Eurostar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Eurostar
Een Eurostar op St Pancras International
Een Eurostar op St Pancras International
Algemene informatie
Hoofdvestiging Brussel
Actief 1994 tot heden
Website eurostar.com
Beheer
Vloot TMST, e320
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Eurostar-treinen te Waterloo International; 21 juni 2006.
De Eurostar reed tussen 1994 en 1996 langs Doornik omdat de hogesnelheidslijn nog niet klaar was.
Eurostar Class 373 No. 3214 te Ashford International; 18 juni 2011.
Eurostar 3015 te Calais Frethun; 12 november 2017.
Eurostar-treinstel van de nieuwste serie, class 374, gebaseerd op de Siemens Velaro-serie, bestaande uit de treinstellen 4008/4007, nabij Sellindge, UK; 9 september 2015.

De Eurostar is een hogesnelheidstreindienst die sinds 1994 Londen met Parijs en Brussel verbindt. De trein maakt gebruik van de Kanaaltunnel die onder het Kanaal door loopt. De treindienst maakt grotendeels gebruik van de mede hiervoor aangelegde hogesnelheidslijnen. Sinds 14 november 2007 is het Britse hogesnelheidsgedeelte van het traject ook voltooid en kan de Eurostar op volle snelheid de drie Europese steden met elkaar verbinden.

Vanaf 4 april 2018 kunnen reizigers in de richting Rotterdam en Amsterdam zonder overstappen doorreizen. In de andere richting moet nog worden overgestapt te Brussel-Zuid. Dit i.v.m. de paspoortcontrole om Engeland binnen te kunnen.[1] Vanaf december 2019 kan er in beide richtingen zonder overstappen worden gereisd tussen Amsterdam, Rotterdam en Londen. Dan is er ook paspoortcontrole mogelijk voor het instappen in Amsterdam of Rotterdam.[2][3]

Geschiedenis en toekomstige ontwikkelingen[bewerken]

Na de voltooiing van de Kanaaltunnel in 1994 begonnen de treindiensten van de Eurostar op 14 november van datzelfde jaar. Volgens de oorspronkelijke plannen zou dit op 15 juli 1994 geweest zijn, maar door de talrijke problemen ontdekt tijdens de testritten werd de start uitgesteld tot het einde van het jaar.[4] Op 14 november startte met een beperkte treindienst, Discovery service. Pas op 28 mei 1995 werd een volledige treindienst ingevoerd.[5] Station London Waterloo deed de eerste dertien jaar dienst als Londense eindhalte, totdat in 2007 St Pancras International werd voltooid. Voor Waterloo is in 1994 wel een nieuwe terminal gebouwd met 5 sporen, maar die werd na 2007 niet meer gebruikt. Vanaf december 2018 wordt dit gedeelte van het station weer in gebruik genomen maar dan voor het binnenlandse spoorwegnet.

Waar Frankrijk bij de ingebruikname van de Kanaaltunnel al een complete hogesnelheidslijn had gebouwd van Parijs naar Calais, was in het Verenigd Koninkrijk zelfs geen definitieve planning gemaakt voor een hogesnelheidslijn tussen Londen en de tunnel. Over kwesties als de doorsnijding van het landschappelijk fraaie graafschap Kent, en in welk station in Londen de hogesnelheidslijn zou moeten eindigen, moest toen nog beslist worden. (Waterloo, in het centrum op loopafstand van de Theems, ligt gunstig voor toeristen, het parlement en de ministeries en voor Zuid-Engeland (zuidelijk van Londen), St Pancras ligt veel gunstiger ten opzichte van andere belangrijke Londense stations en daarmee voor de grootste en belangrijkste steden in het land, en had betere metro-aansluitingen.) Het eerste deel van de Britse hogesnelheidslijn tussen de Kanaaltunnel en Fawkham Junction werd daardoor pas negen jaar later, in september 2003, in dienst genomen.

Van september 2003 tot 14 november 2007 duurde de reis van Parijs naar Londen 2 uur en 35 minuten en van Brussel naar Londen 2 uur en 20 minuten.[6]

Bij de start van de treindiensten in België was de Belgische hogesnelheidslijn nog niet in dienst. De Eurostar-treinen reden tussen Lille-Europe en Brussel via de spoorlijn 94 tot Halle en verder met spoorlijn 96 tot Brussel-Zuid. Bij de eerste openstelling van de hogesnelheidslijn tot de aftakking van Antoing op 2 juni 1996, gebruikten sommige treinen de hogesnelheidslijn tot de aftakking Antoing en reden dan verder langs Bergen naar Brussel (spoorlijnen 78, 97 en 96, de route gebruikt door de Thalys in die tijd).[7] Voor de reistijd maakte het niet veel uit welke route genomen werd, daar tegenover het kleine stukje hogesnelheidslijn de route via Doornik veel korter was. Na de volledige opening van de hogesnelheidslijn op 14 december 1997 reden alle Eurostar-treinen via de hogesnelheidslijn met een reistijdwinst van ongeveer een halfuur.

Op 14 november 2007 werd het laatste deel van het hogesnelheidstraject tussen Fawkham Junction en Londen in gebruik genomen en werd het nieuwe eindpunt St Pancras International. Door deze ingebruikname van ruim 25 kilometer hogesnelheidslijn in het Verenigd Koninkrijk werd de reistijd op het traject Parijs – Londen teruggebracht tot 2 uur en 15 minuten,[8] van Brussel naar Londen reist men sindsdien in 1 uur en 51 minuten.[9]

Vanaf 18 november 1996 was, als gevolg van schade aan de Kanaaltunnel door een brandende vrachtwagen, de Eurostar-treindienst onderbroken.[5] Pas op 4 december 1996 werd de treindienst hervat met een beperkte dienstregeling omdat maar een spoor beschikbaar was in de kanaaltunnel door herstelwerkzaamheden in de andere spoortunnel.

Naast de eindbestemmingen van Brussel en Parijs wordt ook Disneyland Paris bereikt met rechtstreekse treinen. In het winterseizoen rijden er samen met Thalys Eurostar-treinen naar Bourg-Saint-Maurice en in de zomer naar Avignon. In deze stations wordt tijdelijk een perron afgesloten en zijn faciliteiten voor de verplichte check-in. In de zomer van 2013 is een experiment uitgevoerd waarbij de check-in niet op de verre stations werd uitgevoerd maar in station Lille-Europe. Hiervoor had de Eurostar naar Londen een langdurige stop, zodat alle reizigers met hun bagage de trein konden verlaten en de grensformaliteiten en bagagecontrole in het station werden uitgevoerd, waarna de reiziger in dezelfde trein konden instappen. In de andere richting reden de treinen door zonder te stoppen.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat er doorgaande diensten zouden komen naar steden in midden Engeland zoals Birmingham en Manchester. Een deel van de Eurostar-stellen had om deze reden ook een kortere lengte. De afkorting van deze afwijkende stellen was dan ook NOL (North of London). Door de opkomst van de lowcost-luchtvaartmaatschappijen werd de concurrentie op prijzen en reistijden te groot en is later afgezien van deze verbindingen. Ook terwijl dit technisch wel mogelijk zou zijn geweest na de ingebruikname van London St. Pancras.

Ter gelegenheid van 20 jaar Eurostartreindienst werden op 28 januari 2014 te Brussel de nieuwe uniformen en ook de nieuwe treinstellen van het type e320 / class 374 gepresenteerd.[10]

Amsterdam[bewerken]

Op 14 november 2007 werd bekendgemaakt dat een verlenging van de treindienst van Brussel naar Amsterdam, respectievelijk Keulen wordt bestudeerd. Hiervoor zal dan gebruikgemaakt gaan worden van de nieuwe hogesnelheidslijnen op deze routes.[11]

Op 27 september 2013 tekenden de NS en Eurostar een contract voor een rechtstreekse verbinding Londen – Amsterdam (2 keer per dag) vanaf 11 december 2016, ongeveer drie jaar later dan oorspronkelijk de bedoeling was.[12] Dit werd eerst ongeveer een jaar uitgesteld tot 4 november 2017, maar ook deze datum bleek niet haalbaar. De Eurostardienst naar Amsterdam is op 4 april 2018 opgestart. De 'rechtstreekse' Eurostar-treinen van Amsterdam zouden pas in 2020 gaan rijden.[2] Voorlopig zullen alleen de treinen in de richting Londen – Amsterdam rechtstreeks rijden. In de richting naar Londen zullen alle reizigers in Brussel-Zuid moeten uitstappen en aldaar de grenscontroles en veiligheidscontroles ondergaan.[13][14][15] Dit omdat de Nederlandse overheid tijd nodig heeft om de grenscontroles te regelen en internationale verdragen gesloten moeten worden voor de specifieke veiligheid- en grenscontroles van de Eurostartreinen.[16] De eerste rechtstreekse rit met (genodigde) passagiers van Londen naar Amsterdam vond plaats op 20 februari 2018.[17]

Brussel[bewerken]

In Brussel-Zuid is een afsluitbare toegang gemaakt van de Eurostarterminal naar de perronsporen 3 en 4. De sporen 1 en 2 van bij de Eurostarterminal zijn kopsporen waar het niet mogelijk is van en naar verdere bestemmingen in België, Nederland en Duitsland te reizen. Er is op het eilandperron is een scheiding aangebracht tussen de perronsporen 3 en 4. Het eilandperron is ook afsluitbaar van het andere deel van het station zodat de eilandperronsporen tijdelijk exclusief gebruikt kunnen worden voor Eurostarreizigers. In Rotterdam Centraal-station het zijperron langs spoor 1 verbreed door het spoor 1 op te heffen en het perron te verbreden tot het doorgaand spoor 2 (zonder perron).[18]

In de definitieve dienstregelingopzet zal de Eurostartrein tussen Amsterdam en Brussel in twee delen gesplitst zijn (het zijn twee gekoppelde treinstellen). Een treindeel alleen toegankelijk voor doorgaande reizigers naar Londen, een ander treindeel alleen toegankelijk voor lokale Beneluxreizigers. Doorgaande reizigers zullen in Brussel-Zuid in de trein de grenscontrole ondergaan. Het andere treindeel wordt in Brussel-Zuid leeggemaakt, waarna de reizigers van Brussel naar Londen, die de gebruikelijke grenscontrole in de bestaande Eurostarterminal hebben ondergaan, kunnen instappen. Hierdoor is het mogelijk het oponthoud in Brussel-Zuid voor de grenscontroles te beperken tot 28 minuten. Er is geen stop in Rijsel (Lille). In Antwerpen wordt in de richting Londen niet gestopt en in Schiphol kunnen reizigers alleen in het 'lokale' deel tot Brussel instappen. Er zal toegangscontrole zijn in Amsterdam en Rotterdam. Hiervoor worden aparte terminals gebouwd.

Materieel[bewerken]

TMST[bewerken]

De treinen zijn gebouwd door Alstom en zijn gebaseerd op de TGV's. Het materieel werd oorspronkelijk Trans-Manche Super Train (TMST) genoemd. Ze konden rijden op 750 volt gelijkspanning (verwijderd na indienstneming High Speed 1) via de derde rail in Zuid-Engeland en verschillende andere bovenleidingspanningen. Met een wisselspanning van 25 kV kan de trein 300 km/uur rijden. De trein heeft ook een kleinere maat om binnen het smallere Britse omgrenzingsprofiel te passen. Een trein bestaat meestal uit 18 rijtuigen. Deze treinen zullen voor 100 miljoen euro een moderner interieur krijgen alsook wifi- en infotainmentmogelijkheden (real-time reis-informatie, video on demand, muziek en nieuws feeds).

1rightarrow blue.svg Zie Trans-Manche Super Train voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Siemens Velaro e320[bewerken]

Siemens Velaro in Eurostar 320-kleurstelling tijdens de persvoorstelling

In oktober 2010 maakte Eurostar bekend dat het Siemens selecteerde als geprefereerde aanbieder van 10 extra treinstellen ter waarde van 600 miljoen euro. Deze worden gebruikt om de bestaande dienstregeling uit de breiden met bestemmingen in Nederland, Duitsland en Zwitserland. De 400 meter lange treinstellen met een topsnelheid van 320 km/h bieden plaats aan 900 passagiers.[19] Anders dan de TMST hoeven deze treinen niet binnen het smalle Britse omgrenzingsprofiel te passen, doordat Eurostar sinds de opening van de High Speed 1 in het Verenigd Koninkrijk niet meer over reguliere lijnen rijdt.

1rightarrow blue.svg Zie Eurostar e320 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Reisklassen[bewerken]

Eurostar heeft 3 verschillende reisklassen:

  • Standard: basisformule met een gereserveerde zitplaatsen in een 2-2-configuratie en de mogelijkheid om snacks in de bar aan te schaffen.
  • Standard Premier: een formule gericht op reizigers die net iets meer willen, gereserveerde zitplaatsen in 2-1-configuratie en een geserveerde lichte maaltijd aan boord.
  • Business Premier: de formule voor zakenreizigers met een check-intijd van 10 minuten, toegang tot de EurostarLounges in Brussel-Zuid, Paris Gare du Nord, London St Pancras en Ebbsfleet International, gereserveerde zitplaatsen in 2-1-configuratie en een geserveerde maaltijd aan boord.

Voor 1 september 2010 had Eurostar iets andere namen: Business Premier en Standard waren hetzelfde, maar Standard Premier was Leisure Select. In deze laatste klasse werd echter een volledige maaltijd aangeboden (dezelfde als in Business Premier, inclusief champagne), daar waar in Standard Premier nu slechts een lichte maaltijd wordt geserveerd.

Check-in[bewerken]

Voor de Eurostar geldt ook een check-intijd waarbij men zijn ticket zelf door een tourniquet moet laten lezen waarna men toegang tot de lounge krijgt.

  • Standard en Leisure Select / Standard Premier: minimum 30 minuten
  • Business Premier en Eurostar Carte Blanche-leden: minimum 10 minuten

Verder vindt er net als op een vliegveld een veiligheidscontrole maar ook een paspoortcontrole plaats omdat men naar een niet-Schengenland reist. Ook dient men te wachten in de lounge en kan men pas instappen als op het beeldscherm boarding now wordt aangegeven.

Eigendom[bewerken]

Sinds 1999 is er ook een overkoepelend orgaan, Eurostar Group. De Eurostar Group is een joint venture waarin drie exploitanten deelnemen:

  • De Franse nationale spoorwegmaatschappij SNCF
  • De Belgische nationale spoorwegmaatschappij NMBS
  • Eurostar UK

Eurostar UK nam de exploitatie van het Engelse deel van de Eurostar op zich na de ontbinding van de Engelse nationale spoorwegen (British Rail). Het management van Eurostar UK wordt uitgevoerd door een ander bedrijf, ICRR, dat op haar beurt weer eigendom is van de Engelse busmaatschappij National Express (40%), SNCF (55%) en NMBS (5%). Na verkoop van aandelen Eurostar UK werd de verhouding per 4 maart 2015:[20]

  • SNCF (55%),
  • Caisse de dépôt et placement du Québec (30%),
  • Hermes Infrastructure (10%),
  • NMBS (5%).

Externe link[bewerken]

Spoorwegondernemingen voor reizigers- en/of goederenvervoer per spoor in Europa
Albanië:Hekurudhe e Shqiperise (HSH)
Armenië:Harawkowkasjan Jerkatughi (HJ)
Azerbeidzjan:Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)
België:CrossRail Benelux · Lineas · NMBS · Thalys
Bosnië en Herzegovina:Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (ŽFBH) · Željeznice Republice Srpske (ŽRS)
Bulgarije:Bulgarski Durzhavni Zheleznitsi (BDŽ) · Bulmarket (BM) · DB Schenker Rail Bulgaria (DB)
Denemarken:Arriva Danmark · CFL Cargo · Danske Statsbaner (DSB) · DSB S-tog · DB Schenker Rail Danmark Services (DB) · Hovedstadens Lokalbaner · Lokalbanen · Midtjyske Jernbaner · Nordjyske Jernbaner · Regionstog · Varde-Nørre Nebel Jernbane
Duitsland:Abellio Rail NRW · Abellio Rail Mitteldeutschland · Abellio Rail Baden-Württemberg · AKN Eisenbahn (AKN) · agilis · Bayerische Zugspitzbahn · Bayerische Oberlandbahn (BOB) · Bayerische Regiobahn (BRB) · BeNEX · Berchtesgadener Land Bahn (BLB) · Borkumer Kleinbahn · cantus · Deutsche Bahn (DB): DB Fernverkehr, DB Regio, DB Cargo · Die Länderbahn (alex · oberpfalzbahn · trilex · vogtlandbahn · waldbahn) · enno · erixx · Eisenbahnen und Verkehrsbetriebe Elbe-Weser (EVB) · eurobahn · Harzer Schmalspurbahnen (HSB) · Hessische Landesbahn (HLB) · Keolis · Meridian · metronom · Mitteldeutsche Regiobahn (MRB) · National Express · Netinera · NiedersachsenBahn · nordbahn · Norddeutsche Eisenbahngesellschaft Niebüll (neg) · NordWestBahn · Ostdeutsche Eisenbahn (ODEG) · Osthannoversche Eisenbahnen (OHE) · Rail4chem · Regentalbahn · Rheinisch-Bergische Eisenbahn-Gesellschaft (RBE) · Rurtalbahn · Süd-Thüringen-Bahn · Transdev Sachsen-Anhalt (HEX) · trans regio · Usedomer Bäderbahn (UBB) · VIAS · vlexx · Westfalenbahn · Württembergische Eisenbahn-Gesellschaft (WEG)
Estland:CoalTerminalTrans (CTT) · Edelaraudtee · Eesti Raudtee (EVR) · Elron · GoRail
Finland:VR-Yhtymä (VR)
Frankrijk:Chemins de fer de Provence (CP) · Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) · Société nationale des chemins de fer français (SNCF)
Georgië:Sakartuelos Rkinigsa (SR)
Griekenland:Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)
Hongarije:Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút (GySEV) · Budapesti Helyiérdekű Vasút (BHÉV) · Magyar Államvasutak (MÁV)
Ierland:Dublin Area Rapid Transit (DART) · Iarnród Éireann (IÉ)
Italië:Arenaways · Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) · Societá Automobilistica Dolomiti (SAD) · Trenitalia (FS)
Kazachstan:Kazakstan Temir Zholy (KTZ)
Kosovo:Trainkos
Kroatië:Hrvatske Željeznice (HŽ)
Letland:Baltijas Ekspresis (BE) · Baltijas Tranzita Serviss (BTS) · Latvijas Dzelzcels (LDZ) · SIA "Gulbenes - Alūksnes bānītis"
Litouwen:Lietuvos Geležinkeliai (LG)
Luxemburg:Chemins de fer luxembourgeois (CFL) · CFL Cargo
Macedonië:Makedonski Zeleznici (MZ)
Moldavië:Calea Ferata din Moldova (CFM)
Montenegro:Zeljeznica Crne Gore a.d. Podgorica (ZCG)
Nederland:Arriva · Breng · Connexxion · DB Cargo (DB) · ERS Railways · Keolis · Nederlandse Spoorwegen (NS) · NS International · HSL Logistik · Syntus
Noorwegen:Norges Statsbaner (NSB) · CargoNet · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Flytoget
Oekraïne:Ukrzaliznytsia/Укрзалізниця (UZ)/(УЗ)
Oostenrijk:Österreichische Bundesbahnen (ÖBB) · Graz-Köflacher Eisenbahn (GKE) · Steiermärkische Landesbahnen (StLB) · Westbahn · Wiener Lokalbahnen (WLB)
Polen:Polskie Koleje Państwowe (PKP) · Koleje Mazowieckie (KM) · Przewozy Regionalne (PR) · Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM) · Szybka Kolej Miejska w Warszawie (SKM) · Koleje Dolnośląskie
Portugal:Comboios de Portugal (CP) · Fertagus · Takargo (TK)
Roemenië:Căile Ferate Române (CFR) · DB Schenker Rail Romania (DB) · Transferoviar Călători (TFC)
Rusland:Rossiejskieje zjeleznye dorogi (RŽjD)
Servië:Železnice Srbije (ŽS) · Termo Elektrana Nikola Tesla (TENT) · Kombinovani Prevoz (KP)
Slovenië:Slovenske železnice (SŽ)
Slowakije:Železnice Slovenskej Republiky (ŽSR)
Spanje:Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · EuskoTren · Ferrocarriles de Vía Estrecha · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
Tsjechië:České Dráhy (ČD) · LEO Express · RegioJet (RJ)
Turkije:Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD)
Verenigd Koninkrijk:Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · DB Schenker Rail (DB) · Eurostar · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Freightliner · Gatwick Express · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express East Coast · National Express East Anglia · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains · TransPennine Express · Virgin Trains
Wit-Rusland:Belaroeskaja Tsjyhoenka/Беларуская Чыгунка (BTsj)/(БЧ)
Zweden:Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Hector Rail · Storstockholms Lokaltrafik (SL) · Tågåkeriet i Bergslagen · Tågkompaniet · Värmlandstrafik
Zwitserland:Appenzeller Bahnen (AB) · BLS AG (BLS) · Crossrail · Matterhorn Gotthard Bahn (MGB) · Montreux-Berner Oberland-Bahn (MOB) · Rhätische Bahn (RhB) · Zwitserse federale spoorwegen (SBB/CFF/FFS) · Südostbahn (SOB) · Thurbo · Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) · Zentralbahn (ZB)