Dood van Kerwin Duinmeijer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Moord op Kerwin Duinmeijer)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kerwin Duinmeijer

Op de avond van 20 augustus 1983 werd Kerwin Duinmeijer, een 15-jarige Antilliaan, na een woordenwisseling en handgemeen in de Amsterdamse Damstraat neergestoken door de 16-jarige Nico Bodemeijer (1967–2012). Hij overleed korte tijd later in een ziekenhuis aan bloedverlies. De stichting Vrienden van Kerwin organiseert jaarlijks op 20 augustus een herdenkingsmanifestatie.

Toedracht[bewerken]

Op de avond van 20 augustus raakte Kerwin Duinmeijer met enkele vrienden bij het verlaten van snackbar in de Damstraat in een confrontatie verzeild met twee personen die werden omschreven als skinheads. Na een korte woordenwisseling en handgemeen stak een van dezen hem neer. De zestienjarige Nico Bodemeijer die later als dader werd veroordeeld zou verklaard hebben dat Duinmeijer "vies" zou hebben gekeken. Getuigen verklaarden te hebben gehoord dat Bodemeijer tijdens het handgemeen racistische taal uitte.

Duinmeijer rende gewond naar de Dam, vluchtte een taxi in en vroeg naar het ziekenhuis gebracht te worden. De taxichauffeur weigerde hem echter mee te nemen. Een tweede taxichauffeur verleende eerste hulp en regelde een ambulance, die twintig minuten later arriveerde. Duinmeijer overleed kort na aankomst in het ziekenhuis aan bloedverlies.

Na de gebeurtenis stelde het bestuur van de Taxicentrale Amsterdam dat de desbetreffende chauffeur een beoordelingsfout had gemaakt en niet had ingezien hoe ernstig de situatie was. Chauffeurs hebben weliswaar de instructie geen gewonden mee te nemen, maar behoren wel hulp te verlenen. Bestuurslid Joop Wilkers van de Taxicentrale stelde enkele dagen na de gebeurtenis dat het niet zo is dat chauffeurs mensen moeten of willen laten doodbloeden, maar dat het tegen de regels zou zijn, gewonden te vervoeren.[1]

Rechtszaak[bewerken]

Op 23 januari 1984 legde de rechtbank Nico Bodemeijer, 16 jaar oud ten tijde van de steekpartij, de maatregel op van opname in een inrichting voor buitengewone therapeutische behandeling (een soort tbs-regeling voor minderjarigen). De rechtbank verklaarde bewezen dat hij Duinmeijer opzettelijk zwaar lichamelijk letsel had toegebracht, de dood ten gevolge hebbende.[2] De rechter achtte niet bewezen dat hij Duinmeijer met voorbedachten rade van het leven beroofde.[3] De rechter had bepaald dat Bodemeijer ten minste tot zijn 21e moest worden behandeld, maar begin 1988 kwam hij op 20-jarige leeftijd vervroegd vrij.[4]

In 1989 werd Bodemeijer voor een ander geweldsmisdrijf tot vijf jaar cel veroordeeld. In 1999 kreeg hij vijf maanden cel voor het van een balkon gooien van een wielklem naar twee parkeerwachten. Begin januari 2012 overleed Bodemeijer. Volgens de Amsterdamse zender AT5 had hij zelfmoord gepleegd. Hij was toen overigens al een tijd ernstig ziek.[5]

Racismemotief[bewerken]

Inmiddels wordt algemeen aangenomen dat de daad een racistisch motief had. In dat verband wordt erop gewezen dat de dader een tatoeage met '100% white' op zijn arm zou hebben gehad en dat getuigen hebben verklaard hem 'vuile nikker' naar Duinmeijer te hebben horen schreeuwen en hem de hitlergroet zagen brengen.[6] Kort na de gebeurtenis werd aangenomen dat racisme een belangrijke rol had gespeeld in de toedracht, toch stelde de kinderrechter in de veroordeling controversieel dat het niet aannemelijk was geworden dat racisme een "wezenlijk" motief voor de daad was geweest. Zij baseerde zich in dat oordeel op een rapport van het Pieter Baan Centrum. Omdat Bodemeijer leed aan een ontwikkelingsstoornis, konden zijn uitspraken niet voor vol worden genomen. De stoornis maakte bijvoorbeeld dat hij geneigd was kritiekloos meningen van anderen over te nemen, zo stelde de rechter.[3]

Bodemeijer zou volgens een ooggetuige en de politie tijdens de steekpartij geroepen hebben dat Kerwin een 'vuile nikker' was. In 2008 verklaarde Bodemeijer in een interview met documentairemaker Kees Vlaanderen van de Humanistische Omroep over die uitspraak: "Ik weet niet of ik dat gezegd heb" en ook dat "het niet bedoeld was zoals gezegd".[7] In het interview zei hij tevens: 'Dat hij zwart was speelde geen rol. Het had net zo goed iemand anders kunnen zijn [...] Duinmeijer was met vier vrienden, die ons uitdaagden. De vriend met wie ik was reageerde daarop, ik probeerde het te sussen." Volgens de agent die Bodemeijer als verdachte verhoorde had hij verklaard: “Het is een vieze nikker en die moeten niet vies naar mij kijken".[8][9] Bodemeijer zou volgens filmmaker Vlaanderen pas na zijn gevangenisstraf zijn geradicaliseerd tot een racistische skinhead. De stichting Vrienden van Kerwin en de familie van Duinmeijer spraken dit in een reactie tegen. In de documentaire Kerwin, teken van de tijd van filmmaker Froukje Bos uit 1985 zegt een ooggetuige dat Bodemeijer tijdens de steekpartij riep "Ga terug naar je eigen land!".[10]

Tijdens zijn gevangenschap schreef Bodemeijer brieven naar bevriende skinheads. In een van de uitgelekte brieven - die indertijd in de Nieuwe Revu werden gepubliceerd - schrijft Bodemeijer: "Bij de rechtbank heb ik dus alles op een vechtpartij geschoven en ik heb gezegd dat het niets met racisme te maken had, en dat geloofden ze dus (haha). Ze moesten eens weten. Ik heb nog steeds een hekel aan twee dingen: discriminatie en niet-Nederlanders dus zwarten, bruinen, joden, gelen, enzovoort (haha)". Onderaan de brief schrijft Bodemeijer “White Power”, “100% white” en plaatst hij een SS-teken.[8] Bodemeijer, die een tatoeage had met de tekst "100% white" werd na zijn vrijlating onder meer actief bij de Centrum Democraten.[11]

De jaarlijkse herdenking georganiseerd door de stichting Vrienden van Kerwin spitst zich toe op het thema racisme en stelt dat Duinmeijer werd "vermoord omdat hij zwart was".[12]

Nagedachtenis[bewerken]

Graf van Kerwin Duinmeijer op begraafplaats Zorgvlied. Ernaast ligt het graf van IKON-journalist Jan Kuiper, die in maart 1982 in El Salvador werd vermoord.

Duinmeijer werd op 26 augustus 1983 op begraafplaats Zorgvlied begraven. Een dag later vond in Amsterdam een demonstratie tegen de "racistische moord" plaats, bijgewoond door ongeveer 5000 personen.

Elk jaar, op 20 augustus, vindt in Amsterdam de Kerwin Duinmeijer-herdenking plaats met een tocht van de Dam naar het Vondelpark, waar het standbeeld Mama Baranka (Moeder Aarde) staat, ter nagedachtenis aan hem opgericht. Het beeld is gemaakt door de Nederlands-Antilliaanse beeldend kunstenaar Nelson Carrilho.

De Frank Boeijen Groep schreef naar aanleiding van de moord op Kerwin Duinmeijer het nummer 'Zwart wit'. Zanger Frank Boeijen werd naar eigen zeggen door de politie gewaarschuwd omdat er aanwijzingen waren voor gewelddadige repercussies en kreeg daarom tijdelijk politiebescherming.[13] [14] [15] In Diemen werd een straat naar Duinmeijer vernoemd. Deze werd later hernoemd naar Kerwin Lucasstraat, naar de officiële naam van Duinmeijer.[16]

De in 2008 uitgebrachte fictieve film Skin van regisseur Hanro Smitsman is losjes gebaseerd op de moord op Kerwin Duinmeijer.[17] De film richt zich op de achtergronden van de dader.

Externe link[bewerken]