S-Bahn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
S-Bahn-Logo.svg
De Baureihen 422 t/m 426 worden veel gebruikt in S-Bahnnetwerken in Duitsland

De S-Bahn is de Duitse afkorting van zowel Stadtschnellbahn of Schnellbahn als van voor Stadtbahn.

Een Stadtbahn wordt in Nederland tegenwoordig lightrail genoemd, voorheen ook wel sneltram. Voorbeelden zijn RandstadRail in en rond Rotterdam en Den Haag, en de Nieuwegeinlijn en Uithoflijn in Utrecht. De Stadtbahn of lightrail neemt een middenpositie in tussen tram en metro en rijdt in principe op vrijliggend spoor, dus niet op straatspoor zoals dat bij trams gebruikelijk is.

Een Stadtschnellbahn of Schnellbahn is een stadsspoorlijn, vergelijkbaar met de vroegere Zoetermeer stadslijn, de Hoekse lijn en de Hofpleinlijn in de tijd dat deze lijnen nog als spoorlijn werden geëxploiteerd. Deze lijnen zijn later omgebouwd naar lightrail en zijn nu onderdeel van Randstadrail.

De S-Bahn in Berlijn gebruikt 800 volt gelijkstroom en wordt gevoed via een derde rail (stroomafname aan de onderzijde). De Berlijnse en Hamburgse S-Bahnen zijn de enige in Duitsland die via een derde rail worden gevoed. Alle andere S-Bahnnetwerken worden gevoed via een bovenleiding). In Karlsruhe rijdt de S-Bahn ook over hoofdsporen, in de stad wordt er op tramsporen gereden.

Geschiedenis[bewerken]

De S-Bahn van Berlijn is de oudste S-Bahn van Duitsland. Al in 1882 werd er een stadsnet geëxploiteerd met stoomtractie. In 1924 is begonnen met de elektrificatie. Sinds 1 december 1930 wordt het netwerk 'S-Bahn' genoemd. Toen werd ook het nog bestaande S-logo ingevoerd.

Duitsland[bewerken]

Karte S-Bahnnetze in Deutschland.svg
Baureihe 481 van de Berlijnse S-Bahn

In Duitsland zijn er S-Bahnen in de volgende steden en gebieden:

In de planningsfase bevindt zich de S-Bahn van Augsburg.

Oostenrijk[bewerken]

S-Bahn Austria.svg
S-Bahn van de ÖBB

In Oostenrijk zijn er S-Bahnnetwerken in Salzburg, Karinthië en Wenen. Netwerken voor Graz, Linz en Innsbruck bevinden zich in de planningsfase.

De Weense S-Bahn rijdt sinds 17 januari 1962 tussen Floridsdorf (in het noorden van de stad) en Meidling (in het zuiden) en van Floridsdorf naar de omliggende plaatsen Gänserndorf en Stockerau. In de jaren die daarop volgden werd het aantal lijnen uitgebreid. Sinds 1984 geldt in de gehele agglomeratie Wenen één tariefsysteem. Hierdoor is het combineren van U-Bahn, S-Bahn, tram, bus en trein eenvoudiger. Sinds die tijd vallen ook de ÖBB-treinen op de Westbahn (richting Purkersdorf en Preßbaum) en de Preßburger Bahn (richting Wolfsthal, oorspronkelijk tot Bratislava) onder de S-Bahn.

De S-Bahn van Salzburg werd geopend in 2004 en telt vijf lijnen. Het netwerk wordt nog steeds uitgebouwd. De exploitatie gebeurt door drie maatschappijen: de Oostenrijkse spoorwegen (ÖBB), de Berchtesgadener Land Bahn en de Salzburger Lokalbahn.

De S-Bahn van Karinthië is een netwerk dat de deelstaat Karinthië bedient, en niet binnen een stad blijft.

Zwitserland[bewerken]

De S-Bahnnetwerken in Zwitserland.

In Zwitserland is een groot deel van de stoptreindiensten binnen S-Bahnnetwerken gekomen. De S-Bahndiensten worden voornamelijk geëxploiteerd door de Schweizerische Bundesbahnen (SBB), maar een deel van de S-Bahn van Bern ook door de BLS.

Tsjechië[bewerken]

Esko Praha logo.svg

In Tsjechië bestaan twee S-Bahnnetwerken, die 'Esko' worden genoemd.

Zie ook[bewerken]