Heremietibis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Heremietibis
IUCN-status: Kritiek[1] (2013)
Waldrapp Geronticus eremita.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Pelecaniformes (Roeipotigen)
Familie: Threskiornithidae (Ibissen en lepelaars)
Geslacht: Geronticus
Soort
Geronticus eremita
(Linnaeus, 1758)
Afbeeldingen Heremietibis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Heremietibis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De heremietibis of kaalkopibis (Geronticus eremita) is een ernstig bedreigde vogel uit de familie van de ibissen en lepelaars (Threskiornithidae). Hij komt nog slechts voor in een westelijke populatie in Zuidwest-Marokko, en een zeer kleine oostelijke populatie in Irak en Turkije.

Kenmerken[bewerken]

De heremietibis is 70 tot 80 cm lang en heeft een spanwijdte van 125 tot 135 cm en de drie gewogen vogels waren 1350 tot 1540 g zwaar.[2] Hij is grotendeels zwart met een paarse gloed op de vleugels. De vleugels en staart zijn lang, de lange rode snavel is omlaaggebogen. Achterop zijn kop en nek heeft hij een kuif en kraag van lange veren. De naakte huid op de kop is roze met lange zwarte nekveren. Juveniele vogels hebben een donkere kop, een grijze snavel en grijze poten.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

Tot in de zeventiende eeuw kwam deze ibis voor in Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk en ook in Spanje, Noord-Afrika en West-Azië. Het leefgebied van deze ibissen bestaat uit hoogvlaktes in gebieden met relatief weinig neerslag, ook wel extensief gebruik akkerland waarop suikerriet of kafferkoren wordt geteeld in de buurt van overhangende rotsen. De vogel nestelt op rotsrichels langs rivieren of wadi's, soms langs zeekunsten; in het verleden nestelden zij ook wel op oude gebouwen zoals kastelen.[2]

Broeden[bewerken]

De kaalkopibis broedt op steile kliffen en rotsen. Het nest bestaat uit stro en gras en ligt in een spleet in de rotsen. In maart of april worden 2 tot 4 blauwachtige, bruin gespikkelde eieren gelegd. Beide ouders broeden in 27-28 dagen de eieren uit. Ook zorgen beide ouders voor de jongen, die nog 46-51 dagen in het nest blijven. Heremietibissen zijn geslachtsrijp op een leeftijd van 5 tot 6 jaar.

Voedsel[bewerken]

Het voedsel van de heremietibis bestaat uit insecten, wormen, amfibieën, reptielen en kleine zoogdieren.

Status[bewerken]

Mede door de intensieve jacht is hij erg zeldzaam geworden; de soort broedt alleen nog op enkele plekken in Marokko en Turkije.[3] In 1940 waren er in Marokko nog 38 kolonies en in 1953 leefden er aan de Eufraat ook nog zo'n 1300 vogels, maar deze aantallen zijn drastisch teruggelopen. In Syrië is deze ibis wellicht volledig uitgestorven.[4]

Onder meer in Oostenrijk probeert men de vogel weer uit te zetten. Dat wordt bemoeilijkt doordat de jonge vogels geen aangeboren neiging hebben om in de winter naar het zuiden te vliegen. Zij leren dat normaal gesproken van de ouders. De trek is echter noodzakelijk, omdat in de Alpen 's winters te weinig voedsel te vinden is. Door de vogels met de hand op te voeden, zien zij een mens als ouder. Als deze met een ultralight vliegtuigje in de herfst richting zuiden vliegt, vliegen de jongen mee en kunnen zo leren waar rust- en voederplaatsen zijn.

Ook in Spanje en Italië hebben herintroducties van deze vogels plaatsgevonden.

In Marokko in het Nationaal Park Souss-Massa verblijft 95% van de werkelijk wilde populatie. Hier heeft de natuurbescherming het meeste succes geboekt voor het behoud van de heremietibis. In 2013 nestelden daar 113 paar en verbleven er daarnaast 93 volwassen vogels. Er vlogen 148 jonge ibissen uit. Toch wordt ook deze locatie bedreigd door de uitbreiding van illegale nederzettingen. BirdLife International schatte in 2015 dat de hele wereldpopulatie bestaat uit 200 tot 250 volwassen vogels en nog steeds afneemt en daarom als ernstig bedreigd ("kritiek") op de Rode Lijst van de IUCN staat.[1]