Merwede

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Merwedebrug over de Boven-Merwede nabij Gorinchem (foto: Rijkswaterstaat)

Merwede is de naam voor de benedenloop van de Waal en vroeger ook van de Maas, totdat de laatste rivier in 1904 bij Andel werd afgedamd nadat de Bergsche Maas was gegraven.

De Merwede begint bij Slot Loevestein (ten oosten van Woudrichem), waar de Waal en de Maas vroeger samenkwamen en waar de historische grens tussen Gelre en Holland ligt. Tegenwoordig vormt het eerste gedeelte van de Merwede, de Boven-Merwede, de grens tussen Zuid-Holland en Noord-Brabant. Bij Gorinchem neemt de Boven-Merwede het scheepvaartverkeer van de Linge en het Merwedekanaal op, het water van de Linge via het Kanaal van Steenenhoek bij Boven-Hardinxveld. De rivier verliest voorbij Werkendam het grootste deel van haar water aan de (kunstmatig tot stand gekomen) Nieuwe Merwede en heet vanaf dat punt Beneden-Merwede. Onder die naam bereikt de rivier Dordrecht, waar ze zich splitst in de Noord en de Oude Maas.

Langs de zeer druk bevaren rivier bevindt zich veel scheepsbouwindustrie, met name in Gorinchem, Werkendam[1], Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht. Historische steden langs de Merwede zijn Gorinchem, Dordrecht en Woudrichem.

Historie[bewerken]

De naam Merwede is voortgekomen uit de oudere naam voor het bos Mircwidu. In het jaar 1018 wordt het Woud van Mircwidu beschreven in de oude Kroniek van bisschop Thietmar von Merseburg. Een aantal Frisae (Friezen) uit Thyle (Tiel) had zich in het woud van Mircwidu verstopt voor de Noormannen. De Friezen zaten daar verschanst in een oud fort. In 1003, in de Kroniek van Kamerijk (Gesta Pontificum episcoporum Cameracensium) wordt het bos van Merwede genoemd tussen de Maas en de Waal. Verschillende stormvloeden, waaronder de laatste grote Sint Elisabethsvloed in 1421, hebben dit gehele bos weggespoeld. De brede waterloop die daar ontstond kreeg de naam van het oude bos en heet sindsdien Merwede.

In de middeleeuwen stond de rivier bekend als de Merwe. Deze naam werd ook voorbij Dordrecht gebruikt. De huidige Noord en Nieuwe Maas werden oorspronkelijk beschouwd als de benedenloop (en voortzetting) van de Merwe en hebben hun huidige namen veel later pas verkregen.

Zie ook[bewerken]