Erfloze nalatenschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een erfloze nalatenschap is een nalatenschap zonder erfgenamen of algemene legatarissen (hetzij omdat er geen bestaan, hetzij omdat ze niet gekend zijn, hetzij omdat ze hebben geweigerd). De nalatenschap vervalt dan aan de staat als die daar aanspraak op maakt. Zoniet spreekt men van een onbeheerde nalatenschap.

België[bewerken]

In België worden erfloze nalatenschappen geregeld door het Burgerlijk Wetboek (art. 768-772). Als er bij testament legatarissen onder algemene titel of bijzondere legatarissen zijn aangewezen maar niemand voor de algemeenheid, is de nalatenschap ten dele erfloos.

Erfloze nalatenschappen vervallen aan de staat voor zover deze vordert om in het bezit te worden gesteld (art. 539, 723-724 en 768-772 B.W.). De inbezitstelling, die terugwerkt tot het openvallen van de nalatenschap, houdt in dat de Federale Overheidsdienst Financiën de nalatenschap moet laten verzegelen en een inventaris laten opmaken. Ze brengt ook de verplichting mee om het passief aan te zuiveren met alle beschikbare actief (intra vires).[1]

Volgens het Hof van Cassatie is de staat geen erfgenaam in de zin van het erfrecht, maar verkrijgt hij de erfloze nalatenschap op grond van zijn soevereiniteit.[2] Dit heeft onder meer tot gevolg dat een erfgenaam die de nalatenschap verworpen had, daar ook na de definitieve inbezitstelling van de staat nog kan op terugkomen, en dit tot dertig jaar na het openvallen van de nalatenschap. Daarna treedt verjaring in.

Elk jaar vallen er enkele honderden erfloze nalatenschappen open. Volgens de minister van financiën vraagt de staat in principe slechts om inbezitstelling wanneer het netto-actief minstens 12.500 euro bedraagt.[3] In 2016 was de opbrengst 15 miljoen euro, waarvan bijna 5 miljoen werd afgedragen aan gewestelijke successierechten.[4]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Erik De Bock, "Belgische staat is geen regelmatige erfgenaam", in: De Juristenkrant, nr. 339, 7 december 2016 (noot bij Cassatie, 28 oktober 2016, C.15.0488.N)
  • A. Goegebuer, "Successiebelasting en heerloze nalatenschappen: Ontspringt de Staat de dans?", in: Notarieel en fiscaal maandblad, 2002, nr. 5, p. 141-155
  • H. Jespers, "La succession vacante et la succession en déshérence", in: L'Huissier de justice, 1992, p. 142-146

Voetnoten[bewerken]

  1. Hof van Beroep te Brussel, 28 mei 1946, Journal des Tribunaux, 1947, p. 199; Henri De Page, Traité élémentaire de droit civil belge, IX, Brussel, Bruylant, 1946, p. 289-290
  2. Cassatie, 28 oktober 2016, C.15.0488.N
  3. Senaat, Schriftelijke vraag nr. 5-8750 van 17 april 2013
  4. 1.3.27 - Producten van erfloze nalatenschappen (in euro)