Kabinet van de Koning (Nederland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Kabinet der Koningin)
Ga naar: navigatie, zoeken
Kabinet van de Koning
Het gebouw van het Kabinet van de Koning
Het gebouw van het Kabinet van de Koning
Valt onder ministerie van Algemene Zaken
Directeur Chris Breedveld

Het Kabinet van de Koning (vroeger: Kabinet des Konings dan wel Kabinet der Koningin) [1] is het ambtelijke secretariaat van de Nederlandse koning dat fungeert als schakel tussen het staatshoofd en de ministers. Het Kabinet van de Koning ondersteunt de Koning bij zijn taken als lid van de regering. Die taak komt onder meer tot uiting bij de ondertekening en archivering van officiële staatsstukken, zoals wetten en koninklijke besluiten.

Daarnaast vervult het Kabinet taken op het gebied van de verzoekschriften en gratieverzoeken en bij het vaststellen van de agenda van de Koning.

Aan het hoofd van het Kabinet van de Koning staat een directeur. Vanaf 1 juli 2012 is dit Chris Breedveld.

Taken en bevoegdheden[bewerken]

Het Kabinet van de Koning heeft de volgende taken:

  • Ambtelijke ondersteuning aan de Koning bij de uitvoering van zijn staatsrechtelijke taken.
  • Ter tekening voorleggen van alle regeringsstukken die de handtekening van de Koning vereisen, zoals wetten, Koninklijke Besluiten en verdragen. Ook tijdens verblijf van het staatshoofd in het buitenland (staatsbezoeken, vakanties) worden dringende stukken ter tekening aan hem voorgelegd.
  • Bewaren van de originelen van wetten, Koninklijke Besluiten en andere regeringsstukken.
  • Schakel tussen het staatshoofd en de ministers. Afspraken tussen de Koning en de ministers en staatssecretarissen worden via het Kabinet gemaakt en voorbereid.
  • Informatieverschaffing aan de Koning ten behoeve van zijn contacten met ministers, binnenlandse en buitenlandse gesprekspartners e.d.
  • Afhandeling van verzoekschriften van burgers en gratieverzoeken die aan de Koning zijn gericht.
  • Ondersteuning van de Koning bij kabinetsformaties. Bekendmaking, via de Rijksvoorlichtingsdienst, van de formatie- en informatie-opdrachten die de Koning verstrekt.

Positie[bewerken]

Het Kabinet van de Koning is een orgaan van de Rijksoverheid, dat uit rijksmiddelen wordt gefinancierd. Het is geen deel van de hofhouding en was tot 2003 ook geen onderdeel van een van de ministeries. Er was dan ook geen minister die hiërarchisch gezien de 'baas' was van het Kabinet. In maart 2003 ontstond in de Tweede Kamer een discussie over de ministeriële verantwoordelijkheid voor het Kabinet, mede naar aanleiding van de Margarita-affaire. Toen is aangedrongen op een betere regeling hiervoor en sindsdien valt het Kabinet van de Koning onder het ministerie van Algemene Zaken. Daarmee valt het Kabinet onder de ministeriële verantwoordelijkheid van de minister-president, die eveneens bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de Koning heeft.

Er is een apart hoofdstuk van de Rijksbegroting (Hoofdstuk III) waarin jaarlijks de inkomsten en uitgaven van het Kabinet worden vastgelegd.

Het Kabinet van de Koning en de openbaarheid van bestuur[bewerken]

Voor bestuursorganen in Nederland geldt de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). De Raad van State heeft een uitzondering gemaakt voor de correspondentie die tussen Koning en ministerraad gevoerd wordt en in het Kabinet van de Koning berust. De Raad van State beschouwt het Kabinet van de Koning niet als een bestuursorgaan. Ook correspondentie tussen de Prins van Oranje en het Kabinet van de Koning valt volgens de bestuursrechter niet onder de WOB.[2]

Geschiedenis[bewerken]

Het Kabinet des Konings (zoals de naam toen luidde) werd bij Koninklijk Besluit van 22 december 1840 per 1 januari 1841 ingesteld door koning Willem II. Het nieuwe Kabinet nam de taken over die eerder berustten bij het oude Kabinet des Konings (in feite het privé-secretariaat van de koning) en bij de Staatssecretarie, die belast was met de uitgifte van Koninklijke besluiten en wetten.

In 1840 werd de Staatssecretarie opgeheven en in 1842 werd een ministerraad ingesteld. Dit vloeide voort uit de invoering van de ministeriële verantwoordelijkheid, waarbij ministers in juridische zin verantwoordelijk werden voor beleidsdaden.

Sindsdien overlegden de ministers vrijwel wekelijks in de ministerraad, in enkele gevallen in aanwezigheid van de koning. Het Kabinet des Konings verzorgde het secretariaat van de ministerraad; de directeur van het Kabinet was secretaris van de ministerraad.

In de periode 1841-1868 vervulde de directeur van het Kabinet des Konings een belangrijke rol bij het aanzoeken van ministers en later (na 1848) bij de kabinetsformatie.

Directeuren[bewerken]

Huisvesting[bewerken]

Het kantoor van het Kabinet van de Koning was op het Binnenhof totdat het in 1914 verhuisde naar het Huis van Pauw op de Korte Vijverberg 3. Na een onderbreking door de oorlog keerde het Kabinet der Koningin terug op de Korte Vijverberg.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]