Huis Bloemendal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Huis Bloemendal
Bloemendaal-003.jpg
Locatie Vaals, Nederland
Algemeen
Kasteeltype lustslot
Stijl Lodewijk XVI-stijl / Luiks-Akense barok
Huidige functie hotel
Gebouwd in 1791-95
Gebouwd door Joseph Moretti
Monumentnummer  464475

Huis Bloemendal of Schloss Blumenthal zoals het oorspronkelijk heette, ligt aan de Maastrichterlaan in de kern van Vaals in de Nederlands Limburgse gemeente Vaals. Het is een 18de-eeuws herenhuis met twee in de jaren 1990 aangebouwde zijvleugels.

Geschiedenis en bewoners[bewerken]

Anna von Lommessen
Damespensionaat Blumenthal
Luchtfoto ca. 1970

Toen Johann Arnold von Clermont in 1761 zijn lakenfabriek verplaatste naar Vaals bouwde hij hiervoor het Huis Clermont. In dit viervleugelige huis werd niet alleen zijn woonhuis en kantoren opgenomen, maar ook de lakenfabriek en de ververij werden hierin ondergebracht. Naderhand vond Von Clermont het idee dat zijn woonhuis zo kort bij de fabriek stond, niet meer zo aantrekkelijk en hij gaf Moretti opdracht om iets verderop een nieuw buitenverblijf te bouwen. Het moest een paleisachtig uiterlijk hebben en alle aanzien en comfort bieden en geschikt zijn voor ontvangst van belangrijke personen. Dat werd dus het huidige Bloemendal.

Von Clermont heeft kort genoten van zijn nieuwe paleis, een paar maanden nadat hij er ingetrokken was, overleed hij. Bovendien had in Frankrijk een politieke omwenteling plaatsgevonden die grote consequenties had voor de Duitse textielindustrie en dus ook voor de lakenfabrieken van de familie Von Clermont. Uiteindelijk volgde een faillissement en werd Bloemendal verkocht aan Johann von Lommessen, raadslid in Aken. Deze von Lommessen had twee dochters die als non in een klooster waren getreden bij de orde van de Dames du Sacré Coeur, een orde voor rijke dames. Deze nonnen waren gehuisvest in een oud en armoedig kloostergebouw en de dochters kregen van hun vader gedaan dat hij het huis Bloemendal aan de orde schonk. Bij hun intrek in het huis werd het interieur danig veranderd en veel van de wereldse inrichting en objecten van de Von Clermonts gingen hierbij verloren. De feestzaal werd omgebouwd tot kapel en het klooster werd van de buitenwereld afgesloten. Het werd 125 jaar lang een internaat voor meisjes van rijke komaf.

In 1940 werd het klooster door de Duitse bezetters opgeëist en werd het ingericht als militair ziekenhuis voor soldaten die gewond terugkeerden van het oorlogsfront. Na de oorlog keerden de nonnen terug, maar na twintig jaar was het klooster door de terugloop van het aantal roepingen en van het aantal meisjes voor het internaat, niet meer te handhaven. In 1976 vertrokken de nonnen en het huis kwam leeg te staan met alle gevolgen van dien.

Recente functies[bewerken]

Om verder verval van het huis te voorkomen werd het aangekocht door de gemeente Vaals met het idee om het op te knappen, maar de gemeente ontbeerde hiertoe de nodige gelden. Na de aankoop van de gemeente vaals was er van 1976-1980 een school voor HAVO en Atheneum in gehuisvest. Uiteindelijk werd het complex in 1990 aangekocht door de hotelketen Van der Valk en werd het gerestaureerd in samenwerking met de provincie Limburg en Monumentenzorg. Het gebouw en diverse architecturale onderdelen van het park zijn afzonderlijke rijksmonumenten.

Beschrijving van het huis[bewerken]

Het huis heeft een paleisachtig uiterlijk en is in de jaren 1791-1795 gebouwd in opdracht van Johann Arnold von Clermont, een Akense lakenfabrikant en Lutheraan die zijn fabriek te Aken verplaatste naar het toentertijd Staatse Vaals. Het ontwerp van het huis is vermoedelijk van de Akense bouwmeester Joseph Moretti, die eerder ook al het Kasteel Vaalsbroek en het Huis Clermont in Vaals voor de Von Clermonts bouwde. Het huis is een breed, onderkelderd gebouw, in drie lagen opgetrokken in de voor die tijd populaire Lodewijk XVI-stijl. Het heeft in de voorgevel een middenrisaliet met daarop een fronton en een dubbele bordestrap naar de hoofdingang.

Oorspronkelijk had het huis nog zijvleugels elk met een trappentoren. Deze vleugels zijn echter bij een verbouwing tot hotel in 1990 gesloopt, waarbij de trappentorens gehandhaafd bleven. In plaats van de zijvleugels werd aan beide zijden een modernere gebogen vleugel aangebouwd.

Nabij het huis Bloemendal ligt in het park de oude begraafplaats voor de geestelijken van het voormalige klooster Bloemendal.

Trivia[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten[bewerken]

  • Schweizer, W.F., 'Vaals, eens een textielcentrum van Europese betekenis' (online tekst)
  • Hollman, E., 'Von Clermont kwam niet om te lummelen'. In: Zuiderlicht, januari 2010 (online tekst)
  1. Schweizer, p.63.