Gemeentevrij gebied

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een gemeentevrij gebied is een gebied, bestaande uit land of water, dat niet tot een gemeente behoort.

In veel landen kiest de bevolking een eigen bestuur, met lokale bevoegdheden die gelden in een bepaald geografisch gebied. Landen zoals België, Oostenrijk, Finland, Frankrijk (uitgezonderd enkele overzeese gebiedsdelen), Italië, Nederland, Polen, Noorwegen, Servië, Zweden en Zwitserland zijn geheel verdeeld in gemeenten. In Zuid-Afrika is in de laatste grondwet bepaald dat iedere plaats in het land een democratisch gekozen derde bestuurslaag heeft.

Australië[bewerken]

In Australië bevinden zich grote unincorporated areas in het Noordelijk Territorium met 9000 kilometer aan wegen. Het grootste deel van zuid-Australië bevindt zich in de unincorporated Outback Areas Community Development Trust, een fonds dat de ontwikkeling van de gebieden bekostigd. Het westen en noorden van Nieuw-Zuid-Wales wordt ook de Unincorporated Far West Region genoemd. Het gebied is zeer dunbevolkt en rechtvaardigt een gekozen gemeenteraad niet. Een ambtenaar behartigt de belangen van de bevolking vanuit de hoofdstad van de staat. In de staat Victoria bevinden zich ook nog twee gemeentevrije gebieden net als op sommige eilandjes buiten de kust.

Canada[bewerken]

In Canada is een gemeentevrij gebied een plaats of gebied zonder gemeenteraad. Vaak is het wel onderdeel van een regionaal bestuur. Sherwood Park is een voorstad van Edmonton. Het zou de zevende stad in de provincie Alberta zijn ware het niet dat men geen eigen gemeenteraad ingesteld heeft en onderdeel blijft van Specialized Municipality of Strathcona County.

Duitsland[bewerken]

Op 1 januari 2010 bezat Duitsland 232 gemeindefreie Gebiete, waarvan er 199 in Beieren lagen. Drie van die gebieden zijn bewoond (Osterheide en Lohheide in Nedersaksen, en Gutsbezirk Münsingen in Baden-Württemberg). De overige gebieden zijn niet bewoond, het betreft meestal meren, bosgebieden of militaire (oefen)terreinen.

Het bestuur ligt bij de deelstaat of de Landkreis.

Verenigde Staten[bewerken]

In de Verenigde Staten is een unincorporated community een algemene term voor een geografisch gebied met een gemeenschappelijke sociale identiteit zonder dat men een gemeentelijke organisatie of politieke indeling heeft. In Amerika kan een stad, dorp of gebied de status van Incorporated krijgen wat betekent dat het gebied een eigen bestuur met eigen verantwoordelijkheden kent. Er zijn twee soorten unincorporated community:

  • Een gebied of gemeenschap dat binnen een incorporated area ligt, dus binnen een stad of plaats met gemeente-achtige verantwoordelijkheden die door de Staat of County gegeven zijn. Een incorporated area is dus de vierde bestuurslaag in de VS
  • Een wijk of gemeenschap buiten een incorporated area

Nederland[bewerken]

Hoewel Nederland in 2008 geheel in gemeenten is onderverdeeld, is dat in het recente verleden anders geweest. Niet bij een gemeente ingedeelde gebieden werden door een landdrost bestuurd. Dergelijke gebieden waren de drostambten Elten en Tudderen, onderdeel van de na de Tweede Wereldoorlog door Nederland geannexeerde gebieden, en het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders, dat tot 1996 heeft bestaan, en dat die delen van het Markermeer en de Oostelijke en Zuidelijke Flevopolder bestuurde die niet bij een gemeente waren ingedeeld.

De Waddenzee was evenmin ingedeeld en viel niet onder het bestuur van een gemeente. Dat gaf wel eens ongerief als een kind geboren werd op de boot: een dergelijk kind moest volgens de wet bij het bevolkingsregister van Den Haag worden aangegeven.

Zie ook[bewerken]