Noodlot (roman)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Noodlot
Omslag van de eerste druk
Omslag van de eerste druk
Auteur(s) Louis Couperus
Land Nederland
Taal Nederlands
Genre psychologische roman, naturalisme
Uitgever Elsevier
Uitgegeven 1890
Pagina's 158
Vorige boek Eline Vere
Volgende boek Extaze. Een boek van geluk
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Louis Couperus

Noodlot is een naturalistische roman uit 1890 van de Nederlandse schrijver Louis Couperus. Het was Couperus' tweede roman, na Eline Vere.[1]

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Aan het begin van het verhaal ontmoet de rijke Frank Westhove in Londen een oude kameraad van hem, Bertie, die tot het zwerversbestaan is vervallen. Uit barmhartigheid stemt Frank ermee in dat Bertie voorlopig bij hem intrekt en van zijn geld leeft. Later ontmoet Frank in Noorwegen zijn geliefde, het meisje Eve Rhodes, samen met haar vader Sir Archibald. Bertie is bang dat Frank door Eve op den duur geen aandacht voor hem meer zal hebben. Door het ingrijpen van de jaloerse Bertie worden de twee van elkaar gescheiden; eerst ziet Eve Frank met een ander meisje, waarna ze denkt dat hij niets meer voor haar voelt. Eve en Frank krijgen ruzie en het komt zelfs tot lichamelijk geweld. De brieven met spijtbetuigingen van Frank aan Eve en haar vader worden vervolgens achtergehouden door een bediende van Sir Archibald, die Bertie nota bene van Franks eigen geld heeft omgekocht. De jaren daarna reizen Frank en Bertie samen over de hele wereld omdat Frank geld moet verdienen. Als ze weer terug zijn in Nederland en Frank Eve bij toeval weer tegenkomt, wordt al snel duidelijk hoe de vork in de steel zit. Frank slaat in blinde razernij Bertie dood en belandt daarop in de gevangenis.

Nadat Frank zijn straf heeft uitgezeten, blijkt dat Eve en Frank alsnog niet meer kunnen trouwen; Frank wil niet meer, want hij beseft dat Eve bang is dat hij ook haar zal vermoorden. Ook kunnen ze geen van beiden Bertie uit hun hoofd zetten. Uiteindelijk plegen de twee samen zelfmoord, door tegelijkertijd vergif in te nemen. Ze sterven in elkaars armen, net voordat Eves vader verontrust binnenkomt.

Thema's[bewerken]

In het verhaal wordt regelmatig verwezen naar het noodlot dat de personages treft. Zowel aan het einde van het verhaal als Frank en Eve zelfmoord plegen, als aan het begin van het verhaal wanneer ze in Noorwegen zijn en op elkaar verliefd worden, woedt er een hevige storm. De eerste keer in Noorwegen krijgt Eve bij het uitbreken van de storm het gevoel dat ze door het noodlot getroffen wordt. In de loop van het verhaal herinnert ze zich dit moment herhaaldelijk. Ook aan het einde van het verhaal speelt het noodlot een belangrijke rol; Eve probeert het flesje vergif dat Frank heeft meegebracht aanvankelijk stuk te gooien. Het flesje blijft echter heel, waarna Eve besluit dat het noodlot kennelijk zo heeft beschikt. Daarom drinkt zij zelf als eerste het vergif.

Het verhaal kan verder worden opgevat als een verslag van de manier waarop uiteenlopende temperamenten (die van Frank, Bertie en Eve) op elkaar inwerken en zo een reeks gebeurtenissen in gang zetten. Een ander belangrijk thema zijn de verschillende manieren waarop het begrip "menselijkheid" invulling krijgt bij elk van de personages: bij Frank is dit vooral het moeten onderdrukken van instinctieve liefde, bij Bertie het toegeven aan zwakte en onstandvastigheid.[2] Er wordt tevens de indruk gewekt dat Bertie homoseksueel is – iets wat in Couperus' tijd nog een groot taboe was –, al wordt dit nergens in het verhaal expliciet gemeld.[3]

Inspiratiebronnen[bewerken]

Het gegeven dat een vermoorde ondanks zijn fysieke afwezigheid de hereniging van twee geliefden in de weg staat, is door Couperus ontleend aan de roman Thérèse Raquin van Émile Zola.

Vertalingen[bewerken]

Noodlot werd al in 1891 naar het Engels vertaald door Clara Bell, onder de titel Footsteps of Fate.[4]

Bewerkingen[bewerken]

In 1982 werd Noodlot verfilmd door Lex van Delden, die zelf ook in de film meespeelde.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Verantwoording, Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. Opgehaald op 29 november 2011.
  2. Vaessen, p. 194-197
  3. Vaessen, p. 200
  4. Footsteps of Fate, Project Gutenberg, 2010. Opgehaald op 29 november 2011.
Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Couperus/Noodlot op Wikisource