Testament (akte)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Voorlezen van het testament (cartoon van onbekende datum)

Een testament is een hoogstpersoonlijk, niet openbaar document waarin iemand schriftelijk vastlegt, of door een notaris laat vastleggen, wat er na zijn/haar dood met zijn/haar nalatenschap moet gebeuren in afwijking van de algemene wettelijke bepalingen. Het werkt pas na overlijden en mag alleen dan openbaar worden gemaakt aan mensen die daar een rechtstreeks belang bij hebben (art. 4:42 BW).[1][2] Het testament kan zelf geschreven worden, een onderhandse akte die in bewaring moet worden gegeven bij een notaris, maar meestal worden de wensen, officieel uiterste wil of wilsbeschikking, door een notaris vastgelegd in een notariële akte. In Nederland werden in 2021 ruim 370.000 testamenten geregistreerd bij het Centraal Testamenten register.[3] Het woord testament is ontleend aan Latijn testāmentum, dat uit testāri ‘getuige zijn’ wordt afgeleid.

Deel van het testament van William Shakespeare uit 1616

Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook Erfrecht (Nederland).
Het kantoor van de notaris, Jan Woutersz. Stap, 1629, Rijksmuseum Amsterdam

In Nederland geldt een algemene wettelijke regeling voor de erfopvolging na overlijden, het versterferfrecht. Hier is vastgelegd wie de erfgenamen zijn als door de erflater niets is geregeld, dat zijn de huwelijkspartner en de officiële kinderen uit een staand huwelijk.[4] De wet bepaalt niet dat goede vrienden of mensen in een 'patchwork-familie' erven. De wet regelt evenmin wat er met de verschillende goederen, tegoeden, schulden of bijvoorbeeld dieren in een nalatenschap moet gebeuren of wat er gebeurt als de erfgenamen minderjarige kinderen zijn. Met een testament kan binnen bepaalde grenzen worden afgeweken van deze algemene regels naar de persoonlijke wil van de testateur. Bepaalde goederen kunnen aan een bepaalde persoon worden vermaakt, in geval van een echtscheiding kan worden uitgesloten dat ex-echtgenoten iets krijgen en kleinkinderen of goede doelen kunnen worden ondersteund met een legaat. Verder kan een testamentair bewind worden ingesteld, bijvoorbeeld ter bescherming van minderjarige erfgenamen en er kan een executeur worden benoemd die na overlijden een deel van het regelwerk voor of met de erfgenamen kan gaan doen.[5][6] Het maken van een (concept)testament is een eenzijdige rechtshandeling die alleen de testateur hoogstpersoonlijk kan uitvoeren en door niemand anders mag worden waargenomen, ook niet de echtgenoot, kinderen, belastingadviseur, pastoor, vertrouwenspersoon e.d. Een testament kan door erflater altijd worden herroepen.

Een zelfgeschreven testament moet bij een notaris in bewaring worden gegeven, zie ook uiterste willen.

Uiterste wilsbeschikking[bewerken | brontekst bewerken]

De Nederlandse wet spreekt niet van 'testament' maar van uiterste wilsbeschikking (art. 4:1 Burgerlijk Wetboek) of uiterste wil (Titel 4 opschrift). Het woord testament komt in de wet wel voor in testamentaire last, testamentair bewind en testamentenregister. Met het begrip uiterste wil wordt zowel de (meestal notariële) akte bedoeld waarin de wensen van erflater zijn vastgehouden als de wensen zelf. De wet somt vijf soorten uiterste wilsbeschikkingen limitatief op: de erfstelling of onterving, het legaat, de testamentaire last, de executele en de testamentaire bewindvoering. Daarnaast bestaan nog enkele andere mogelijkheden om wensen voor bestemming van de nalatenschap rechtsgeldig vast te leggen, zoals een verrekenbeding in partnerschapsvoorwaarden, dit wordt 'quasi-erfrecht' genoemd.[7][8]

Ook een geldig in het buitenland gemaakt onderhands testament is een uiterste wil.

Codicil[bewerken | brontekst bewerken]

Bepaalde roerende zaken kunnen buiten de notaris om worden nagelaten via een door erflater zelf handgeschreven, gedateerd en ondertekend document, codicil genaamd. In een codicil kunnen kleren, lijfstoebehoren, lijfsieraden, tot de inboedel behorende zaken en boeken worden gelegateerd. Ook kunnen in een codicil de uitvaartwensen worden vastgelegd, bijvoorbeeld of men begraven of gecremeerd wil worden. De Wet op de Lijkbezorging verplicht nabestaanden deze wensen te volgen.
Voor 1 januari 2003 kon ook een executeur bij codicil worden benoemd. Deze mogelijkheid bestaat sindsdien niet meer: een executeur moet in een testament benoemd worden. Benoemingen in een codicil van vóór 2003 blijven wel geldig.

Testeervrijheid[bewerken | brontekst bewerken]

Iedereen van zestien jaar en ouder die handelingsbekwaam is, heeft de vrijheid naar eigen inzicht en wensen een testament op te stellen. Het is een hoogstpersoonlijk document en kan geen wilsbeschikkingen van meerdere personen bevatten.[9][10] De testeervrijheid brengt mee dat een persoon vrij en onafhankelijk zijn wil moet kunnen vormen. Er mag echter geen strijd zijn met nationale bepalingen van dwingend recht, de goede zeden en openbare orde of van internationale verdragen met directe werking. De persoon die een testament opstelt of door een notaris laat opstellen, moet op dat moment wilsbekwaam zijn. Er mogen geen overeenkomsten worden gesloten of afspraken worden gemaakt over bepalingen die een in een testament zullen worden opgenomen en iemand mag niet gedwongen of beïnvloed worden bij het opmaken van een testament (art. 4:4 lid 1 BW).[11] Als door een notaris onvoldoende zorgvuldig is vastgesteld dat bij het vormen van de wil geen sprake was van beïnvloeding, kan het testament later door een erfgenaam of legataris worden aangetast.[12][13][14][15] Bij het opstellen van een concepttestament via een online-dienst waarna een notaris de erflater op afstand laat ondertekenen en zelf ondertekent, kan geen sprake zijn van een zorgvuldige toetsing.

Geheimhoudingsplicht - openbaarmaking[bewerken | brontekst bewerken]

Een testateur heeft het recht de inhoud van een testament geheim te houden, de betrokken notaris heeft een geheimhoudingsplicht.[16] Waren andere adviseurs bij de totstandkoming betrokken is geheimhouding niet gegarandeerd omdat niet iedereen een wettelijke of beroepsmatige geheimhoudingsplicht heeft. Na overlijden hebben belanghebbenden recht op inzage in het testament waarbij niet-erfgenamen alleen het deel mogen lezen dat hen betreft. Een testateur kan bepalen dat het testament pas na de uitvaart openbaar wordt gemaakt. Iedereen die denkt belanghebbende te zijn kan bij een notaris of het Centraal Testamentenregister navragen of er een testament is, de inhoud kan alleen door een notaris ter beschikking worden gesteld nadat deze een aantal dingen officieel heeft gecontroleerd en de inhoud kan alleen aan direkt belanghebbenden ter beschikking worden gesteld, voorzover voor diegeen van belang.

Werking[bewerken | brontekst bewerken]

Een testament geldt direkt na overlijden. Er zijn geen bijzondere handelingen nodig om het rechtskracht te geven, ook niet het openen en voorlezen van een testament door een notaris. De door erflater aangewezen erfgenamen zijn ook direct na overlijden gezamenlijk de nieuwe eigenaren van de (onverdeelde) nalatenschap, ook als ze nog niet weten dat ze erfgenaam zijn. Ze treden in alle rechten en plichten van de overledene, moeten dus ook de huur of hypotheeklasten betalen en zorgdragen voor voldoening van de schulden. De eigendomsrechten kunnen niet tijdelijk aan iemand anders worden overgedragen, bijvoorbeeld om de nalatenschap af te wikkelen. Wel kan iemand in het testament worden aangesteld om de nalatenschap te beheren en om de opeisbare schulden af te wikkelen, de executeur of een testamentair bewindvoerder. In bijvoorbeeld Engeland, Amerika of Canada is dit anders, daar kan de eigendom eerst overgaan op een tussenpersoon, de executor. Deze functie is een heel andere dan de Nederlandse executeur.

Niemand is verplicht de bepalingen uit het testament te aanvaarden, men mag de erfenis verwerpen of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving (beneficiaire aanvaarding). Om er achter te komen of een testament is gemaakt kan kontakt worden opgenomen met een notaris of met het Centraal Testament Register.

Making[bewerken | brontekst bewerken]

Een making is een erfstelling of een legaat. Op beide kan een testamentaire last rusten.

Erfstelling[bewerken | brontekst bewerken]

De bepalingen in een testament waarbij aan een of meer natuurlijke personen of rechtspersonenpersonen de nalatenschap of een deel daarvan wordt nagelaten (art. 4:115 BW). Daarbij worden de delen of fracties vermeld die samen 1 zijn, of er wordt vermeld "voor gelijke delen". Er kan bijstaan "met inachtneming van plaatsvervulling, zoals geregeld in het Burgerlijk Wetboek voor erfopvolging bij versterf".

Onterving[bewerken | brontekst bewerken]

Als aan iemand niet dat wordt vermaakt waarop deze recht zou hebben volgens de wettelijke erfopvolging, of een wettelijk erfgenaam bij testament is uitgesloten, wordt dat onterving genoemd. Eventuele kinderen van de onterfde erven door plaatsvervulling, tenzij die ook zijn onterfd. Als bijvoorbeeld A, B en C volgens de wettelijke regeling elk een derde erven, betekent onterven van A zonder plaatsvervulling dat B en C elk de helft erven. Hetzelfde kan bij erfstelling bepaald worden. Omgekeerd houdt een erfstelling materieel altijd onder meer een minstens gedeeltelijke onterving in. Wanneer een testateur iemand indirect onterft door het benoemen van een ander tot erfgenaam, treedt geen plaatsvervulling op.

Legitieme portie[bewerken | brontekst bewerken]

Legitimarissen zijn de afstammelingen van de erflater die door de wet als erfgenamen tot zijn nalatenschap worden geroepen, hetzij uit eigen hoofde, hetzij bij plaatsvervulling met betrekking tot personen die op het ogenblik van het openvallen der nalatenschap niet meer bestaan of die onwaardig zijn.[17] Zij zijn wettelijk gerechtigd tot een bepaald deel van de nalatenschap, ongeacht testament. Indien een legitimaris volgens het testament minder krijgt en deze daar geen genoegen mee neemt, kan deze een beroep doen op de legitieme portie. Dat is een aanspraak op de helft van het aandeel in de nalatenschap dat hij zou hebben gekregen volgens de regels van erfrecht bij versterf (art. 4:63 jo. 4:64 lid 1 BW). Een legitimaris die volgens een testament wel erft kan de erfenis verwerpen en in plaats daarvan ook een beroep doen op de legitieme portie.

Legaat[bewerken | brontekst bewerken]

Een legaat is een schenking of andere gift die bij overlijden door de erfgenamen aan de legataris wordt uitgekeerd. Dat kan een geldsom zijn, maar ook goederen of een zaak, het legaat kan aan natuurlijke personen of aan rechtspersonen worden gegeven, bijvoorbeeld een Goed doel. De legataris krijgt een vorderingsrecht op de nalatenschap. Een legaat hoeft niet aanvaard te worden en kan (gedeeltelijk) worden verworpen.

Testamentaire last[bewerken | brontekst bewerken]

Bij testament kan een testamentaire last worden opgelegd, een verplichting voor een of meer erfgenamen, legatarissen of executeur (art. 4:130 lid 1 BW). Een last kan opgelegd worden in het belang van de testateur, erfgenaam of een derde. Het verschil tussen een last en een legaat is dat een legataris een vorderingsrecht heeft en de lastbevoordeelde niet (art. 4:117 lid 1 BW). Zolang de verplichting niet is nagekomen geldt het erfdeel of legaat van de lastbezwaarde als voorwaardelijk (art. 4:131 BW), wordt de last niet uitgevoerd kan het erfdeel of legaat op verzoek van belanghebbenden door de Kantonrechter voor vervallen worden verklaard.

Executeur[bewerken | brontekst bewerken]

Voor de afwikkeling van de opeisbare schulden van een nalatenschap kan bij testament een executeur worden aangewezen die volgens door de testateur gegeven aanwijzingen en bevoegdheden werkt binnen de door de wet gegeven kaders (art. 4:142 - 152 BW). Een executeur krijgt bij testament meestal het beheer over de nalatenschap toegekend en moet er als eerste voor zorgen dat een inventarisatie van de nalatenschap wordt gemaakt. Zijn er opeisbare schulden, moet hij zorgdragen voor voldoening ervan, daarvoor mag hij zonodig goederen uit de nalatenschap te gelde maken, afhankelijk van wat in het testament is bepaald, in overleg met de erfgenamen. Zijn de opeisbare schulden voldaan, of hebben de erfgenamen zich garant gesteld voor voldoening ervan, komt de taak en de bevoegdheid van de executeur van rechtswege ten einde en valt de bevoegdheid (en verplichting) tot beheer toe aan de erfgenamen. Deze moeten samen voor de verdere afwikkeling en voor de verdeling zorgen, beslissingen gelden alleen als iedereen het er mee eens is (unaniem, dus niet meerderheid van stemmen).

Er kunnen bij testament ook meerdere executeurs worden benoemd met deeltaken zoals zorg voor de dieren, afhandelen van de administratie of beheer van het vakantiehuis, een deeltaak-executeur kan vergaande of beperkte bevoegdheden krijgen. Bij testament kan sinds 2003 geen begrafenisexecuteur meer worden benoemd, wel kan een executeur de last opgelegd krijgen de uitvaart te regelen. Een last op een executeur rust volgens dwingend recht ook op alle erfgenamen, deze moeten het dus allemaal eens worden. De wensen van de overledene, of de vermoedelijke wensen, moeten zoveel mogelijk worden gevolgd (art. 18 lid 2 Wet op de Lijkbezorging), deze kunnen worden vastgelegd in een codicil.

Wordt in een testament een executeur benoemd zonder nadere bepalingen, gelden de wettelijke taken en bevoegdheden. Eexcuteurs gaan vaak hun bevoegdheden te buiten door onwetendheid of onjuiste voorlichting.

Testamentair bewind[bewerken | brontekst bewerken]

Bij testament kan een testamentair bewind over een erfdeel of legaat in de nalatenschap worden ingesteld voor het geval een erfgenaam niet in staat is het vermogen verantwoord te beheren, bijvoorbeeld voor erfgenamen jonger dan 23 jaar of een alcohol-verslaafde. Bij deze vorm van bewind wordt niet een persoon onder bewind gesteld maar vermogen. De bewindvoerder kan bij testament worden benoemd of door de Kantonrechter (art.4:157-4:181 BW). Deze vorm van bewind moet worden onderscheiden van het ouderlijk bewind in artikel 1:253i lid 4 aanhef en sub c Burgerlijk Wetboek en het testamentair bewind kan ouderlijke rechten doorkruisen.[18]

Afwikkelingsbewind[bewerken | brontekst bewerken]

Bij testament kan ook een testamentair bewind worden ingesteld voor de duur van de afwikkeling ter bescherming van het gemeenschappelijk belang van erfgenamen en legatarissen bij een goede afwikkeling en verdeling van de nalatenschap. Dit wordt in de praktijk een afwikkelingsbewind genoemd. Een testamentair bewindvoerder heeft de bijzondere wettelijke bevoegdheid gekregen bij bewind over een gemeenschap van goederen, zoals een nalatenschap meestal is, zonodig zonder medewerking of toestemming van de rechthebbenden een vordering tot verdeling bij de rechter in te dienen (art. 4:170 lid 1 BW). Zo kan aanstelling van een afwikkelingsbewindvoerder er toe bijdragen dat een nalatenschap binnen een redelijke termijn wordt afgehandeld als de erfgenamen er samen niet uitkomen. De rechtsfiguur is bedoeld om grote of ingewikkelde erfenissen, of als er veel erfgenamen zijn, binnen een redelijke termijn in goede orde af te kunnen wikkelen. In dat geval is goede kennis van erfrecht en ondernemingsrecht een vereiste.

In de notariële praktijk bestaat de opvatting dat een testamentair bewindvoerder de bevoegdheid kan worden gegeven, in plaats van de erfgenamen bepaalde rechtshandelingen te verrichten in de verdeling zonder hun medewerking of toestemming, of met een bepaalde meerderheid van stemmen.[19] Dat houdt in dat de bewindvoerder over goederen en zaken juridisch zou mogen beschikken (verkopen) om de nalatenschap verdeelklaar te maken of de nalatenschap te verdelen. Dit standpunt is onder juristen omstreden omdat dergelijke bevoegdheden buiten de wet en de bedoeling van de wetgever om gaan en dergelijke rechtshandelingen voorbehouden zijn aan de eigenaren van de nalatenschap, de erfgenamen gezamenlijk. De wettelijk geborgde (grond-)rechten op vrije uitoefening van eigendomsrechten van erfgenamen mogen alleen door een formele wet en om redenen van algemeen belang worden ingeperkt, dus niet door een burger bij testament. Een bewindvoerder mag niet zonder toestemming of tegen de wil van erfgenamen over hun eigendommen (onder bewind) beschikkken als dat buiten de begrenzing van de rechtsfiguur bewind valt.[20] Aldus ook de wetgever bij behandeling in het parlement van de wetgeving voor bewind ingesteld bij rechtshandeling.[21] Bevat een testament een dergelijke uitbreiding van bevoegdheden, en handelt een afwikkelingsbewindvoerder buiten de wettelijke regeling onder verwijzing naar het testament of literatuur, zijn de bepalingen in het testament en het handelen van de bewindvoerder dus mogelijk niet rechtsgeldig, hierover is geen rechtspraak. Is als afwikkelingsbewindvoerder iemand benoemd van het kantoor van de notaris die het testament opstelde, of heeft de afwikkelingsbewindvoerder dat kantoor als boedelnotaris aangewezen, is voor erfgenamen extra voorzichtigheid geboden.

Schulden[bewerken | brontekst bewerken]

Naast goederen en vermogen kan een nalatenschap ook schulden bevatten, alles gaat direct bij overlijden over van overledene op de erfgenamen. Door het testament kunnen er schulden bijkomen door bijvoorbeeld legaten. Zijn er meer schulden dan baten moeten erfgenamen die niets doen dat aanvullen uit het eigen vermogen. Iemand die bij testament als erfgenaam is aangewezen heeft echter de mogelijkheid een keus te maken tussen aanvaarden, verwerpen of te aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Bij de laatste keus is er geen persoonlijke aansprakelijkheid voor de schulden maar moet de erfenis vereffend worden.

Rechtskeuze[bewerken | brontekst bewerken]

In bijna elke uiterste wil wordt een rechtskeuze opgenomen. Dat wordt gedaan om problemen met buitenlands recht te voorkomen. Maar vaak werkt een rechtskeuze slechts "tot de grens". Iemand kan bij een Nederlandse uiterste wil voor Nederlands recht kiezen, maar indien ze een vakantiehuis in Frankrijk nalaat, bepalen regels van internationaal recht dat, omdat het vakantiehuis in Frankrijk ligt, het Franse erfrecht van toepassing is. In landen met een angelsaksisch rechtssysteem gelden volstrekt andere regels, daar gaat een erfenis bijvoorbeeld vaak niet direkt over op de erfgenamen maar op een tussenpersoon.

Herroepen, aanvullen[bewerken | brontekst bewerken]

De levenssituatie kan in een paar jaar tijd zoveel veranderen, dat een opgemaakt testament verouderd is. Een testament is altijd herroepbaar door degeen die het heeft opgesteld of door een notaris heeft laten opstellen. Als iemand een uiterste wil ongedaan wil maken, dient de eerder opgemaakte uiterste wil geheel of gedeeltelijk te worden herroepen door een akte bij de notaris. Het vorige testament of codicil vervalt daarmee geheel of gedeeltelijk. Het verscheuren of weggooien van afschriften van een notarieel testament is juridisch gezien zinloos, de inhoud blijft geldig tot erflater via een notaris het eigen door de notaris opgemaakt testament vervallen verklaart. In een nieuwe uiterste wil kunnen ook aanvullende beschikkingen of wijzigingen worden aangebracht ten opzichte van de vorige uiterste wil, waarbij de vorige uiterste wil deels in stand blijft. Als na de vervallenverklaring geen nieuw testament wordt gemaakt gelden de wettelijke erfregels.

Uitvaart[bewerken | brontekst bewerken]

Wensen met betrekking tot de uitvaart in een testament zijn niet rechtsgeldig omdat het lichaam van overledene niet tot de nalatenschap hoort en zulke aanwijzingen niet onder de definities van uiterste wilsbeschikkingen vallen. Wel kan iemand bij testament de last krijgen de uitvaart te regelen, daarvoor gelden dan de regels van de Wet op de lijkbezorging (Wlb) die voorschrijven dat de wensen van overledene moeten worden gevolgd (art. 18 Wlb). Deze last kan ook aan een executeur worden gegeven maar geldt dan automatisch ook voor de (andere) erfgenamen en iedereen moet het met de werkwijze van de executeur eens zijn (art. 4:130 lid 2). Een beheersexecuteur is bevoegd de kosten van de uitvaart met voorrang uit de nalatenschap te voldoen en daarvoor zo nodig goederen te gelde te maken (art. 4:7 onder b en d BW jo art. 4:144 lid 1 BW). Een zogenaamde begrafenisexecuteur bestaat niet in het huidige erfrecht.

Het is verstandig wensen rond opbaring, uitvaart en asbestemming niet in een testament op te nemen maar in een aparte notariële akte, codicil, of levenstestament, of daarvoor zelf een draaiboek of scenarium op te stellen en naasten daarover te informeren. Een testament wordt namelijk vaak niet direct geopend en een uitvaart dient binnen zes werkdagen na overlijden plaats te vinden (art. 16 Wlb). Ook kan een erflater bepalen dat een notaris pas na de uitvaart inzage in het testament mag geven (Wet op het Notarisambt, artikel 49a). De Wet op de Lijkbezorging geeft iedereen ouder dan 16 jaar het recht de wensen rond de uitvaart vast te leggen in een handgeschreven, gedagtekend en ondertekend document (codicil), ook als diegeen niet bekwaam is een uiterste wil te maken (art. 19 Wlb).[22]

Centraal Testamentenregister[bewerken | brontekst bewerken]

Het Centraal Testamentenregister (CTR) is een database waarin wordt bijgehouden wie, wanneer en bij welke notaris een testament heeft laten (op)maken. Aan de hand van dit register kan een notaris zien wat het laatste testament is, alleen het laatste testament heeft rechtskracht.

Rol van notaris[bewerken | brontekst bewerken]

De rol van de notaris is meervoudig. Veel notarissen zijn deskundig in het erfrecht en kunnen adviseren over zaken die in een specifieke situatie in een testament kunnen worden geregeld en kan voorlichten over wat onder de gegeven omstandigheden verstandig is te regelen. Er zijn verschillende juridische en fiscale mogelijkheden en meerdere manieren om een nalatenschap af te wikkelen en te verdelen. Afhankelijk van de specifieke omstandigheden en wensen van de testateur worden keuzes gemaakt en zorgt de notaris voor de juridisch best passende vertaling van de wensen naar formuleringen in het testament. Veel notariskantoren werken gemakshalve met standaardmodellen en ingewikkelde erfrechtelijke constructies om een bepaald doel te bereiken, dat gaat gepaard met onbegrijpelijke juridische formuleringen. Deze hoeven door een erflater niet gevolgd te worden.[23] Er zijn maar weinig notariskantoren die regelmatig nalatenschappen en boedels afwikkelen, daarover is dus weinig kennis aanwezig binnen het notariaat.

De notaris heeft een absolute geheimhoudingsplicht zodat een testateur ervan op aan kan dat niets van wat de notaris is toevertrouwd, gedeeld wordt met anderen, ook niet na overlijden ook niet in een gerechtelijke procedure. Op grond van de Notariswet, beroeps- en gedragsregels en jurisprudentie moet een notaris er op toezien dat een erflater zijn/haar wil vrij en onafhankelijk kan bepalen en moet worden nagaan of hetgeen in de (concept)akte is opgenomen op dat moment de uiterste wil van erflater is. Daarom mag niemand bij besprekingen voor het (concept)testament aanwezig zijn en kan een (concept)testament niet op aanvraag of aanwijzingen van een derde worden opgesteld.[24] Bestaat gerede twijfel over de wilsbekwaamheid, dient de notaris een medisch deskundige in te schakelen. De notaris heeft een openbare functie en is als enige bevoegd tot het passeren van de akte en inschrijving daarvan in het Centraal Testamentenregister.[25] Een notaris die met de afwikkeling van een opengevallen nalatenschap is belast noemt men de boedelnotaris.

België[bewerken | brontekst bewerken]

Er bestaan drie soorten testamenten (artikel 969 van het Burgerlijk Wetboek)[26]:

  • eigenhandig testament
  • notarieel testament
  • internationaal testament[27]

De notaris dient de ontvangen testamenten te registreren bij het Centraal Register der Testamenten.

In België is het onmogelijk om de kinderen bij testament volledig te onterven. Dit stamt nog uit de Napoleontische wetgeving. Sinds 1 september 2018[28] bestaat de reserve voor de afstammelingen uit de helft van het vermogen. De reserve wordt onderling verdeeld tussen de afstammelingen om tot de individuele reserve te komen (1/2 van het vermogen in geval van één kind, 1/4 in geval van twee kinderen enz.).[29] Voor de hervorming van de wet in 2018 varieerde de reserve naargelang het aantal kinderen.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties en noten[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Jean Dohmen, 25 vragen over de erfenis. Elsevier Weekblad. Gearchiveerd op 5 september 2019.
  2. Erik Boogaards, De 11 belangrijkste vragen over het testament. Plus Online. Gearchiveerd op 17 april 2020.
  3. Factsheet Testamenten Januari 2022, Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie KNB [1]
  4. 'Wat is de wettelijke verdeling bij erfrecht?, Website Rijksoverheid'
  5. Hoe regel ik mijn nalatenschap, Brochure Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
  6. Wat kan ik regelen bij testament, Website Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
  7. (3 november 2021). Rechtbank Gelderland, 3 november 2021, zaaknr. C/05/388091 / HZ ZA 21-172. De Rechtspraak (online) (ECLI:NL:RBGEL:2021:5835).
  8. Es, P. C. van (2006). Boekbespreking "Quasi-erfrecht" F.W.J.M. Schols, dissertatie, Nijmegen, 2005. Nederlands Tijdschrift Voor Burgerlijk Recht 2006 (8): 356-360.
  9. 'Testament opstellen', Website Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.
  10. Voorbeelden van een modern testament zijn te vinden op [2] en idem met in de url A vervangen door een van de letters B t/m F; enkele eeuwenoude testamenten zijn gepubliceerd op Akten Amsterdam en hier
  11. Schols Burgerhart Schols, Pas op met formuleringen van quasi-erfrechtelijke overeenkomsten in Estate Tip Review. Radboud Universiteit Nijmegen (6 febr 2013). Gearchiveerd op 17 augustus 2017.
  12. Gerechtshof Amsterdam, 18 februari 2020, zaaknummer 200.256.120/01 NOT, Belastingbesparende ontervingen
  13. Gerechtshof Amsterdam, 30 juni 2015, zaaknummer 200.160.558/01 NOT
  14. Gerechtshof Amsterdam, 16 april 2019, zaaknummer 200.237.340/01 NOT, De gretige neef
  15. Gerechtshof Amsterdam, 17 december 2019, zaaknummer 200.255.999/01 NOT, "Cordaan-zaak"
  16. Nico van Scheijndel, Het testament is geheim. Plus Online (13-07-2020). Gearchiveerd op 14 augustus 2020. Geraadpleegd op 21-08-2020.
  17. https://wetten.overheid.nl/BWBR0002761#Boek4_Titeldeel4_Afdeling3
  18. F. Ruitenbeek-Bart, Testamentair bewind over vermogen minderjarige kan het recht op ouderlijk vruchtgenot-beinvloeden (24 oktober 2013). Gearchiveerd op 19 januari 2017. Geraadpleegd op 04-09-2020.
  19. Schols.Burgerhart.Schols, Boom Juridische Uitgevers, (26 oktober 2006). Rechtbank Den Haag 11 oktober 2006. Estate Tip Review 2006
  20. De Lange, mr K.D. (Rijksuniversiteit Groningen) (Maart 2006). Gouden tijden voor de executeur?. Nieuw Erfrecht 2006-03 2006
  21. Vaststelling Boek 3 nieuw Burgerlijk Wetboek, MEMORIE VAN ANTWOORD, Kamerstuk dossiernr. 3770, nr. 5, pp. 154, 156, 182
  22. Wet op de Lijkbezorging. Nederlandse Overheid. Gearchiveerd op 19 oktober 2020.
  23. Duidelijke taal. Notaris.nl. Geraadpleegd op 13 augustus 2022.
  24. Arrest Gerechtshof Amsterdam, 28 mei 2019, zaaknummer 200.247.177/01 NOT, Aanwezigheid zoon en schoondochter bij bespreking met notaris
  25. Rol notaris, Website Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
  26. 21 MAART 1804. - [OUD] BURGERLIJK WETBOEK. - BOEK III : Wijze van eigendomsverkrijging.
  27. erfrecht (zoeken). notaris.be. Gearchiveerd op 25 november 2021. Geraadpleegd op 25 november 2021.
  28. 31 JULI 2017. - Wet tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek wat de erfenissen en de giften betreft en tot wijziging van diverse andere bepalingen ter zake
  29. De hervorming van het erfrecht: grotere vrijheid om uw nalatenschap te regelen. www.notaris.be (20 juli 2017). Gearchiveerd op 21 september 2021. Geraadpleegd op 20 september 2021.
Zoek testament op in het WikiWoordenboek.