Groenlandse walvis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Groenlandse walvis
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Bowheads42.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Cetacea (Walvisachtigen)
Onderorde: Mysticeti (Baleinwalvissen)
Familie: Balaenidae (Echte walvissen)
Geslacht: Balaena
Soort
Balaena mysticetus
Linnaeus, 1758
Leefgebied Groenlandse walvis
Leefgebied Groenlandse walvis
Afbeeldingen Groenlandse walvis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Groenlandse walvis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De Groenlandse walvis (Balaena mysticetus) is een walvis uit de familie Balaenidae, de echte walvissen.

Leefgebied[bewerken]

De Groenlandse walvis bevolkt het koude Noordpoolwater en de subarctische zeeën aan de rand van het pakijs, dat het dier volgt met de seizoenen.[2] Hij leeft er in ondiep water dicht bij land.

Levensduur[bewerken]

De walvis kan meer dan 200 jaar oud worden.[3]

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

Bowhead Whale 2002-08-10.jpg
Een door Inuit gedode Groenlandse walvis. De baleinen en de vorm van de kaak zijn hier goed te zien.
Amelander Grieën wapen.svg
Het wapen van Amelander Grieën, een voormalig waterschap op Ameland
Faroe stamp 198 Baleana mysticetus.jpg
Groenlandse walvis op Faeröerse postzegel

De soort wordt circa 20 meter lang en heeft de langste baleinen. Deze bruinzwarte of blauwzwarte platen worden wel 4,6 meter lang. De bovenkaak is opvallend gebogen met aan weerszijden 240 tot 340 baleinplaten. De neusopening bevindt zich de bovenkant van het voorhoofd, waar het een afsluitbaar blaasgat vormt. Deze walvis heeft geen rugvin en geen keelgroeven.

Voortplanting[bewerken]

De kalveren zijn bij de geboorte 4 tot 4,5 meter lang. Ze worden 5 tot 6 maanden gezoogd.

De walvisvaart[bewerken]

Van 1614 tot 1642 had de Nederlandse Noordsche Compagnie het alleenrecht op de walvisjacht in de wateren rond Spitsbergen en Jan Mayen. Toen dit octrooi afliep, werd de jacht vrijgegeven en kon iedereen die dat wilde ter walvisvaart. Dit leidde uiteindelijk bijna tot de uitroeiing van de soorten Noordkaper en Groenlandse walvis.

De belangrijkste redenen om op de walvis te jagen waren walvistraan en de baleinen. Traan (walvisolie), die werd verkregen door de speklaag van het dier af te snijden en vervolgens te koken, werd gebruikt als lampolie, als bestanddeel voor stopverf, verwerkt tot zeep en om huiden en leer soepel te houden.

De baleinen, ook baarden genoemd, zijn de lange hoornplaten in de bek van sommige walvissen (de balein- of baardwalvissen), waarmee ze hun voedsel (krill) uit het zeewater zeven. Als balein in water wordt verhit, kan het in allerlei vormen worden geperst. Bekende toepassingen van balein zijn dozen, snuifdozen, mesheften, maatstokken, paraplu's, waaiers, rijzwepen, schilderijlijsten, portretmedaillons, gratentrekkers en medische instrumenten. Balein werd ook gebruikt ter versteviging van korsetten en hoepelrokken.

Externe links[bewerken]