Olympe de Gouges

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Olympe de Gouges
Verklaring van de rechten van de vrouw en burgeres, 1791

Marie-Olympe de Gouges, geboren als Marie Gouze (Montauban, 7 mei 1748 - Parijs, 3 november 1793), was een Franse schrijfster en feministe, die op latere leeftijd politiek actief werd.

Carrière[bewerken]

De Gouges was de dochter van een slager en een dienstbode uit Montauban. Op 16-jarige leeftijd trouwde ze met een veel oudere man, die kort na de geboorte van hun zoon overleed. Ze weigerde als 'weduwe Aubry' (de naam van haar man) door het leven te gaan en besloot haar naam te veranderen. Ze koos de naam van haar moeder, Olympe, als nieuwe voornaam en veranderde 'Gouze' in 'de Gouges'. Ze verhuisde naar Parijs, waar ze zich in literaire kringen begaf en veel salons bezocht. Ze vertelde dat haar vader geen slager was, maar de markies Lefranc de Pompignan, zelf ook bekend als schrijver. Alhoewel dit verhaal onbevestigd is gebleven, kon ze het gebruiken om haar eigen literaire ambities meer te legitimeren.[1] Vanaf de jaren 1780 begon ze zelf toneelstukken te schrijven, en vanaf 1788 ook politieke pamfletten. Haar bekendste werk is Déclaration des Droits de la Femme et de la Citoyenne [2] uit 1791. Dit stuk baseerde zij op de Verklaring van de rechten van de mens en de burger, maar hieraan voegde zij enkele bepalingen over de gelijkheid van mannen en vrouwen toe. Naast een gelijke wettelijke behandeling van mannen en vrouwen maakte ze zich ook sterk voor de ongehuwde moeder; zij vond dat vrouwen zonder schaamte zouden moeten kunnen zeggen wie de vader van hun kind was. Ook zette ze zich in tegen de slavernij, waar ze ook een toneelstuk over schreef.

Olympe de Gouges kwam in 1793 om het leven door de guillotine tijdens de Terreur. Als reden werd aangedragen dat zij het Franse koningshuis zou steunen. Dit was echter niet waar; zij was voor een republiek, maar vond dat de koninklijke familie niet met de dood bestraft hoefde te worden. In een pamflet schreef zij dat Lodewijk XVI van Frankrijk als koning gefaald had, maar als man niet slecht was.[3] De gemeenteprocureur van Parijs, Pierre-Gaspard Chaumette, juichte de executie van meerdere vrouwen toe en bracht Marie-Olympe in herinnering in één van zijn rapporten als: "virago, de man-vrouw, de onbeschaamde Olympe de Gouges die als eerste vrouwensociëteiten oprichtte, de zorgen voor haar huishouden verwaarloosde, politiseren wilde en misdaden beging [...] Al deze immorele individuen zijn verpletterd onder het wrekend ijzer van de wetten. En u[4], zou u ze willen nadoen? Neen! U zal wel voelen dat u alleen maar interessant en achtenswaard bent, indien u dat bent wat de natuur gewild heeft dat u bent. Wij willen dat de vrouwen gerespecteerd worden, en daarom zullen we ze dwingen om zichzelf te respecteren."