Moelingen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Moelingen
Deelgemeente in België Vlag van België
Moelingen
Moelingen
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Voeren Voeren
Coördinaten 50° 45′ NB, 5° 43′ OL
Overig
Postcode 3790
Detailkaart
Moelingen
Moelingen
Locatie in Limburg (België)
Portaal  Portaalicoon   België

Moelingen (Frans: Mouland) is een dorp en deelgemeente van de faciliteitengemeente Voeren in de Belgische provincie Limburg.

Het is de meest westelijke deelgemeente van Voeren en gelegen in het Maasdal, aan het riviertje de Berwijn, dat iets verder westwaarts uitmondt in de Maas. Aan de (westelijke) overkant van de Maas bevinden zich het zuidelijke uiteinde van het Plateau van Caestert en het plaatsje Lieze (Lixhe). De noordkant van Moelingen ligt tegen de grens met Nederland aan, iets ten zuiden van Eijsden. Ten zuiden van Moelingen ligt de stad Wezet (provincie Luik).

Stijlvolle Moelingse huizen

Geschiedenis[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

De heerlijkheid Moelingen was tijdens het ancien régime verdeeld in twee lenen; vallend onder het leenhof van het Graafschap Dalhem. Vanaf 1314 in leen gegeven aan de families de Molinghe, Rysack (1375), van Elven alias de Navagne (15e eeuw), de Ryckel (1675). Sinds 1239 maakte het Graafschap Dalhem deel uit van het Hertogdom Brabant. De hogere rechtspraak was in handen van de Hertog van Brabant en werd uitgeoefend door de drossaard van Dalhem. Beroep was mogelijk bij de schepenbank van 's-Gravenvoeren. Een van de twee lenen was “Ter Droyen”, in 1314 in bezit van de familie de Loye, achtereenvolgens van Rysack (15e eeuw), de Vlodorp (1493), de Gulpen (1586), de Kerckem (1750) en de Borgrave (1769). De "Heren van Ter Droyen" bezaten het tiendrecht - een tiende gedeelte van vooral granen (grote tiende) en bepaalde jonge dieren (smalle tiende). De tienden moest door de tiendplichtigen aan de kerk worden afgestaan; deze inkomsten waren bedoeld om de pastoor en kerk te onderhouden en de armen te ondersteunen. Tevens benoemden deze heren de priesters. Het andere leen was Navagne waarbij het dorp Moelingen behoorde. De "heren van Navagne" hadden het recht om de burgemeester en schepenen te benoemen.

Op 15 mei 1648 kwam er met de ondertekening van werd de Vrede van Munster, een einde aan de Tachtigjarige Oorlog tussen de opstandelingen in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Spanje. De strijd in de Landen van Overmaas was echter nog niet voorbij. Op de Elvenschans in Moelingen wapperde nog de vlag van de Spaanse koning. Koning Filips IV richtte een Spaanse rechtbank op in het Land van Dalhem en vestigde die in de Elvenschans. De Staten-Generaal waren hiermee niet gelukkig. De machtsstrijd om de Landen van Overmaas, Graafschap Dalhem, Graafschap Valkenburg en het Land van 's-Hertogenrade - ging onverminderd door tot 1661. Toen werd een verdelingsverdrag, het Partagetractaat, afgesloten tussen de strijdende partijen. Als gevolg van dit Partagetractaat werden de Landen van Overmaas verdeeld in een Staats en Spaans deel (partage). Onder meer het terrein waarop de Elvenschans was gebouwd, met de onmiddellijke omgeving, werd aan Spanje toebedeeld. Ook de heerlijkheid Moelingen zelf werd toen aan Spanje toegedeeld.

Bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek werd Moelingen in 1795 opgenomen in het toen gevormde Ourthedepartement. Na de Franse tijd werd dit de Nederlandse provincie Luik. In 1962, na de vaststelling van de taalgrens, ging Moelingen over naar de provincie Limburg.

Eerste Wereldoorlog[bewerken]

In augustus 1914 bouwden Duitse genietroepen er een brug (ter hoogte van Lieze), waarlangs Duitse troepen de Maas overstaken.[1] Een deel van die troepen werd ingezet om Luik te omsingelen. Andere eenheden trokken verder België binnen. Op 5 augustus staken Duitse soldaten het dorp in brand, als wraak voor vermeend verzet van zogenaamde francs-tireurs. 73 van de 173 huizen gingen in de vlammen op en vier inwoners werden gedood. In het legerkamp buiten het dorp werden nog minstens twaalf burgers uit andere dorpen vermoord. Nederlandse fotografen waagden zich niet ver over de grens om verslag uit te brengen over de oorlog in België. De wreedheden die dieper in België werden begaan, raakten zo pas later bekend in het buitenland. Foto's van Moelingen werden echter al in de eerste oorlogsweken over de hele wereld verspreid. Een groot deel van de bevolking vluchtte naar Nederland. Velen van hen bleven daar in kampen tot de oorlog voorbij was.[2]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Kerk en kerkplein

Sport[bewerken]

Voetbalclub SK Moelingen is aangesloten bij de Belgische Voetbalbond en actief in de provinciale reeksen.

Geboren[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Driesen, W., 2015. Duitse noodbruggen over de Maas tussen Navagne en Lixhe, begin augustus 1914. In: D'r Koeënwoof 36 (jaarboek Heem en Natuur Voeren), 33-50
  2. Sweron, G. en R. Palmans, 2014. Door de oorlog moeten lijden. De Voerstreek in 1914-1918, uitgave van de Toeristische Dienst Voeren