Jelle Abma

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Jelle Abma
Jelle Abma (rechts), Onno Greiner links (1969)
Persoonsinformatie
Geboortedatum 17 januari 1921
Geboorteplaats Bennekom
Overlijdensdatum 19 oktober 2009
Overlijdensplaats Amsterdam
Beroep architect
Werken
Belangrijke gebouwen Ronde toren van De Nederlandsche Bank
RKD-profiel
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Rechts Trappenburch aan de Waterstraat (2013)

Jelle Abma (Bennekom, 17 januari 1921 - Amsterdam, 19 oktober 2009) was een Nederlands architect.

Leven[bewerken | brontekst bewerken]

Hij was zoon van Taede Ruurd Abma en Froukje Schrale. Vader was opzichter-tekenaar bij de gebouwendienst van de Landbouwhogeschool Wageningen. Jelle Abma was getrouwd met beeldhouwster Dieuwke Abma-ter Horst

Hij kreeg zijn opleiding aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam.

Hij kreeg opleiding in de periode dat de Delftse School en modernistische bouwstijl populair waren; zelf ontwierp hij functioneel en rationeel. Zijn ontwerpen ogen daarom sober met hun strakke horizontale en verticale opzet. Hij schreef daarbij vaak repeterende elementen voor die een ritmisch gevelbeeld gaven. Een aparte categorie binnen zijn oeuvre waren kerken, die het gevoel gaven naar binnen gericht te zijn.

Hij ontwierp van 1950 tot 1991 bouwwerken, maar werd lang niet zo bekend als zijn tijdgenoten. Hij vormde in 1967 een maatschap met collega Tjakko Hazewinkel, dat later met Paul Dirks uitbreidde tot Abma, Hazewinkel & Dirks.

Werken[bewerken | brontekst bewerken]

Zijn spraakmakendste ontwerp is zondermeer de ronde toevoeging uit 1991 die aan het gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Westeinde, Amsterdam werd toegevoegd; het kreeg bijnamen als beschuitbus (ronde vorm) en satelliet (schotelachtig dak). Dit deel van het gebouw wordt in de loop van 2020 en 2021 afgebroken. Voor die bankinstelling ontwierp hij ook een aantal bijkantoren. Andere objecten waren:

  • een doopsgezinde kerk in Hengelo uit 1960
  • de Exoduskerk in Den Haag/Loosduinen uit 1966
  • de Maria Dommer Kapel in Maarssen uit 1968
  • een hervormde kerk in Deventer uit 1970
  • de Weteringkerk in Amsterdam-Zuid uit 1968/1969

Trappenburch[bewerken | brontekst bewerken]

Het kantorencomplex Trappenburch aan de Kroonstraat en Waterstraat in Utrecht was zo'n bankfiliaal. In het pand zouden ook de Kamer van Koophandel en de Westland Utrecht Hypotheekbank haar onderdak vinden. Het ontwerp was al in 1970 klaar, maar de sanering van de nabijgelegen Wijk C van Utrecht liet lang op zich wachten. Een ander oponthoud vond plaats toen archeologen de restanten vonden van twee houten schepen uit de 13e eeuw. Er werd van 1974 tot 1976 gebouwd aan het complex, dat vanuit de laagbouw in de woonwijk in een terrasuiterlijk omhoog klimt. De stijl is hier en daar brutalistisch met kale betonnen vlakken. De Kamer van Koophandel bleef in de loop der jaren de enig overgebleven gebruiker van het gebouw. In 2003 werd er vanuit de Waterstraat 57 een gevelsteen naar dit gebouw verplaatst waarop een afbeelding staat van Trappenburch, hetgeen het gebouw haar bijnaam gaf. De naam zou passend zijn gezien de trapsgewijs oplopende gevel. Nadien (2016) verttok ook de KvK, waarna een herbestemming gezocht werd. Er vond een renovatie onder leiding van ZZDP Architecten plaats. De gevels werden opgeschoond en het gebouw werd verduurzaamd. Ook werd de trapgelijkende plateaus gebruikt om meer groen toe te voegen. Daar waar het gebouw er nog verloren bijstand, was het meer aangepast aan haar omgeving. In 2019 en 2020 vindt er een studie plaats naar mogelijkheden om het gebouw tot gemeentelijk monument te benoemen.