Spoorlijn 40 Luik - Maastricht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Spoorlijn 40
(Luik) Y Val Benoît - Maastricht
Spoorlijn 40 Luik - Maastricht op de kaart
Totale lengte28,8 km
Spoorwijdtenormaalspoor 1435 mm
Aangelegd doorLiège-Maestricht
Geopend
Y Val Benoit - Luik Longdoz: 26 augustus 1851
Luik Longdoz - Maastricht: 24 november 1861
Y Froidmont - Y Cornillon: 1917
Huidige statusin gebruik
Geëlektrificeerd
Y Val Benoît - Bressoux: 1977
Bressoux - Wezet: 1982
Wezet - Nederlandse grens: 1985
Aantal sporen2
Baanvaksnelheid120 km/h
Treindienst doorNMBS, Arriva (enkel Maastricht - Mt Randwyck)
Traject
STR lijn 37 van Luik-Guillemins
STRSTRBSicon .svg lijn 125B van Kinkempois
KRZuABZgrBSicon .svg 0,0 Y Val Benoît
lijn 37 naar Hergenrath
STR2STR+c3BSicon .svg
BSicon STRc1.svg
STRc1 +
BSicon ABZg+r.svg
ABZg+r + STR+4
BSicon .svg
+
Y Garde Dieu
lijn 40/1 van Y Aguesses
WBRÜCKE Ourthe
eBHF 0,6 Luik-Vennes
eABZgl 1,3 Y Froidmont, lijn 40A naar Luik-Longdoz opgebroken
TUNNEL2 Tunnel van Froidmont 78m.
eABZg+l 2,9 Y Cornillon, lijn 40A/1 van Luik-Longdoz opgebroken
eHST 3,1 Luik-Cornillon
dvSHI2gl-
dvBHF-DST 4,9 Bressoux
dvSHI2g+l-
eBHF 5,9 Jupille
ABZgl lijn 214 naar Chertal
eBHF 8,0 Souverain-Wandre
eBHF 8,8 Wandre
SKRZ-Au A3E40E42
eHST 10,2 Château-de-Cheratte
eBHF 10,9 Cheratte
eHST 12,0 Sarolay
eBHF 13,0 Argenteau
eHST 13,4 Pont d'Argenteau
eHST 15,1 Sauvré
eHST 16,5 Pont-de-Visé
v-SHI2grd
vSTR-BHFd 17,7 Wezet
vDST-STRd
dABZq+lrevTBHFuBSicon .svg Visé Haut, lijn 24 Aachen West - Tongeren
dSTRvÜSTBSicon .svg
vWSLevSTR-d lijn 24/1 naar Y Berneau
STR+GRZq grens Luik - Limburg
GRENZE 18,2 grens België - Nederland
SKRZ-Au A2E25
BHF 19,8 Eijsden
exENDEaqeABZg+rBSicon .svg industrieaansluiting Zinkwit opgebroken
eHST 22,3 Maarland
eBHF 24,1 Gronsveld
KMW 24,7 spanningssluis
eHST 27,1 Heer
dvBHF-KBHFa 27,2 Maastricht Randwyck
dvSHI2g+l-
v-SHI2grd
ddDSTdBHF-LvKBHFa-R 28,8 Maastricht
dv-SHI2g+rvÜSTr
BSicon .svgvÜSTdSTR lijn naar Aken
dBSicon .svgvÜSTl lijn naar Venlo
dBSicon .svgv-STR lijn 20 naar Y Beverst

Spoorlijn 40 is een spoorlijn die de steden Luik en Maastricht met elkaar verbindt.

Geschiedenis[bewerken]

Loc 2 van de L.M..
Een Nederlands treinstel in Luik in 1982, voor de elektrificatie naar Maastricht.

In 1861 werd de spoorlijn geopend door de "L.M.", die in 1899 werd overgenomen door de Belgische staatsspoorwegen. Oorspronkelijk kende de spoorlijn alleen het eindpunt Longdoz in Luik en moesten de treinen daar keren om verder te rijden. In 1917 is een rechtstreekse verbinding met Luik-Guillemins en de andere Belgische hoofdspoorlijnen aangelegd door de Duitsers. Naast lokale treinen reden er ook internationale treinen op de internationale verbinding Amsterdam, Maastricht, Luik, Luxemburg, Metz, Bazel en verder. Zelfs in de dienstregeling 1988/'89[1] reden er nog nachtrijtuigen Maastricht - Genua die in Luxemburg werden gekoppeld aan de nachttreinen van Brussel naar Bazel. In de latere jaren werd een IC Amsterdam - Maastricht gedurende de zomer in de weekends doorgetrokken naar Luxemburg, waarmee geel-blauwe ICR rijtuigen Luxemburg bereikten.

In de loop van 1985 werd het Nederlands deel geëlektrificeerd. Hier nog een overstap in Wezet tussen de Nederlandse dieseltrein en de Belgische lokaal trein, terwijl een internationale trein stopt.

Vanaf 30 september 1956 werd de stoptreindienst tussen Wezet en Luik vervangen door bussen. Voor de totale elektrificatie van de spoorlijn in 1985 zijn Nederlandse Blauwe Engel dieseltreinstellen ingezet tussen (Herstal), Luik-Palais en Maastricht. Dit werd later beperkt tot Luik-Guillemins. Na de elektrificatie is de treindienst overgenomen door de Belgische spoorwegen waarbij er nog een overgangsfase was waarbij in Wezet moest worden overgestapt omdat de elektrificatie van het gedeelte Wezet - Luik al eerder opgeleverd was. De NMBS zette meestal lokale treinen in tot Luik maar in sommige dienstregelingen vroeger ook door naar Knokke aan de Belgische kust (IC F).[2]

IC naar Brussel en de bediening van Eijsden[bewerken]

Maastricht wenste in het verleden op het HSL-netwerk aangesloten te worden. De bediening van de internationale spoorlijn met uitsluitend lokale treinen paste niet bij de ambities van de Limburgse hoofdstad. Rond 2005 is onderzocht of Maastricht op het Belgische intercitynetwerk viel aan te sluiten. Er bleek een mogelijkheid om de IC Brussel - Luik te verlengen naar Maastricht. Eind 2006 werd voor een proefperiode van 2 jaar, en slechts van maandag tot en met vrijdag van 7 tot 19 uur, een rechtstreekse verbinding opgezet met Brussel.

Buiten de diensttijden van de InterCity reed er een stoptrein tussen Maastricht en Luik. Deze trein stopte sinds de ingebruikname van de intercity niet meer te Maastricht Randwyck en Eijsden. Hierdoor stopte er in station Eijsden tussen 2006 en 2011 geen enkele trein meer.

De nieuwe verbinding bleek een succes en werd na de proefperiode definitief in de dienstregeling opgenomen. In 2011 werd de dienst ingekort tot Wezet. De stoptrein tussen Luik en Maastricht werd op 11 december 2011 hersteld. Deze stoptrein stopt nu ook in Eijsden en in Maastricht-Randwyck.[3] De intercity blijft rijden tussen Luik en Wezet.

Het grensoverschrijdend traject tussen Moelingen en Maastricht Randwyck is voorzien van het Belgische treinbeïnvloedingssysteem Crocodile/MEMOR. ATB ontbreekt op dit traject. De Belgische treinen, die niet met ATB zijn uitgerust, worden gedoogd op het met ATB beveiligde traject van Maastricht tot Randwyck. De Belgische treinen uitgerust voor 3000 V gelijkspanning, kunnen zonder problemen onder de 1500 V spanning rijden, zij het met minder vermogen. De 3000 V / 1500 V spanningssluis ligt 2,5 kilometer ten zuiden van Randwyck, ter hoogte van De Karosseer. Nederlandse treinen enkel uitgerust voor 1500 V gelijkspanning hebben daarom hun eindpunt in Randwyck. Technisch en exploitabel gezien is deze spoorlijn een grotendeels Belgische spoorlijn op Nederlands grondgebied.

Treindienst[bewerken]

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
S 43

5300

S-trein (NMBS) MaastrichtWezetLuik-GuilleminsTongerenDiepenbeekHasselt Rijdt in het weekend niet tussen Luik-Guillemins en Hasselt. Tegenwoordig terug een L-Trein
P 8410 Piekuurtrein (NMBS) Luik-GuilleminsWezet Rijdt alleen op werkdagen.
P 7440/8440 Piekuurtrein (NMBS) WezetLuik-GuilleminsBrussel-Zuid Rijdt alleen op werkdagen.
32000


S4

Stoptrein (Arriva) Maastricht RandwyckMaastrichtHeerlen
32100


S5

Sneltrein (Arriva) Maastricht RandwyckMaastrichtHeerlen
32400


S2

Stoptrein (Arriva) Maastricht RandwyckMaastrichtSittardRoermond

Aansluitingen[bewerken]

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

Y Val Benoît
Spoorlijn 37 tussen Luik-Guillemins en Hergenrath
Y Garde-Dieu
Spoorlijn 125B tussen Y Garde-Dieu en Kinkempois
Y Froidmont
Spoorlijn 40A tussen Y Froidmont en Luik-Longdoz
Y Cornillon
Spoorlijn 40A/1 tussen Luik-Longdoz en Y Cornillon
Jupille
Spoorlijn 214 tussen Jupille en Chertal
Wezet
Spoorlijn 24/1 tussen Wezet en Y Berneau
Maastricht
Spoorlijn 20 tussen Y Beverst en Maastricht
Spoorlijn tussen Aken en Maastricht
Spoorlijn tussen Maastricht en Venlo

Verbindingsspoor[bewerken]

40/1: Y Aguesses (lijn 37) - Y Garde-Dieu (lijn 40)

Trivia[bewerken]

  • Als gevolg van personele problemen is de NMBS niet altijd in staat treinen te laten bemannen door Nederlandstalig personeel. Niet alle Waalse machinisten begrijpen de instructies van de Nederlandstalige procesleiders.
  • Op 10 november 1918 kwam de trein van de Duitse keizer Wilhelm II over deze spoorlijn Nederland binnen. De keizer zelf reisde per auto van Spa naar station Eijsden.

Zie ook[bewerken]

Een MS62 te Maastricht, met bestemming Luik
HSL:1 · 2 · 3 · 4
Spoorlijnen:0 · 12 · 13 · 15 · 16 · 16A · 19 · 20 · 21 · 21A · 21D · 24 · 25 · 25N · 26 · 27 · 27A · 27B · 28 · 29 · 34 · 35 · 35/1 · 35/2 · 36 · 36C · 36N · 37 · 39 · 40 · 42 · 43 · 44 · 49 · 50 · 50A · 51 · 51A · 51B · 51B/1 · 52 · 53 · 53/1 · 54 · 55 · 57 · 58 · 59 · 60 · 66 · 69 · 73 · 75 · 75A · 78 · 82 · 86 · 89 · 90 · 94 · 96 · 97 · 108 · 112 · 115 · 116 · 117 · 118 · 122 · 123 · 124 · 125 · 125B · 130 · 130A · 132 · 134 · 139 · 140 · 141 · 144 · 154 · 161 · 161D · 162 · 163 · 165 · 166 · 167
Goederenlijnen:10 · 11 · 11A · 17 · 21C · 26A · 26B · 27C · 36A · 100 · 106 · 125A · 127 · 137 · 138 · 147 · 150 · 155 · 202 · 202A · 204 · 207 · 208 · 209 · 211 · 214 · 217 · 218 · 220 · 221 · 222 · 223 · 224 · 226 · 230 · 231 · 232 · 242 · 260 · 260A · 269 · 270 · 272 · 273 · 276 · 280 · 283 · 285 · 288 · 289
Opgebroken:12B · 18 · 21B · 22 · 23 · 30 · 31 · 32 · 33 · 33A · 38 · 45 · 45A · 46 · 47 · 48 · 56 · 61 · 62 · 63 · 64 · 65 · 66A · 67 · 68 · 69B · 73A · 74 · 76 · 77 · 77A · 79 · 80 · 81 · 83 · 85 · 87 · 88 · 88A · 92 · 98 · 99 · 102 · 107 · 109 · 110 · 111 · 112A · 113 · 114 · 119 · 120 · 121 · 126 · 128 · 131 · 133 · 135 · 136 · 136B · 137 · 138A · 140A · 142 · 143 · 153 · 156 · 160 · 164 · 201 · 203 · 205 · 249 · 253 · 254 · 257 · 264 · 266 · 266A · 267