen".[1]

Verbindingsspoor[bewerken]

  • 18/2: Zwartberg (lijn 21A) - Y West driehoek Winterslag (lijn 18)

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

HSL: 1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen: 0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen: 10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken: 12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267


  1. Krijtlijnen voor Spartacusplan uitgezet, HLN.be, 8 juli 2016