Spoorlijn 36

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoorlijn 36
Brussel-Noord - Luik-Guillemins
Spoorlijn 36 op de kaart
Totale lengte 99,9 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Belgische Staat
Geopend
Brussel Noord - Leuven: 17 december 1866
Leuven - Tienen: 22 september 1837
Tienen - Ans: 2 april 1838
Ans - Luik-Guillemins: 1 mei 1842
Huidige status in gebruik
Geëlektrificeerd
Brussel Noord - Leuven: 1954
Leuven - Luik-Guillemins: 1955
Aantal sporen 2
Baanvaksnelheid
Brussel - Leuven: 160
Leuven - Luik: 140
Treindienst door NMBS
Traject
tSTRetSTRetSTRe lijn 0 van Brussel-Zuid
SPLaSPLaSPLa
vBHF-LvBHF-MvBHF-R 0,0 Brussel-Noord
vÜSTvSTRvSTR
dveABZgl+l-eKRZevKRZevKRZexdABZq+l lijn 25 van Brussel-Groendreef opg.
dvSTRvSTRvSTR-STRlxdKRZ lijn 50 naar Gent-St-Pieters
dSTR+lvKRZodSTRrvSTRexv-STR lijn 161/2 naar Y Josaphat
dABZr+rveABZg+l-eKRZexdSTRqevKRZexdSTRqexdSTRr Y Josaphat, lijn 161 van Namen
dABZgldBRÜCKE1rdSTRtdSTRqdSTRdBRÜCKE1lSTRq lijn 161/1 naar Y Zennebrug vanaf 1952
edABZgledKRZluedKRZmuexdBRKmqedKRZmuedKRZruexSTRq lijn 161/1 naar Y Zennebrug tot 1952
dSTRvSTRv-SHI2grdABZg+ldABZq+ld lijn 28 van Brussel-Zuid
dSKRZ-AludSKRZ-AmudSKRZ-AmudSKRZ-AmudSKRZ-AmudSKRZ-AmudSKRZ-Arud R21
dSTRvÜSTldSTRvÜSTvSTR-
vBHF-LdBHF-MvBHF-RvSTRd 2,4 Schaarbeek
v-SHI2g+rvSTRvSTRvSTR-
vÜSTlvÜSTrvSTR
dSTRvÜSTdSTRvSTR
vÜSTrvÜSTlvSTR
vSTRvSTR-DSTvSTR Schaarbeek-Vorming
vSTRvSTRvSHI2gl lijn 26A naar Y Haren-Noord
vSTRvSTRvÜSTor
vSTRvSTRvSTR-STRl lijn 25N naar Y Abeelstraat
vSTRvSHI2gldKRZodSTRq lijn 27D naar Schaarbeek-Vorming
vSTRdSTRvÜWBrd
dSTRvSHI2glhdKRZahdKRZadSTRq lijn 27 (Spoor A) naar Antwerpen-Centraal
vSTR-STRlhdKRZahdKRZhdKRZdSTRq lijn 27 (Spoor B) naar Antwerpen-Centraal
vSTRl-hdKRZehdKRZehdKRZedSTRq lijn 25 naar Antwerpen-Luchtbal
v-BHF-LvBHF-R 5,5 Haren-Zuid
ddABZq+rdKRZudKRZudKRZudSTRq lijn 26 van Halle naar Schaarbeek
ddABZgldKRZudKRZudKRZudSTR+r lijn 36/3 van Y Harenheide
dv-SHI2g+rdSTRvSHI2g+l- Y Diegem-West
ddSTR+GRZqdSTR+GRZqdSTR+GRZq Grens Brussel - Vlaams-Brabant
dvSTRdABZg+l Y Diegem-Oost, lijn 36/1 van Y Keelbeek-Zuid
ddSHI2gldSHI2g+lrdSHI2gr
v-BHF-LvBHF-R 7,0 Diegem
ddSKRZ-AludSKRZ-AmudSKRZ-Aru A201
ddSKRZ-AodSKRZ-AodSKRZ-Ao R0
v-BHF-LvBHF-R 9,4 Zaventem
ddSHI2g+ldSHI2glrdSHI2g+r
dv-SHI2grdSTRvSHI2gl- 10,4 Y Zaventem
v-STRldBRÜCKE1rdSTRdBRÜCKE1ldABZql lijn 36C naar Y Machelen-Noord
v-STR+ldBRÜCKE1rdSTRdBRÜCKE1ldABZq+l lijn 36C/1 van Y Luchthaven
dv-SHI2g+rdSTRvSHI2g+l- 11,5 Y Nossegem
v-BHF-LvBHF-R 12,0 Nossegem
ddSHI2gldSHI2g+lrdSHI2gr
v-BHF-LvBHF-R 14,7 Kortenberg
ev-HSTvSTR-eHST 16,1 Zavelstraat
v-BHF-LvBHF-R 17,8 Erps-Kwerps
ev-HSTvSTR-eHST 19,2 Beisem
v-BHF-LvBHF-R 21,1 Veltem
ddSHI2gldSHI2gl+rdSHI2g+r Y Herent
ddSHI2g+ldSHI2gr+ldSHI2gr
v-BHF-LvBHF-R 24,0 Herent
dvÜWBrdSTR
v-STRvSHI2g+l-
vSKRZ-Au A2E314
vSTR-ABZgl Y Wilsele, lijn 35/2 naar Y Holsbeek
dWBRÜCKEdWBRÜCKE Kanaal Leuven-Dijle
dWBRÜCKEdWBRÜCKE Dijle
dvSTRdSTR+l lijn 53 van Schellebelle
ddSTRc2dKRZ3odSHI2glrdSHI2g+rdSTR+l lijn 35 van Hasselt
ddSTR+1dKRZ4ocdSTRvÜSTl
BSicon .svgvÜSTlvSTRvSHI2gl-
dv-STRvÜSTldSTRvSTR-DST werkplaats Leuven
BSicon .svgvSTRvÜSTvSHI2g+l-
v-SHI2grvSTRvÜST
vBHF-LvBHF-MvBHF-R 28,8 Leuven
vSTR-SHI2gldSHI2gl+rdSHI2g+rvÜSTr
vÜSTrdSTRvÜSTrdDST
vSTRr-STRvSTRvSHI2g+l- lijn 139 naar Ottignies
dKRZovKRZodABZgr Y Tivoli, lijn 139/1 naar Y Parkbrug
dSTRldKRZodSHI2g+lrdSHI2r Y Molenbeek, lijn 36/2 van Leuven
vSKRZ-Au N25
vSTRgr HSL 2 naar Ans
eBHF 34,1 Korbeek-Lo
eBHF 36,1 Lovenjoel
BHF 40,0 Vertrijk
eBHF 42,0 Roosbeek
CSTRag
CSTRef
eBHF 44,3 Kumtich
dSHI2+ldSHI2glrdSHI2+r
dBHF-LvBHF-R 47,4 Tienen
evÜSTldSTR
exdSTRrxvÜSTr lijn 142 naar Namen opgebroken
v-STRexdSTRl lijn 22 naar Diest opgebroken
SKRZ-Au R27
BHF 53,8 Ezemaal
BHF 57,0 Neerwinden
vexSTR+r-STRd lijn 147 van Tamines / Auvelais opgebroken
evÜSTrd
dSTRevSHI2gl-
vBHF-LexdBHF-R 60,7 Landen
vÜSTexdSTRl lijn 21 naar Hasselt opgebroken
veABZgr-STRd lijn 127 naar Statte opgebroken
vSTR-ABZgld Y Brugstraat, lijn 21/1 naar Y Gingelomstr.
dSTRldKRZod lijn 21 naar Hasselt
STR+GRZq Vlaams-Brabant - Limburg
eBHF 64,0 Gingelom
eBHF 69,0 Jeuk-Rosoux
STR+GRZq Provinciegrens Limburg - Luik
eBHF 71,5 Corswarem
SKRZ-Au A3E40
KRZu HSL 2 van Leuven naar Ans
BHF 74,5 Borgworm
HST 77,2 Bleret
BHF 79,8 Remicourt
BHF 83,2 Momalle
BHF 85,4 Fexhe-le-Haut-Clocher
ev-SHI2grd
exdSTRvSHI2gl-
exdSTRvBHF-eBHF 87,8 Voroux-Goreux
exdSTRvSTR-ENDExe
vxKRZ-ABZgrexdSTR 89,2 Y Voroux, lijn 36A naar Kinkempois
exdSTRevSHI2g+l-
ev-SHI2g+rd
dvSTR-STR+l HSL 2 van Leuven
dvBHF-STR 89,9 Bierset-Awans
dvSKRZ-Au A15E42
dvÜSTr
dvSKRZ-Au A602E25
dvBHF 93,4 Ans
dvSHI2g+l-
eABZgl lijn 31 naar Liers opgebroken
ekABZg3 lijn 32 naar Flémalle-Haute opgebroken
exkABZq+1eKRZu+xk4BSicon .svg lijn 32, Flémalle-Haute - Ans-Est opgebroken
eHST 94,7 Montegnée
eBHF 97,0 Liège-Haut-Pré
WGRZSTRBSicon .svg Hellende Vlakken van Luik
dSTR+ldKRZod lijn 34 van Hasselt
vÜSTd
v-SHI2grdSTRBSicon .svg
dBHF-LvBHF-RBSicon .svg 99,9 Luik-Guillemins
vSTRdSTRBSicon .svg lijn 125 naar Namen
vSTRd lijn 37A naar Angleur
STR lijn 37 naar Hergenrath grens

Spoorlijn 36 is een Belgische spoorlijn die Brussel met Luik verbindt. De lijn is bijna 100 km lang.

Geschiedenis[bewerken]

Op 22 september 1837 werd een enkelsporige spoorlijn tussen Leuven en Tienen geopend. In de daaropvolgende maanden werd de spoorlijn vanuit Tienen verlengd tot Ans. De spoorlijn werd op dubbelspoor gebracht, samen met de verlenging van de spoorlijn vanuit Ans tot Luik in 1842. Dit laatste stuk tot Luik werd officieel ingehuldigd op 1 mei 1842.

De spoorlijn is vooral bekend omwille van de helling van Ans, die een stijgingspercentage heeft van 3% (stijgend in de richting Luik-Brussel). Vanaf 1842 werden treinen vanuit Luik via kabels omhooggetrokken. Deze kabels werden aangedreven door vaste stoommachines in Haut-Pré.[1] Tussen 1866 en 1872 werd het systeem geleidelijk aan afgebouwd. In 1866 werd de laatste reizigerstrein met kabels omhooggetrokken; in 1872 de laatste goederentrein. Nadien ging men vanuit Luik een duwende locomotief achter de trein plaatsen. Deze duwende locomotief heeft verlengde buffers om niet met de geduwde trein te koppelen. Eenmaal bovengekomen, rijdt de trein op eigen kracht verder en kan de duwende locomotief vaart minderen, zonder te moeten loskoppelen.

Op 17 december 1866 werd de spoorlijn vanuit Leuven dubbelsporig verlengd naar Brussel. In 1982[2] werd een derde spoor aangelegd tussen Schaarbeek en Zaventem en een aansluiting aangelegd met de spoorlijn 26. In het kader van het GEN en de HSL werd tussen 2000 en 2006 het traject tussen Schaarbeek en Leuven viersporig gemaakt. Zo ontstond spoorlijn 36N die nu op de vroegere bedding van spoorlijn 36 ligt. De sporen van spoorlijn 36 zijn naar buiten toe verplaatst. De middelste sporen worden gebruikt door de Thalys, de ICE en IC-treinen. De buitenste sporen worden gebruikt door de lokale treinen.

De spoorlijn werd in twee fasen geëlektrificeerd met 3 kV: het baanvak Brussel-Leuven op 17 oktober 1954 en het baanvak Leuven-Luik op 1 oktober 1955.

Tussen Brussel en Leuven is de snelheid verhoogd tot 160 km/u. In de bocht van de bruggen over de vaart en de Dijle in Leuven is de snelheid beperkt tot 90 km/u op lijn 36. Lijn 36N maakt gebruik van nieuwe en langere bruggen waardoor de bocht minder scherp is. Van Leuven tot Ans bedraagt de maximumsnelheid 140 km/u. Tijdens de afdaling van de helling van Ans is de snelheid beperkt: 70 km/u voor reizigerstreinen en 25 km/u voor zware goederentreinen. Bij het stijgen is de snelheid beperkt tot 100 km/u of 140 km/u voor motorstellen.

Treindienst[bewerken]

Sinds 11 december 2016

Internationaal[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
Thalys Paris-Nord - Brussel-Zuid - Luik-Guillemins - Keulen-Hbf Meermaals per dag
ICE Brussel-Zuid - Luik-Guillemins - Frankfurt Meermaals per dag

Nationaal[bewerken]

Dagelijks[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
S2 Leuven - Brussel - 's-Gravenbrakel Week: 2x/u
Weekend: 1x/u

Week[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
L Luik-Guillemins - Borgworm 1x/u
S9 Leuven - Eigenbrakel 1x/u
P Verscheidene diensten Tijdens de piekuren

Weekend[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
IC-27 Leuven - Eigenbrakel 1x/u
L Luik-Guillemins - Landen 1x/u

Varianten[bewerken]

Tussen Herent en Leuven volgt lijn 36N een nieuw traject, met een viaduct over het kanaal Leuven-Dijle en de Dijle heen. De lijn loopt over de sporen 2 en 3 door het station van Leuven, om voorbij het station over te gaan in HSL 2. Dit nieuwe traject werd in gebruik genomen op 16 juni 2003. Ook in Schaarbeek werd een nieuw viaduct gebouwd, over de sporen van de lijnen 25 en 27 heen). Lijn 36N werd in haar geheel in gebruik genomen in december 2006.

Lijn 36B was de parallellijn naast lijn 36, vermoedelijk aangelegd tussen de twee wereldoorlogen, in verband met lijn 36A en het vormingsstation van Voroux. Deze lijn is buiten dienst gesteld en opgebroken in 1999, waarna de vernieuwde lijn 36 op de bedding van 36B werd gelegd. Op de oude bedding van lijn 36 werd HSL 2 aangelegd.

Zie ook[bewerken]

HSL: 1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen: 0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen: 10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken: 12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267