Naar inhoud springen

Lapidarium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Lapidarium van de Sint-Baafsabdij, Gent

Een lapidarium (Latijn: lapis = steen) kan twee betekenissen hebben. Het kan een fysieke verzameling van bewerkte stenen zijn, of een boek waarin stenen beschreven staan.

Lapidarium als verzameling van bewerkte stenen[bewerken | brontekst bewerken]

Lapidarium in de Oostcrypte van de Sint-Servaasbasiliek, Maastricht
Lapidarium van de Vaticaanse musea

Dit betreft een verzameling van beeldhouwwerken, architectuurfragmenten, sarcofagen, grafstenen, votiefstenen of mijlpalen. Een lapidarium is soms onderdeel van een museum bij een archeologische opgraving. Bij kerken en kathedralen is het lapidarium soms ingericht in de kloostergang of in een crypte. Hier bevindt zich vaak bouwsculptuur die bij een restauratie is vervangen, bijvoorbeeld pinakels, waterspuwers, kapitelen of gebeeldhouwde fragmenten van portalen of doksalen. De originele, vaak beschadigde beeldhouwwerken en architectuurfragmenten komen dan in het lapidarium terecht. Ook vindt men er vaak (fragmenten van) sarcofagen, cenotaven en grafmonumenten die bij opgravingen of restauraties zijn aangetroffen.

Voorbeelden in België en Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Voorbeelden elders[bewerken | brontekst bewerken]

In Duitstalige landen is een lapidarium soms verbonden aan de Dombauhütte, de bouwwerkplaats van een kerk of kathedraal, waar men restauratiewerkzaamheden op de voet kan volgen en tegelijkertijd oude en vernieuwde bouwfragmenten kan bekijken.

Lapidarium als boekwerk[bewerken | brontekst bewerken]

Daarnaast wordt de term lapidarium gebruikt voor een boek of geschrift dat een geschreven verzameling van beschrijvingen van edelstenen vormt.[2] Typische zaken die beschreven worden zijn: vorm, kleur en vindplaats. In de Middeleeuwen beschreef men ook de magische eigenschappen die men de verschillende soorten edelstenen toedichtte. Van Jacob van Maerlant is bekend dat hij een lapidarium in het Middelnederlands heeft geschreven, de Lapidarijs. Dit werk is echter verloren gegaan.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]