Spoorlijn 58

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoorlijn 58
(Gent) Y Oost Ledeberg - Brugge
Spoorlijn 58 op de kaart
Totale lengte 51,4 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door
Geopend
Gent - Eeklo: 25 juni 1861
Eeklo - Maldegem: 16 november 1862
Maldegem - Brugge: 22 juni 1863
Gesloten
Brugge - Maldegem: 1959
Huidige status
Gent - Eeklo: in gebruik
Eeklo - Maldegem: toeristische exploitatie
Maldegem - Brugge: opgebroken
Geëlektrificeerd
Y Oost Ledeberg - Gent-Dampoort: 1973
Gent-Dampoort - Maldegem: nee
Aantal sporen
Y Oost Ledeberg - Wondelgem: 2
Wondelgem - Maldegem: 1
Baanvaksnelheid
Y Oost Ledeberg - Wondelgem: 60
Wondelgem - Eeklo: 120 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding Memor
Treindienst door NMBS
Traject
STR lijn 50E van Merelbeke
ABZlf 0,0 Y Oost Δ Ledeberg, lijn 50E naar Gent-Sint-Pieters
ABZrg 1,3 Y Noord Δ Ledeberg, lijn 58/1 van Y West Δ Ledeberg
eHST Gentbrugge-Zuid
AKRZo N9
AKRZu A14E17
BHF 2,0 Gentbrugge
eHST 3,1 Gent-Heirnis
WBRÜCKE Schelde
BSicon .svgeKRWglexKRW+r lijn 58D naar Handelsdok opgebroken
BSicon .svgSTRexDST Gent-Oost
BSicon .svgSTRexWBRÜCKE1 Kasteelsluis
BSicon .svgSTRexENDEe Handelsdok
BSicon .svgBHFBSicon .svg 4,0 Gent-Dampoort
ABZrf lijn 59 naar Y Oost-Berchem, lijn 59B naar Y St Bernadettestraat
STRlgSTRBSicon .svg lijn 58/2 van Gent-Zeehaven
KRZABZrfBSicon .svg 5,0 Y Boma
lijn 204 naar Y Rostijne
KRWglKRWg+rBSicon .svg Y Muide
KBSTeSTRBSicon .svg bundel Groot Dok
eHST 6,1 Gent-Muide
exENDEaqeABZrfBSicon .svg Voorhavenkaai
WBRÜCKE1 Wiedauwkaaibrug
Voorhaven
BSicon .svgSTRexKBHFa Gent-Rabot
BSicon .svgSTRexWBRÜCKE1 Verbindingskanaal
BSicon .svgeABZgl+lexSTRrf 6,8 Y Kanaal, lijn 58A naar/van Gent-Rabot opg.
eABZgl+l lijn 55 naar/van Gent-Sint Pieters opgebroken
BHF 8,4 Wondelgem
eABZrf lijn 203 naar Wondelgem Verbinding opgebroken
ABZrf lijn 55 naar Terneuzen
AKRZu R4
KRZo lijn 216 van Y Zuid Everstein naar Evergem-Sluis
WBRÜCKE Ringvaart
KRZo lijn 217 van Y Noord Everstein naar Evergem-Dam
eHST 9,9 Molenheide
BHF 10,9 Evergem
BHF 14,0 Sleidinge
eHST 16,0 Eeksken
eHST 17,8 Arisdonk
BHF 18,8 Waarschoot
BSicon .svgeABZrgexENDEeq militaire lijn Eeklo kazerne opgebroken
eABZlg lijn 55A uit Zelzate opgebroken
BHF 22,7 Eeklo
BSicon lENDE.svg
BSicon STR.svg
eind lijn
HST 23,9 Eeklo vanaf hier tot Maldegem museumlijn
eHST 23,9 Boelare
eBHF 27,8 Balgerhoeke
WBRÜCKE1 Schipdonkkanaal
eBHF 29,9 Adegem
AKRZu N44
uexdSTR+rdSTRd tramlijn van Breskens opgebroken
uexdKHSTedKBHFxed 32,7 Maldegem vanaf hier opgebroken
exBHF 37,1 Donk
exSTR+GRZq grens Oost-Vlaanderen - West-Vlaanderen
exBHF 41,6 Sijsele
BSicon .svgexABZlfexENDEeq militaire lijn kazerne 92 opgebroken
exHST 45,7 Assebroek
exBHF 48,3 Steenbrugge
exWBRÜCKE1 Kanaal Gent-Brugge
exWBRÜCKE1 Zuidervaartje
STRrgxdKRZBSicon .svg lijn 50A/5 van Y Oostkamp
dSTRvSTR+l-xKRZd lijn 66 van Kortrijk
vSTRxdABZg+ld lijn 50A van Brussel-Zuid
dKBSTldABZg+rvSTRBSicon .svg Bombardier Transportation
vDST-STRvSTR- Brugge-Vorming
exdSTR+levKRZedABZgr{{{4}}}
evSTRvÜSTrBSicon .svg
exdSTRvÜSTdSTRBSicon .svg
exdSTRvBHF-LdBHF-RBSicon .svg 51,4 Brugge vanaf 1939
exdABZgl+levKRZedKRZBSicon .svg lijn 66 van Kortrijk opgebroken
exdSTRdXldWg+lrdWgrBSicon .svg
exvBHF-vÜSTlBSicon .svg Brugge tot 1939
exvSTRl-veKRZ+xr-eABZg+rBSicon .svg lijn 51 naar Blankenberge
v-STR lijn 50A naar Oostende

Spoorlijn 58 is een Belgische spoorlijn die Gent verbindt met Eeklo. De spoorlijn is 22,7 km lang. Vroeger liep de lijn nog door tot in Brugge, en was de spoorlijn 51,4 km lang. Een deel van dit voormalige tracé tussen Brugge en Maldegem is nu ingericht als fietsroute onder de naam Abdijenroute.

Geschiedenis[bewerken]

Op 25 juni 1861 werd tussen Gent-Dampoort en Eeklo een enkelsporige spoorlijn geopend door de spoorwegmaatschappij Chemins de fer de Gand à Eecloo. Op 16 november 1862 werd tussen Eeklo en Maldegem een enkelsporige spoorlijn geopend door de spoorwegmaatschappij Chemins de fer d'Eeclo à Bruges. Deze spoorlijn sloot aan op de spoorlijn vanuit Gent. Door dezelfde maatschappij werd op 22 juni 1863 deze spoorlijn verlengd tot in Brugge. De bedoeling was te concurreren met de huidige lijn 50A Brugge - Gent via Aalter, een lijn die in die tijd door dunbevolkt gebied liep en geëxploiteerd werd door de Staatsspoorwegen, met het motief dat de lijn via Eeklo en Maldegem door in die tijd druk industriegebied zou lopen en dus rendabeler zou zijn. Het liep echter anders af...

Rond de eeuwwisseling namen de Staatsspoorwegen de lijn reeds over en degradeerde ze tot een lokale zijlijn. In het spoorboekje van 1904 wordt de lijn nog als lijn 57 genummerd. In het spoorboekje uit 1935 is de huidige nummering naar lijn 58 te zien. Samen met de opkomst van de auto luidde dit de neergang in. De laatste passagierstrein vertrok op 26 februari 1959 omstreeks 21.30u naar Brugge, waarna het reizigersverkeer werd overgenomen door autobussen. In datzelfde jaar werd het goederenvervoer tussen Sijsele en Assebroek stopgezet. In 1962 werden de sporen opgebroken. Vanuit de andere richting bleef tussen Donk en Sijsele nog enkel militair vervoer naar Sijsele, maar ook dit werd in 1962 stopgezet en kort daarna werden ook hier de sporen opgebroken. Tussen Brugge en Assebroek werd het goederenverkeer stopgezet op 1 augustus 1967. Een jaar later werden eveneens de sporen opgebroken.

Een (nooit uitgevoerde) heropstanding[bewerken]

Opgebroken gedeelte van de lijn tussen Steenbrugge en Assebroek (Brugge), thans fietspad Abdijenroute.

Nochtans, de NMBS zocht een middel om het steeds drukker wordend treinverkeer op de lijn 50A Brugge - Gent te ontlasten. Het goederenverkeer Zeebrugge - Antwerpen rechtstreeks via L58 Maldegem - Eeklo sturen werd als plausibele oplossing naar voor geschoven. Daarvoor zou alles op dubbelspoor met elektrificatie worden gebracht, met inclusief een nieuwe brug over het Schipdonkkanaal in Balgerhoeke. Probleem echter werd het kanaal Gent-Brugge in Assebroek-Steenbrugge. Die – inmiddels verdwenen – brug moest stedenbouwkundig door een hoge vaste brug worden vervangen.

Daarvoor werd in het Brugse spooremplacement ondertussen al voorbereidingen getroffen. Het naar het noorden afwijkende L58-spoor, achter het huidige Bombardier richting Steenbrugge, werd op een verhoogde berm heraangelegd en alvast tijdelijk van een stootblok voorzien. Ondertussen verkreeg een AD-warenhuis langs de Baron Ruzettelaan een bouwvergunning om dwars op het tracé van de lijn hun filiaal op te richten. De wakkere observator, echter, zal niet naast het eigenaardige dakgootprofiel kunnen kijken: een hoog gedeelte staat naast een ingezonken laag gedeelte. Het is juist daar, in het verlengde van dat lagere gedeelte, dat de spoorwegbrug was voorzien. De trein zou dus letterlijk over het warenhuis heen rijden.

Nu, tientallen jaren verder, ligt alles zoals het er toen ook al bij lag. Steenbrugge-Station werd een nieuwe woonwijk, het verhoogde stootbloklijntje wacht nog steeds, het AD-warenhuis wordt nog steeds niet overreden, er is een fietspad aangelegd op het spoortracé door Assebroek en Ryckeveldebos. De fietsroute tussen Steenbrugge en Maldegem is zo'n 11 km lang en draagt de naam Abdijenroute, verwijzend naar de nabijgelegen Sint-Trudoabdij en het klooster Engelendale. De route is een van de groene assen in beheer van de provincie West-Vlaanderen.

Sijsele-station staat er nog en is in ombouw als nieuw jeugdhuis en de originele noodbrug uit de oorlog 40-45 over het Schipdonkkanaal in Balgerhoeke, de huidige brug dus, werd als monument beschermd. De plannen L58 werden opgeborgen en L50A (Brugge - Aalter - Gent) komt nu toch definitief op vier sporen. L58 kon dus museumlijn worden.

Het museumbestaan van spoorlijn 58[bewerken]

Stoomtrein op het 60 cm breed spoor.

Op het eind van de jaren tachtig was er echter terug bedrijvigheid op en rond de Maldegemse stationsite. Een groep Brugse spoorfanaten - die de fase van modelbouw ontgroeid waren en sinds enige jaren op een privéterrein in Maldegem hun hobby op ware grootte hadden beproefd - streken in Maldegem neer en kochten alle door de NMBS verlaten gebouwen (station, goederenloods, baanwachtershuis) op. Het stoomcentrum Maldegem startte onmiddellijk met de aanleg van een smalspoor op de oude bedding richting Brugge en kon na het afschaffen van het goederenverkeer ook op normaalspoor gaan rijden.

Jarenlang werd de lijn zonder overwegsignalisatie en met het minimum aan onderhoud bereden, maar ondertussen beschikt het Stoomcentrum over de best uitgeruste museumlijn van het land wat dat betreft: staat van onderhoud, overwegbellen, lichten en slagbomen, de meeste door de trein zelf bediend, alles door Infrabel gekeurd. Enkele trajecten werden helemaal heraangelegd en waar nodig werden de 40kg-rails door 50kg-rails vervangen. Het gehele spooremplacement in Station Maldegem werd vernieuwd en het eindpunt in Eeklo kreeg in 2007, net voor de inrit van NMBS-station Eeklo, een eigen SCM-perron met een wissel en een zijspoor. De aansluiting met het Infrabel-net echter blijft permanent mogelijk.

Huidige toestand[bewerken]

De lijnsnelheid bedraagt 90 km/h. Deze wordt binnenkort verhoogd naar 120 km/h. De spoorlijn is dubbelsporig van Y Ledeberg (oorsprong) tot Wondelgem, en geëlektrificeerd van Y Ledeberg tot Gent Dampoort. Dit laatste als onderdeel van de verbinding Gent - Antwerpen (Spoorlijn 59). Verder is de spoorlijn niet geëlektrificeerd, en overal enkelsporig.

Op de sectie Y Ledeberg - Eeklo rijden er NMBS-treinen. Op deze sectie, ter hoogte van Wondelgem, is op 7 november 2007 een vrachtwagen tegen een brug gereden. De brug raakte 25 cm verschoven, de sporen erop 10 cm. Niemand raakte gewond.

Op de sectie Eeklo - Maldegem wordt de lijn uitgebaat als museumlijn door het Stoomcentrum Maldegem.

Op de spoorwegbedding tussen Maldegem en de overweg aan de Kleine Bogaardestraat richting Donk ligt een smalspoorlijn (60 cm spoorbreedte) van dezelfde vereniging.

Op de spoorwegbedding tussen Donk en Brugge werd een toeristisch fiets- en wandelpad aangelegd ('Abdijenroute'). De stationsgebouwen van Maldegem, Donk en Sijsele zijn in goede staat bewaard gebleven.

Toekomst[bewerken]

Er zijn plannen om deze lijn om te bouwen tot sneltram dan wel lichtgewichttrein. De lijn zou dan tot Maldegem verlengd worden. De plannen om de lijn aan te sluiten op het Gentse tramnet (tramtrein) zijn recent afgeblazen.

Treindienst[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
L Gent-Sint-Pieters - Eeklo Week: 1x/u
Weekend: 1x/om de 2u
P Gent-Sint-Pieters - Eeklo Week: tijdens de piekuren

Kunstwerken[bewerken]

Verbindingssporen[bewerken]

  • 58/1: Y West Driehoek Ledeberg (lijn 50E) - Y Noord Driehoek Ledeberg (lijn 58)
  • 58/2: Y Muide (lijn 58) - Gent-Zeehaven (lijn 59B, lijn 204/1)

Lijn 58A[bewerken]

Lijn 58A was een goederenlijn in het Gentse haven-industriegebied, van de aftakking Kanaal tot Gent-Rabot. Geopend op 1 juni 1872, opgeheven in 1985 en in 1986 opgebroken. Vanaf 1875 tot in het begin van de twintigste eeuw was er ook reizigersverkeer op deze lijn.

Lijn 58D[bewerken]

Lijn 58D was eveneens een goederenlijn. Deze takte af van lijn 58, tussen de brug over de Schelde en het station Gent-Dampoort, om eerst het goederenstation Gent-Oost te bedienen en om daarna, via de Oktrooibrug (thans een wegbrug in de grote rotonde van de R40) over de Kasteelsluis, ergens langs het Handelsdok dood te lopen.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

HSL: 1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen: 0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen: 10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken: 12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267