Spoorlijn 61

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoorlijn 61
Mortsel/Kontich - Aalst
Spoorlijn 61 op de kaart
Totale lengte 49,3 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Belgische Staat
Geopend
Kontich - Boom: 28 december 1875
Boom - Londerzeel: 8 augustus 1881
Londerzeel - Aalst: 12 oktober 1879
Gesloten
Kontich - Boom: 1954
Willebroek - Londerzeel: 1952
Londerzeel - Peisegem: 1956
Peisegem - Opwijk: 1952
Opwijk - Moorsel: 1976
Moorsel - Aalst: 1957
Huidige status
Kontich - Boom: opgebroken
Boom - Willebroek: buiten gebruik
Willebroek - Aalst: opgebroken
Geëlektrificeerd Boom - Willebroek: 1998
Aantal sporen Boom - Willebroek: 1
Traject
STR lijn 25 van Brussel-Noord
vSTRd lijn 27 van Brussel-Noord
vBHFd 0,0 Kontich
vSTRr-STRd lijn 27 naar Antwerpen-Centraal
KRW+lxKRWgr{{{3}}}
eABZrgexABZlg{{{3}}}
TUNNELaexSTRBSicon .svg Tunnel van Mortsel 252 m
tSKRZ-AexSTRBSicon .svg N10
tBHFexSTRBSicon .svg Mortsel-Oude-God
tSTRrfexSTRBSicon .svg lijn 25 naar Antwerpen-Luchtbal
exBHF 2,0 Edegem
exBHF 3,8 Kontich-Dorp
exkABZq+rexkKRZu+xrBSicon .svg lijn 25A van Antwerpen-Zuid naar Y Vrouwvliet opg.
exkABZg+r Y Kontich West
uexdSTR+lexmdKRZud Tramlijn 54 van Rumst opgebroken
uexdHSTexdBHFd 8,8 Reet
uexdSTRrexdSTRd Tramlijn 54 naar Aartselaar opgebroken
exHST 12,1 Krekelenberg
xABZlg lijn 52 van Antwerpen-Zuid
BHF 14,0 Boom
WBRÜCKE Rupel
WBRÜCKE Zeekanaal Brussel-Schelde
ABZrf Y Sauvegarde
lijn 52 naar Dendermonde
ABZlg lijn 54 van Terneuzen
SKRZ-Au A12
BHF 18,5 Willebroek
xABZlf lijn 54 naar Y Heike
exSKRZ-Au N16
exBHF 21,7 Tisselt-West
exGRENZE grens Antwerpen - Vlaams-Brabant
vSTR+l-xKRZu(!)d lijn 53 van Leuven
veBHF-xBHFd 26,1 Londerzeel-Oost
xvSKRZ-Aud A12
BSicon STR-R.svg
STR-R +
BSicon exKRWgl.svg
exKRWgl + STR-L
BSicon exKRW+r.svg
exKRW+r +
tracé tot 1898
dvBHF-xBHFexv-STR 27,5 Londerzeel
dvSTRr-exSTRexv-STR lijn 53 naar Schellebelle
BSicon .svgexKRWg+lexKRWr
exBHF 30,7 Steenhuffel
exBHF 34,2 Peisegem
xABZrg lijn 60 van Jette
BHF 37,4 Opwijk
xABZrf lijn 60 naar Dendermonde
exHST 40,3 Nijverzeel
exGRENZE grens Vlaams-Brabant - Oost-Vlaanderen
exBHF 41,8 Baardegem
exBHF 44,2 Moorsel
exHST 46,2 Mijlbeke
dxdABZg+ldABZq+l lijn 50 van Brussel-Noord
dvWBRÜCKE Dender
dvBHF 29,7 Aalst
dvÜST
dvSTR lijn 82 naar Elzele
STR lijn 50 naar Gent-Sint-Pieters
lijn 57 naar Lokeren opgebroken

Spoorlijn 61 was de spoorlijn die de voormalige spoorwegdriehoek aan spoorlijn 25 tussen Mortsel-Oude-God en Kontich-Kazerne verbond met Aalst. De lijn was 49,3 km lang. In het verlengde van de lijn in Aalst was er de spoorlijn 82 naar Ronse.

Geschiedenis[bewerken]

Deze lijn, bijgenaamd "Leireken", maakte oorspronkelijk deel uit van een geplande internationale verbinding Antwerpen - Dowaai, via Zottegem - Ronse - Doornik. Maar de verbinding met Frankrijk werd nooit gerealiseerd en er hebben nooit doorgaande treinen verder dan Aalst gereden.

Omstreeks 1898 werd het tracé van lijn 61 in Londerzeel verlegd. Oorspronkelijk liep de lijn van Londerzeel-Oost (kruising met lijn 53) rechtstreeks naar Steenhuffel. In 1898 werd lijn 53 (in verband met werken aan het zeekanaal Brussel-Rupel) opgehoogd; lijn 61 liep sindsdien via een brug onder lijn 53 door, volgde lijn 53 van Londerzeel-Oost tot Londerzeel-West en boog vandaar zuidwaarts af naar Steenhuffel.

De naam Leireken komt vermoedelijk van de machinist Valère ( Leire in de volkstaal ) die samen met Kamiel actief was op lijn 61. Deze verklaring komt van Maria Van Assche uit Londerzeel. Deze naam zou al heel vroeg ontstaan zijn, waarschijnlijk voor 1898.[1]

dienstregeling van spoorlijn 61 in 1933

In 1933 waren er geen doorgaande reizigerstreindiensten van Antwerpen naar Aalst. In de tabel 61 stonden de lokaaldiensten Antwerpen-Zuid via Niel, Boom en Londerzeel vermeld (de huidige lijn 52) en de lokaaldiensten Londerzeel - Aalst. De route via Reet stond weer vermeld in tabel 52 Antwerpen - Gent en verder via Dendermonde. De routes van de spoorlijnen 52 en 61 zijn dus later tussen Boom en Antwerpen omgewisseld.

dienstregeling van spoorlijn 52 in 1933 en de vermelding van de pendeltreinen Kontich - Reet/Boom

Huidige toestand[bewerken]

Tussen Mortsel en Reet zijn op de bedding wegen aangelegd, de Boniverlei in Edegem en de expresweg N171 in Kontich. Tussen Reet en Boom zijn er nog sporen van de bedding terug te vinden in het landschap; er zijn echter plannen om de N171 door te trekken tot aan de A12. Het gedeelte Boom - Willebroek is hernoemd in lijn 52/2 en geëlektrificeerd in mei 1998, samen met het baanvak Boom - Puurs van lijn 52. Het baanvak Boom - Willebroek werd echter niet terug in gebruik genomen; op 5 augustus 2002 werd het baanvak officieel buiten dienst gesteld. Tussen Willebroek en Londerzeel is de bedding in het landschap nog redelijk goed te volgen. Tussen Aalst en Londerzeel is de vroegere spoorlijn nu een fiets- en wandelpad, genaamd Fietssnelweg 27 (F27), in de volksmond Leirekensroute.

voormalig stationsgebouw Steenhuffel op lijn 61
HSL: 1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen: 0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen: 10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken: 12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267