Verklaring van erfrecht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte waarin een notaris erfrechtelijke feiten vermeldt naar aanleiding van het overlijden van iemand. In deze verklaring wordt onder meer opgenomen dat een testament is gemaakt, wie de erfgenamen zijn in de nalatenschap, voor welke delen en of zij de nalatenschap aanvaard hebben. De akte is niet algemeen verplicht maar kan nodig zijn als bewijs voor hetgeen er in staat, bijvoorbeeld bij banken, schuldeisers of een rechtszaak over de nalatenschap. Iedereen die daar een gerechtvaardigd belang heeft kan van de notaris een gewaarmerkte kopie krijgen.[1] De verklaring van erfrecht is in Nederland geregeld in artikel 188 van Boek 4 Burgerlijk Wetboek (erfrecht) en de Wet op het Notarisambt.

Andere feiten die kunnen worden vermeld in een verklaring van erfrecht:

  • dat al dan niet de echtgenoot van de erflater een vruchtgebruik van goederen van de nalatenschap toekomt;
  • dat de nalatenschap wordt verdeeld volgens de regels van de wettelijke verdeling;
  • dat al dan niet het beheer en de afwikkeling van de nalatenschap aan executeurs, bewindvoerders of vereffenaars is opgedragen;
  • dat een of meer personen als executeur, bewindvoerder of vereffenaar zijn benoemd en deze de functie hebben aanvaard of verworpen.

Opdracht[bewerken | brontekst bewerken]

Iedere erfgenaam kan een willekeurige notaris opdracht geven een Verklaring van Erfrecht op te maken. De notaris moet wel de identiteit van de opdrachtgever als erfgenaam vaststellen. De opdrachtgever is tegenover de notaris verantwoordelijke voor voldoening van de kosten. Deze kunnen later uit de nalatenschap worden verhaald. Is er in het testament een executeur of bewindvoerder benoemd, kan deze ook aanvragen.

Werkzaamheden notaris[bewerken | brontekst bewerken]

Onderzoek[bewerken | brontekst bewerken]

Alleen een notaris kan een verklaring van erfrecht opmaken. Voor het maken van een verklaring van erfrecht onderzoekt de notaris onder meer wie de erfgenamen zijn en of er een executeur is benoemd. Hij raadpleegt onder meer:

  • de akte van overlijden;
  • het Centraal Testamentenregister om te controleren of de overledene een testament heeft gemaakt en welk testament het laatst is opgemaakt. Als de notaris de akte niet zelf heeft verleden, vraagt hij deze op bij de notaris die dat heeft gedaan. Deze informatie is opgenomen in het CTR, niet de inhoud van een testament;
  • de registers van de Burgerlijke Stand om te controleren of de overledene een echtgenote en/of kinderen achterlaat;
  • het huwelijksgoederenregister om te controleren indien de overledene gehuwd was, of er huwelijkse voorwaarden zijn opgemaakt. De inhoud van de huwelijkse voorwaarden kan namelijk van invloed zijn op de grootte van de nalatenschap.

Daarnaast zal de notaris in beginsel de gemeente waar de persoon is overleden aanschrijven met het verzoek een erfgenamenonderzoek te doen.[2]De gemeente doet dit aan de hand van gegevens die zijn opgenomen in de Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA).[3] De gemeente kan leges in rekening brengen. Deze bedragen bijvoorbeeld voor de gemeente Zwolle in 2013 per 15 minuten € 12,50.[4]

Informeren erfgenamen[bewerken | brontekst bewerken]

Als het onderzoek van de notaris is afgerond en bekend is wie de erfgenamen zijn, moet de notaris de erfgenamen informeren over het feit dat zij erfgenaam zijn en over de keuzemogelijkheden ten aanzien van aanvaarden van de nalatenschap. Deze voorlichting is belangrijk omdat het aanvaarden van de nalatenschap nadelige gevolgen kan hebben voor de erfgenamen als de schulden van de nalatenschap de bezittingen overtreffen. De notaris is wettelijk verplicht de identiteit van betrokkenen vast te stellen en handtekeningen te legaliseren.

Boedelvolmacht[bewerken | brontekst bewerken]

Als er meer dan een erfgenaam is die de nalatenschap niet verworpen heeft en er geen executeur is benoemd, zijn de erfgenamen samen gerechtigd om over de goederen van de nalatenschap te beschikken. Dat kan tot praktische problemen leiden omdat voor veel handelingen de medewerking van alle erfgenamen nodig is. Daarom kunnen de erfgenamen aan een van hen, of aan een derde, een volmacht geven om namens hen op te treden in de afwikkeling van de boedel. Deze volmacht wordt ook in de akte van erfrecht opgenomen.

Na ontvangst van de verklaring(en) aanvaarding nalatenschap en eventuele boedelvolmachten kan de notaris de verklaring van erfrecht opmaken en afschriften aan de erfgenamen, executeurboedel of gevolmachtigde zenden.

Verklaring van Executele[bewerken | brontekst bewerken]

Een executeur, bewindvoerder of vereffenaar kan ook een zogenaamde Verklaring van Executele laten opmaken, een Verklaring van erfrecht waar alleen bepalingen over de executele, bewindvoering of vereffening zijn opgenomen. Een executeur kan ook zonder deze verklaring aan het werk, de verklaring is alleen nodig als een bedrijf of instelling zonder de verklaring niet met de executeur wil werken.[5]

Toepassing[bewerken | brontekst bewerken]

Met een verklaring van erfrecht kunnen de erfgenamen zich als zodanig legitimeren bij instellingen als banken om de nalatenschap van de overledene af te wikkelen. Banken vragen vaak na overlijden van de rekeninghouder aan de erfgenamen om een verklaring van erfrecht over te leggen voordat de bank de rekening op naam van de erven kan zetten omdat deze zekerheid wil hebben aan wie zij rechtsgeldig mogen uitbetalen. Banken hanteren een eigen beleid bij het vragen om een verklaring van erfrecht.

Toepassing bij de "wettelijke verdeling"[bewerken | brontekst bewerken]

In het geval er geen testament is, is de wettelijke verdeling van toepassing en wanneer er een langstlevende echtgenoot is, is deze dan erfgenaam. Deze is in de regel van rechtswege bevoegd over de nalatenschap te beschikken en deze te beheren maar er kunnen omstandigheden zijn waarbij dat niet het geval is. Dan zal een Verklaring van Erfrecht nodig zijn. Voorbeelden hiervan zijn: de nalatenschap is door de langstlevende verworpen of beneficiair aanvaard, de wettelijke verdeling is ongedaan gemaakt, erflater heeft voor 2003 bij codicil een executeur aangewezen, er is een testament in het buitenland opgemaakt of buitenlands recht is van toepassing. Een akte van erfrecht is ook nodig om een onroerend goed of aandeel daarin bij het kadaster op naam van de langstlevende partner te zetten.

Als de wettelijke verdeling van toepassing is, bestaat er een richtlijn van De Nederlandse Vereniging van Banken dat het opvragen van een verklaring van erfrecht nodig is als het totale saldo van alle bankrekeningen hoger is dan € 100.000. Banken mogen eigen aanvullende regels stellen.

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]