Dublin Area Rapid Transit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
DART-treinstel

Dublin Area Rapid Transit (DART) is een voorstadsspoorweg van de regio Dublin in Ierland, vergelijkbaar met RER en S-Bahn. De dienst loopt van Greystones (in het zuiden) naar Howth en Malahide (in het noorden). Het spoor loopt voornamelijk langs Dublin Bay. De eigenaar is de nationale spoorwegmaatschappij Iarnród Éireann, die de lijn ook gebruikt voor doorgaande treinen en forensendiensten. De DART is in 1984 in gebruik genomen[1] maar de route van het stadscentrum naar Dún Laoghaire maakt gebruik van een van de eerste spoorwegverbindingen in het land (in gebruik genomen in 1834). De DART is de enige geëlektrificeerde spoorlijn van Ierland.[2]

Op de lijn zijn een aantal andere stadsspoorwegen aangesloten, die voor het gemak vaak ook DART genoemd worden. In de toekomstplannen van de Ierse overheid, Transport21, zijn plannen ontwikkeld om het netwerk uit te breiden, onder andere met een deels ondergrondse verbinding tussen de bestaande kustlijn via St. Stephen's Green naar Heuston Station.[3]

Voor toeristen is het traject tussen Dalkey en Killiney het aantrekkelijkst. Hier heeft men uitzicht op Dublin Bay. Opvallend is dat de lijn tussen Shankill en Bray dwars door een golfbaan loopt.

De DART heeft breedspoor, de spoorwijdte is 1600 mm, de standaard in Ierland. De bovenleiding is geëlektrificeerd met 1500 V gelijkspanning.

Het DART netwerk

Stations[bewerken | brontekst bewerken]

Ten noorden van Howth Junction

Malahide, Portmarnock

Ten oosten van Howth Junction

Howth, Sutton, Bayside

Ten zuiden van Howth Junction

Howth Junction, Kilbarrack, Raheny, Harmonstown, Killester, Clontarf Road, Connoly Station

Ten zuiden van de Liffey

Tara Street, Pearse, Grand Canal Dock, Landsdowne Road, Sandymount, Sydney Parade, Booterstown, Blackrock, Seapoint, Salthill & Monkstown, Dún Laoghaire, Sandycove & Glasthule, Glenageary, Dalkey, Killiney, Shankill, Bray, Greystones

Infrastructuur[bewerken | brontekst bewerken]

Rollend materieel[bewerken | brontekst bewerken]

De DART heeft verschillende typen elektrisch aangedreven treinstellen in gebruik:

Klasse Foto Max. snelheid Aantal in dienst sinds:
km/h m/h
8100 klasse Dart-8306-00.jpg 100 62 38 1984
8200 klasse DART Unit 8203.jpg 100 62 5 1999
8500 klasse Howth Junction railway station in 2007.jpg 110 68 4 2000
8510 klasse 8700 EMU - 8614.jpg 110 68 3 2002
8520 klasse DART Connolly.jpg 110 68 10 2004

DART-treinen worden bemand door één persoon: de machinist. Er is geen conducteur aan boord. Op de grotere stations en de stations die geen recht perron hebben (zodat de machinist niet langs de hele trein kan kijken) is er vaak wel een perronchef aanwezig die de machinist een vertreksein geeft om aan te geven dat iedereen aan boord is en de deuren gesloten zijn.

Kaartcontrole wordt gedaan via tourniquetten bij zowel het instappen als het uitstappen. Alle stations zijn in principe bemand en op de grotere stations in het centrum staan toezichthouders bij deze toegangspoortjes.

Lijnen[bewerken | brontekst bewerken]

De DART-spoorlijn volgt globaal de kustlijn van Dublin Bay: hij begint in het zuidoosten bij Greystones via Bray naar het stadscentrum. Na Tara Street Station steekt de DART de rivier de Liffey over via de Loopline Brug uit 1891, komt de trein aan op het drukke station Dublin Connolly en loopt vervolgens verder tot aan Howth Junction. Hier splitst het spoor: sommige DART-treinen naar het schiereiland Howth en de andere treinen rijden door naar Malahide.

De DART heeft niet het exclusieve gebruik van het spoor: andere treinen maken ook gebruik van dezelfde rails. De DART is wel de enige gebruiker van de bovenleiding: alle andere treinen zijn dieseltreinen. In zuidelijke richting lopen DART-treinen tot Bray maar een aantal DART-lijnen gaan nog door tot de volgende halte Greystones. Na Bray is het enkelspoor en een groot deel van het traject loopt door tunnels in de rotsen. Vanaf Greystones rijden alleen forensentreinen naar Arklow en Gory en vervolgens loopt het spoor helemaal door tot Rosslare waar je een aansluiting op een ferry naar het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk met intercitytreinen (het traject heet dan ook het Dublin-Rosslare spoor). Het hele traject na Bray is enkelspoor en treinen passeren elkaar op stations die meestal twee sporen hebben.

Vanuit de verkeersleiding die op Connolly Station is gevestigd wordt de gehele treinenloop in en rond Dublin bewaakt en aangestuurd. Vanuit deze suburban Traffic Control Centre worden ook de elektronische route-informatieborden op de stations aangestuurd en de mededelingen via de omroep-installatie verzonden. In geval van vertragingen worden deze meldingen volautomatisch gegenereerd en individueel voor elk station aangepast. De treindienstleiding is grotendeels geautomatiseerd en al het treinverkeer in de verre omgeving van Dublin wordt met vier man uitgevoerd. In het TCC werken twee personen die verantwoordelijk zijn voor de seinen en wissels, waarvan er eentje verantwoordelijk is voor de overwegen. Verder is er een technicus voor de stroomvoorziening en daarboven staat de algemene supervisor. Naast deze centrale TCC zijn er ook nog lokale verkeersleidingscentra langs de route, maar deze zijn normaliter niet in gebruik. Alleen in geval van calamiteiten kan men uitwijken naar lokale bediening.[4]

Dart Underground[bewerken | brontekst bewerken]

In het toekomstplan Transport21 wordt behalve over de uitbreidingen van de Luas en de aanleg van twee metrolijnen ook gesproken over de uitbreiding van het DART-netwerk. Het belangrijkste onderdeel hiervan is de DART Underground of Interconnector: een 7,5 kilometer lange tunnel onder het centrum van Dublin. De Dart Underground zou dan de treinstations ten noorden van de Liffey (Connolly en Docklands) via St. Stephen's Green moeten verbinden met Heuston. Daarnaast moeten ook de bestaande lijnen dan anders worden ingericht en gebruikt zodat je een aantal compleet nieuwe routes krijgt.[5]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Bronnen en referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Irish Independent: over 25 jaart DART van 14 juli 2009, bezocht 4 december 2010
  2. Website van de CIE pver Geschiedenis van railvervoer in Ierland, bezocht 2 december 2010
  3. Website van Transport21, bezocht 30 november 2010
  4. Dublin Forum for Us over de Dart treinen, bezocht 2 december 2010
  5. Website Irishrail over Dart Underground, bezocht 4 december 2010
Zie de categorie Dublin Area Rapid Transit van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Spoorwegondernemingen en spoorwegbeheerders voor reizigers- en/of goederenvervoer per spoor in Europa
Albanië:Hekurudhe e Shqiperise (HSH)
Armenië:Harawkowkasjan Jerkatughi (HJ)
Azerbeidzjan:Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)
België:Crossrail Benelux · Eurostar · Infrabel NV (spoorwegbeheerder) · Lineas, voorheen: B-Cargo · NMBS · Thalys
Bosnië en Herzegovina:Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (ŽFBH) · Željeznice Republice Srpske (ŽRS)
Bulgarije:Bulgarski Durzhavni Zheleznitsi (BDŽ) · Bulmarket (BM) · DB Schenker Rail Bulgaria (DB)
Denemarken:Arriva Danmark · Banedanmark (BDK) - (spoorwegbeheerder) · CFL Cargo · Danske Statsbaner (DSB) · DSB S-tog · DB Schenker Rail Danmark Services (DB) · Hovedstadens Lokalbaner · Lokalbanen · Midtjyske Jernbaner · Nordjyske Jernbaner · Regionstog · Varde-Nørre Nebel Jernbane
Duitsland:Abellio GmbH, Abellio Rail NRW GmbH, Abellio Rail Mitteldeutschland GmbH, Abellio Rail Baden-Württemberg GmbH, Westfalenbahn GmbH (WFB) · AKN Eisenbahn AG (AKN) · Bayerische Zugspitzbahn Bergbahn AG · Bayerische Regiobahn (BRB) · BeNEX, agilis · Berchtesgadener Land Bahn (BLB) · Borkumer Kleinbahn · cantus · Deutsche Bahn (DB), DB Fernverkehr, DB Regio, DB Cargo, DB Netze AG (spoorwegbeheerder), Usedomer Bäderbahn (UBB) · Die Länderbahn - Regentalbahn, alex, oberpfalzbahn, trilex, vlexx GmbH, vogtlandbahn, waldbahn · erixx · Eisenbahnen und Verkehrsbetriebe Elbe-Weser (EVB) · eurobahn · Harzer Schmalspurbahnen (HSB) · Hessische Landesbahn (HLB) · HSL Logistik GmbH · Keolis Deutschland · Meridian · metronom · Mitteldeutsche Regiobahn (MRB) · National Express · Netinera Deutschland GmbH voorheen: Arriva Deutschland GmbH · NiedersachsenBahn GmbH · nordbahn · Norddeutsche Eisenbahngesellschaft Niebüll (neg) · Ostdeutsche Eisenbahn (ODEG) · Osthannoversche Eisenbahnen (OHE) · Rail4chem · Rheinisch-Bergische Eisenbahn-Gesellschaft (RBE) · Rurtalbahn · SBB Deutschland GmbH · Süd-Thüringen-Bahn · Transdev GmbH, Transdev Verkehr GmbH, NordWestBahn GmbH, Bayerische Oberlandbahn (BOB), Transdev Hannover GmbH, Transdev Regio Ost GmbH, Transdev Rheinland GmbH,Transdev Sachsen-Anhalt GmbH (HEX), Trans Regio Deutsche Regionalbahn GmbH, Württembergische Eisenbahn-Gesellschaft mbH (WEG) · VIA S GmbH
Estland:CoalTerminalTrans (CTT) · Edelaraudtee · Eesti Raudtee (EVR) · Elron · GoRail
Finland:VR-Yhtymä (VR) · Ratahallintokeskus (RHK) (spoorwegbeheerder)
Frankrijk:Chemins de fer de Provence (CP) · Getlink voorheen: Groupe Eurotunnel SE (spoorwegbeheerder) · Keolis SA · Lyria SAS· Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) · Société nationale des chemins de fer français (SNCF) · SNCF Réseau (onderdeel SNCF) (spoorwegbeheerder) · Transdev SA
Georgië:Sakartuelos Rkinigsa (SR)
Griekenland:Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)
Hongarije:Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút Zrt (GySEV) · Budapesti Helyiérdekű Vasút (BHÉV) · Magyar Államvasutak (MÁV)
Ierland:Dublin Area Rapid Transit (DART) · Iarnród Éireann (IÉ)
Italië:Arenaways · Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) · Societá Automobilistica Dolomiti (SAD) · Rete ferroviaria Italiana (RFI) (spoorwegbeheerder) · Ferrovie dello Stato Italiane · Trenitalia
Kazachstan:Kazakstan Temir Zholy (KTZ)
Kosovo:Trainkos
Kroatië:Hrvatske Željeznice (HŽ)
Letland:Baltijas Ekspresis (BE) · Baltijas Tranzita Serviss (BTS) · Latvijas Dzelzcels (LDZ) · SIA "Gulbenes - Alūksnes bānītis"
Litouwen:Lietuvos Geležinkeliai (LG)
Luxemburg:Chemins de fer luxembourgeois (CFL) · CFL Cargo · Railinfralu (spoorwegbeheerder)
Macedonië:Makedonski Zeleznici (MZ)
Moldavië:Calea Ferata din Moldova (CFM)
Montenegro:Zeljeznica Crne Gore a.d. Podgorica (ZCG)
Nederland:Arriva · Breng · Connexxion · DB Cargo (DB) · ERS Railways · HSL Logistik Benelux · Infraspeed BV (spoorwegbeheerder HSL-Zuid vanaf 1999) · Keolis Nederland · Nederlandse Spoorwegen (NS) · NS International · ProRail BV (spoorwegbeheerder vanaf 2005) · Qbuzz · Rotterdam Rail Feeding (RRF)
Noorwegen:Bane NOR SF (spoorwegbeheerder) · Cargolink AS · CargoNet AS (CN) · Flåm Utvikling AS · Flytoget AS · Malmtrafikk AS (MTAS) · RailCombi · Tågåkeriet i Bergslagen AB (TÅGAB) · Vy, voorheen: Norges Statsbaner (NSB) · Vy Gjøvikbanen
Oekraïne:Ukrzaliznytsia (UZ) · Укрзалізниця (УЗ)
Oostenrijk:ÖBB-Holding AG (ÖBB) · Achenseebahn AG · CargoServ GmbH · City Air Terminal Betriebsgesellschaft m.b.H. · Graz-Köflacher Bahn und Busbetrieb GmbH (GKB) · Innsbrucker Verkehrsbetriebe und Stubaitalbahn GmbH (IVB) · Lavamünder Bahn Betrieb Ges mbH (LLB) · Linzer Lokalbahn AG (LILO) · Mariazellerbahn · Montafonerbahn AG (MBS) · Niederösterreichische Verkehrsorganisationsgesellschaft m.b.H. · Raaberbahn AG (ROeEE) · Steiermärkische Landesbahnen (StLB) · Stern & Hafferl Verkehrsgesellschaft mbH (StH) · Südburgenländische Regionalbahn GmbH (SRB) · Tauern Touristik GmbH · Taurachbahn GmbH · TX Logistik GmbH · Walser Eisenbahn GmbH · WESTbahn Management GmbH · Wiener Lokalbahnen (WLB) · Zillertaler Verkehrsbetriebe AG (ZB)
Polen:Polskie Koleje Państwowe (PKP) · Koleje Mazowieckie (KM) · Przewozy Regionalne (PR) · PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK) (spoorwegbeheerder) · Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych (SKPL) · Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM) · Szybka Kolej Miejska w Warszawie (SKM) · Koleje Dolnośląskie
Portugal:Comboios de Portugal (CP) · Fertagus · Rede ferroviaria nacional (Refer) (spoorwegbeheerder) · Takargo (TK)
Roemenië:Căile Ferate Române (CFR) · DB Schenker Rail Romania (DB) · Transferoviar Călători (TFC)
Rusland:Rossiejskieje zjeleznye dorogi (RŽjD)
Servië:Železnice Srbije (ŽS) · Termo Elektrana Nikola Tesla (TENT) · Kombinovani Prevoz (KP)
Slovenië:Agencija Zelezniski Promet (AZP) (spoorwegbeheerder) · Slovenske železnice (SŽ)
Slowakije:Železnice Slovenskej Republiky (ŽSR) · Železničná spoločnosť Slovensko (ZSSK)
Spanje:Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (adif) (spoorwegbeheerder vanaf 2005) · Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · EuskoTren · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC) · Ferrocarriles de Vía Estrecha (FEVE) · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FVG) · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FVC) · Gestor de Infraestructuras Ferroviarias (GIF) (spoorwegbeheerder tot 2005)
Tsjechië:České Dráhy (ČD) · LEO Express · RegioJet AG (RJ) (RGJ) · Správa železniční dopravní cesty (SŽDC) (spoorwegbeheerder)
Tsjecho-Slowakije:Železničná spoločnosť a.s. (ZSSK)
Turkije:Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD)
Verenigd Koninkrijk:Abellio, Abellio Greater Anglia, Abellio ScotRail · Arriva UK Trains Ltd · Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · CrossCountry · DB Schenker Rail (DB) · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Freightliner Ltd · Gatwick Express · Great Western Trains Co Ltd · Getlink voorheen: Eurotunnel Plc (spoorwegbeheerder) · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express East Coast · National Express East Anglia · Network Rail (spoorwegbeheerder) · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains Ltd · Stagecoach Group PLC · Transport for Wales Rail Services · First TransPennine Ltd · Virgin Trains Ltd
Wit-Rusland:Belaroeskaja Tsjyhoenka/Беларуская Чыгунка (BTsj)/(БЧ)
Zweden:Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · LKAB Malmtrafik AB (MTAB) · Hector Rail · Inlandsbanan AB (IBAB) · Roslagbanen · Storstockholms Lokaltrafik (SL) · Trafikverket AS tot 2010: Banverket AS (spoorwegbeheerder) · Tågåkeriet i Bergslagen AB (TÅGAB) · Värmlandstrafik · Vy Tåg
Zwitserland:Appenzeller Bahnen (AB) · BLS AG (BLS) · BLS Cargo AG (BLS) · BLS Netz AG (spoorwegbeheerder) · Crossrail AG · Matterhorn Gotthard Bahn (MGB) · Montreux-Berner Oberland-Bahn (MOB) · Oensingen-Balsthal-Bahn AG (OeBB) · Rhätische Bahn (RhB) · Schweizerische Bundesbahnen (SBB/CFF/FFS) · SBB Cargo AG · SBB Infrastruktur AG (spoorwegbeheerder) · Südostbahn (SOB) · Thurbo · transN · Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) · Zentralbahn (ZB)