Republicanisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Republicanisme (tot 2005 officieel gespeld als republikanisme) is een politieke stroming die vindt dat de staatsvorm van een natie een republiek moet zijn: een staat waarvan het staatshoofd niet door erfopvolging wordt aangewezen (zoals in een monarchie), maar op een of andere manier wordt verkozen.[1] De aanhangers heten republikeinen.

Het republicanisme als ideologie kwam als tegenhanger van het monarchisme op in de 18e eeuw, werd prominent in de 19e eeuw en zou de wereldpolitiek vanaf de 20e eeuw gaan overheersen, zodat sindsdien bij staatsvorming de republiek de meest gangbare keuze werd.[1] In de westerse wereld staat republicanisme veelal in lijn met de democratie, omdat binnen een democratie zoals men die nu kent altijd groepen actief zijn die pleiten voor het veel ruimer tot uiting komen van de volkswil in het staatsbeleid: directe democratie via regelmatige volksraadplegingen.[bron?]

Breder gedefinieerd refereert republicanisme aan een politiek systeem dat de vrijheid waarborgt door het instellen van een rechtsstaat die niet arbitrair genegeerd kan worden door de uitvoerende macht. Binnen een republiek ligt de nadruk op het betrekken van alle burgers bij de macht en de strijd tegen corruptie[2].

Republicanisme per land[bewerken]

Een revolutionair republikeins handgeschreven briefje van een onbekende auteur uit de rellen in Stockholm tijdens Revolutiejaar 1848, waarop staat: "Onttroon Oscar hij is ongeschikt om koning te zijn in plaats van de Republiek! de Hervorming! weg met het Koningshuis, leve het Aftonbladet! dood aan de koning / Republiek! Republiek! het volk! Brunkeberg vanavond".

Nederland[bewerken]

Nederland kent drie republikeinse bewegingen:

Daarnaast bestaan in Nederland enkele splintergroeperingen.

Voormalige Nederlandse republikeinse bewegingen:

België[bewerken]

Ook andere constitutionele monarchieën kennen republikeinse bewegingen.

Andere landen[bewerken]

Externe links[bewerken]