Magneetvissen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Magneetvissen is een vrijetijdsbesteding waarbij men met een sterke magneet naar kwijtgeraakte, weggegooide of gedumpte metalen voorwerpen in buitenwateren zoekt. De magneet is meestal aan een touw vastgemaakt, maar is soms ook op een prikstok bevestigd om voorwerpen in diepere bodemlagen te kunnen bereiken.

De hobby is een combinatie van zorg voor het milieu en schatzoeken. De speciaal ontworpen magneten zijn sterk genoeg om grote stukken oud ijzer, zoals fietswrakken en winkelwagentjes, uit het water te kunnen tillen. Veel magneetvissers hopen hierbij ook waardevolle voorwerpen te vinden, zoals (van diefstal afkomstige) kluizen en sieraden.

Materialen[bewerken | brontekst bewerken]

De gebruikte magneten zijn speciaal ontworpen voor het aantrekken van voorwerpen die op de bodems van kanalen, grachten, beken, of meren liggen. Een vismagneet is aan de bovenzijde voorzien van een oog, waar een touw doorheen kan worden gehaald. Het oog zit met een schroef aan de binnenkant van de magneet bevestigd. Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen de volgende soorten vismagneten:

  • Potmagneten hebben een enkelvlakkige aantrekkingskracht en zijn dus alleen aan de onderzijde magnetisch. De trekkracht van dit type magneet ligt ongeveer tussen de 100 en 650 kilogram; eenmaal onder water ligt dit echter een stuk lager.
  • Allroundmagneten zijn rondom magnetisch, waarbij het aantrekkingsveld ongeveer zo groot is als een voetbal. Deze magneten zijn vervaardigd van neodymium, een kwetsbaar maar sterk magnetisch materiaal. De trekkracht van dit type magneet varieert boven water van 300 tot 1600 kilogram. Vanwege de grote aantrekkingskracht en het bijkomende gevaar van o.a. beknelling en/of verbrijzeling zijn deze magneten niet geschikt voor personen onder de 18 jaar oud.

Naast de vismagneet wordt er regelmatig gebruik gemaakt van een dreghaak om niet-magnetische of zeer verroeste voorwerpen aan de oppervlakte te kunnen brengen.

Kritiek[bewerken | brontekst bewerken]

Vanwege incidentele vondsten van gevaarlijke en/of explosieve voorwerpen zoals vuurwapens en handgranaten uit de Tweede Wereldoorlog is magneetvissen onderwerp van discussie. Zo werd in 2020 een straat in Boxtel ontruimd toen een magneetvisser een opgevist explosief mee naar huis bleek te hebben genomen[1]. De Explosieven Opruimingsdienst (EOD) wordt mede hierdoor steeds vaker ingezet; in 2019 moest de EOD in totaal 98 keer uitrukken om explosieve voorwerpen onschadelijk te maken die door magneetvissers werden aangetroffen[2]. Magneetvissers geven zelf echter aan dat het juist onveilig is om explosieven en vuurwapens in het water te laten liggen, bijvoorbeeld voor watersporters en recreanten. Het inschakelen van de politie en/of EOD zorgt er derhalve voor dat deze gevaarlijke voorwerpen worden opgehaald en vernietigd. Bij een dergelijke vondst raadt de politie aan om het voorwerp aan de magneet te laten zitten en deze weer in het water te laten zakken, waarna de politie moet worden ingeschakeld.

Een ander punt van kritiek is dat niet alle magneetvissers hun vondsten meenemen, opruimen, of als grofvuil aangeven bij de betreffende gemeente. Dit zorgt voor overlast bij omwonenden omdat het het straatbeeld ontsiert. Bij magneetvissers onderling is er echter veel aandacht voor en controle op het opruimen van afval, omdat men bang is dat de hobby om deze reden verboden wordt.

Wetgeving[bewerken | brontekst bewerken]

Magneetvissen is niet zonder meer toegestaan en is, net als het zoeken met een metaaldetector, aan wetgeving onderworpen. Volgens de Erfgoedwet mogen archeologische voorwerpen in het water niet worden verplaatst en om deze reden zijn er een aantal historische plekken aangewezen waar magneetvissen kan worden bestraft met een geldboete[3]. Daarbij is de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de betreffende gemeente meestal leidend. Er geldt een verbod op magneetvissen in de binnensteden van onder andere Amersfoort, Delft en Haarlem en in delen van Groningen en Naarden. In Leiden is magneetvissen verboden omdat het het leefgebied van de donderpad verstoort.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

  1. (nl) Magneetvisser neemt explosief mee naar huis, halve straat werd ontruimd. RTL Nieuws (5 juli 2020). Geraadpleegd op 4 januari 2021.
  2. (nl) Het Parool/ANP, Magneetvissers bezorgen EOD handenvol werk. Het Parool (20 juli 2019). Geraadpleegd op 4 januari 2021.
  3. (nl) Cultuur en Wetenschap Ministerie van Onderwijs, Magneetvissen is niet zonder meer toegestaan - Nieuwsbericht - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. www.cultureelerfgoed.nl (19 juli 2019). Geraadpleegd op 4 januari 2021.