Senaat (Verenigde Staten)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Senaat
United States Senate
Wetgevend orgaan van Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten
Zegel van de Senaat
Zegel van de Senaat
Algemene informatie
Aantal leden 100
Ontmoetingsplaats Capitool
Washington
Huidige legislatuur (2019–2020)
President van de Senaat Mike Pence
President pro tempore Chuck Grassley
Partijleider van de Republikeinse Partij Mitch McConnell
Zetelverdeling Republikeinse Partij (53)
Democratische Partij (45)
Onafhankelijken (2)
Partijen Republikeinse Partij (R)
Democratische Partij (D)
Onafhankelijken (O)
Andere
Website (en) United States Senate
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De Senaat (Engels: United States Senate) vormt samen met het Huis van Afgevaardigden het Amerikaans Congres, de wetgevende macht binnen de federale overheid van de Verenigde Staten.

Ook de deelstaten hebben een tweekamerstelsel, waarin het hogerhuis met Senaat wordt aangeduid, met uitzondering van Nebraska, dat sinds 1934 slechts één wetgevende vergadering met 49 leden kent, die zich wel senatoren noemen.

Senatoren[bewerken | brontekst bewerken]

De Senaat omvat 100 zetels, twee voor elke Amerikaanse staat. Deze plaatsen worden ingenomen door senatoren, die verkozen worden voor zes jaar. Elke twee jaar wordt een derde van de Senaat hernieuwd.

De vicepresident van de Verenigde Staten is de voorzitter van de Senaat en kan in het geval van een gelijk aantal stemmen van senatoren ook een stem uitbrengen. Dit gebeurt echter niet vaak. Bij afwezigheid van de vicepresident neemt een van de senatoren het voorzitterschap waar, de president pro tempore. In de praktijk is dit meestal de langstzittende senator van de meerderheidspartij.

De Senaat heeft meer invloed dan het Huis van Afgevaardigden. De Senaat heeft een kleiner aantal zetels. Senatoren hebben in de regel meer bestuurservaring. Daarnaast kunnen ze in theorie beter weerstand bieden aan de publieke opinie, omdat ze voor een langere termijn gekozen worden, dus niet al na twee jaar worden afgerekend op hun stemgedrag. Ook heeft de Senaat een aantal exclusieve bevoegdheden. Volgens artikel 1 van de grondwet van de Verenigde Staten kan de president niet zomaar internationale verdragen sluiten, met enkele uitzonderingen, zonder instemming van de Senaat. Ook dient de Senaat in te stemmen met belangrijke benoemingen, zoals die van rechters in Hooggerechtshof en in federale rechtbanken, ambassadeurs en leden van het kabinet.

De Senaat heeft de mogelijkheid om bij twee derde van de stemmen een senator uit zijn functie te ontheffen. In de geschiedenis zijn vijftien senatoren op deze manier uit hun ambt gezet, waarvan veertien in 1861 en 1862, toen zij partij kozen voor de Confederatie in de Amerikaanse Burgeroorlog. Sindsdien is dit niet meer gebeurd, maar wel zijn verschillende senatoren opgestapt om het niet zover te laten komen. Dit gebeurde een laatste maal in 1995.

Senaatsverkiezingen[bewerken | brontekst bewerken]

Verloop van de verkiezingen[bewerken | brontekst bewerken]

Elke senator wordt dan onderdeel van een van drie klassen. Iedere twee jaar wordt één van deze klassen hernieuwd, waardoor steeds om de twee jaar een derde van de Senaat wordt vernieuwd en de Senaat nooit in zijn geheel wordt vernieuwd, wat wel het geval is in het Huis van Afgevaardigden. Deze kamer wordt immers om de twee jaar geheel vernieuwd. De verkiezingen ter hernieuwing van een derde van de Senaatszetels vallen, net als de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden, om de twee jaar in de even jaren, op de eerste dinsdag na de eerste maandag van november (dus tussen 2 en 8 november). Iedere vier jaar vallen de verkiezingen voor de Senaat samen met de presidentsverkiezingen.

Oorspronkelijk werden de senatoren gekozen door de parlementen van de verschillende staten. Sinds 1913 echter worden senatoren rechtstreeks door de bevolking gekozen. Het District of Columbia en territoria zoals bijvoorbeeld Puerto Rico zijn geen staten en hebben daarom geen recht op een eigen senator. De langstzittende senator van elke staat noemt men de 'senior senator'. Zijn collega van dezelfde staat wordt aangeduid met 'junior senator'. Senatoren worden meestal aangesproken met 'eerbiedwaardige'. Het basissalaris bedraagt in 2019 174.000 Amerikaanse dollar per jaar.[1]

Wanneer een zetel vacant raakt, hoeven er niet per se direct nieuwe verkiezingen uitgeschreven te worden. De meeste staten hebben wetgeving die de gouverneur de bevoegdheid geeft om tot het tijdstip waarop de verkiezingen gepland staan iemand aan te wijzen om de zetel in te nemen.

Eedaflegging[bewerken | brontekst bewerken]

Elke senator moet na zijn verkiezing een eed af leggen. Deze luidt als volgt:

Aanhalingsteken openen

Ik zweer (of bevestig) plechtig dat ik de Grondwet van de Verenigde Staten zal verdedigen tegen alle vijanden, zowel buitenlandse als binnenlandse; dat ik waar geloof en trouw mag schenken hieraan; dat ik deze plicht vrij op mij neem, zonder enig geestelijk voorbehoud of het anderszins zal ontduiken; en dat ik goed en getrouw de plichten van het ambt dat ik ga bekleden op mij neem.

Aanhalingsteken sluiten

In de regel besluit degene die de eed aflegt met de woorden "Zo waarlijk helpe mij God."

Vergaderingen[bewerken | brontekst bewerken]

De Amerikaanse Senaat is gevestigd in Washington, de hoofdstad van de Verenigde Staten. De vergaderingen van de Senaat vinden plaats in de noordelijke vleugel van het Capitool. Het Huis van Afgevaardigden beslaat de zuidelijke vleugel.

Filibusteren[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens de vergaderingen van de Senaat wordt vaak de techniek van het filibusteren gebruikt. Senatoren hebben immers het recht om zo lang te spreken als ze willen over een onderwerp naar keuze, tenzij een meerderheid van drie vijfden (60 procent) van de senatoren het debat sluit en een stemming afdwingt, waardoor er een einde komt aan het filibusteren en dus ook aan deze manier om een stemming te voorkomen of minstens uit te stellen. Aangezien er 100 Senaatszetels zijn, is een meerderheid van minstens 60 senatoren nodig om het tot een stemming te laten komen.

Vooral in de recente geschiedenis wordt in de Senaat gebruik gemaakt van de regel om met een drievijfdenmeerderheid het filibusteren te breken. De meerderheidspartij (hetzij de Democratische Partij dan wel de Republikeinse Partij) verkiest om filibusters te vermijden, wat tot gevolg heeft dat in de laatste decennia alle belangrijke wetgeving met de grote beleidskeuzes de facto een meerderheid van 60 procent nodig heeft om in de Senaat te worden goedgekeurd.

Op 21 november 2013 keurde de door de Democraten gedomineerde Senaat met 52 stemmen tegen 48 een nieuwe regel goed dat voortaan een gewone meerderheid van 51 senatoren vereist is om het filibusteren te beëindigen als er dient te worden gestemd over benoemingen in de uitvoerende of de rechterlijke macht, met uitzondering van de rechters in het federaal Hooggerechtshof. Op 6 april 2017 schafte de door de Republikeinen gedomineerde Senaat deze uitzondering af, waardoor voortaan ook voor kandidaat-rechters voor het Hooggerechtshof kan worden overgegaan tot de stemming met een gewone meerderheid. De Republikeinen schaften de drievijfdenmeerderheid voor stemmingen over benoemingen van rechters in het Hooggerechtshof af omdat anders de door de Republikeinse president Donald Trump voorgedragen kandidaat-rechter Neil Gorsuch niet kon worden benoemd, daar geen 60 senatoren zijn kandidatuur steunden. Trump verklaarde via Twitter tegenstander te zijn van de praktijk van het filibusteren.[2]

Huidige senatoren[bewerken | brontekst bewerken]

Staat Senior Senator Begin Termijn Partij Laatste
Verkiezing
Volgende
Verkiezing
Junior Senator Begin Termijn Partij Laatste
Verkiezing
Volgende
Verkiezing
Alabama Richard Shelby Richard Shelby
(1934)
3 januari 1987 R
[3]
2016 2022 Doug Jones Doug Jones
(1954)
3 januari 2018 D 2018 2020
Alaska Lisa Murkowski Lisa Murkowski
(1957)
20 december 2002 R 2016 2022 Dan Sullivan Dan Sullivan
(1961)
3 januari 2015 R 2014 2020
Arizona
[4]
Kyrsten Sinema Kyrsten Sinema
(1976)
3 januari 2019 D 2018 2024 Martha McSally Martha McSally
(1966)
3 januari 2019 R [5] 2020
Arkansas John Boozeman John Boozeman
(1950)
3 januari 2011 R 2016 2022 Tom Cotton Tom Cotton
(1977)
3 januari 2015 R 2014 2020
Californië Dianne Feinstein Dianne Feinstein
(1933)
4 november 1992 D 2018 2024 Kamala Harris Kamala Harris
(1964)
3 januari 2017 D 2016 2022
Colorado Michael Bennet Michael Bennet
(1964)
20 januari 2009 D 2016 2022 Cory Gardner Cory Gardner
(1974)
3 januari 2015 R 2014 2020
Connecticut Richard Blumenthal Richard
Blumenthal

(1946)
3 januari 2011 D 2016 2022 Chris Murphy Chris Murphy
(1973)
3 januari 2013 D 2018 2024
Delaware Tom Carper Tom Carper
(1947)
3 januari 2001 D 2018 2024 Chris Coons Chris Coons
(1963)
15 november 2010 D 2014 2020
Florida Marco Rubio Marco Rubio
(1971)
3 januari 2011 R 2016 2022 Rick Scott Rick Scott
(1952)
8 januari 2019
[6]
R 2018 2024
Georgia David Perdue David Perdue
(1949)
3 januari 2015 R 2014 2020 Kelly Loeffler Kelly Loeffler
(1970)
6 januari 2020 R [7] 2020
Hawai Brian Schatz Brian Schatz
(1972)
26 december 2012 D 2016 2022 Mazie Hirono Mazie Hirono
(1947)
3 januari 2013 D 2018 2024
Idaho Mike Crapo Mike Crapo
(1951)
3 januari 1999 R 2016 2022 Jim Risch Jim Risch
(1943)
3 januari 2009 R 2014 2020
Illinois Dick Durbin Dick Durbin
(1944)
3 januari 1997 D 2014 2020 Tammy Duckworth Tammy Duckworth
(1968)
3 januari 2017 D 2016 2022
Indiana Todd Young Todd Young
(1972)
3 januari 2017 R 2016 2022 Mike Braun Mike Braun
(1954)
3 januari 2019 R 2018 2024
Iowa Chuck Grassley Chuck Grassley
(1933)
[8]
3 januari 1981 R 2016 2022 Joni Ernst Joni Ernst
(1970)
3 januari 2015 R 2014 2020
Kansas Pat Roberts Pat Roberts
(1936)
3 januari 1997 R 2014 2020 Jerry Moran Jerry Moran
(1954)
3 januari 2011 R 2016 2022
Kentucky Mitch McConnell Mitch McConnell
(1942)
[9]
3 januari 1985 R 2014 2020 Rand Paul Rand Paul
(1963)
3 januari 2011 R 2016 2022
Louisiana Bill Cassidy Bill Cassidy
(1954)
3 januari 2015 R 2014 2020 John Neely Kennedy John
Neely Kennedy

(1951)
3 januari 2017 R 2016 2022
Maine Susan Collins Susan Collins
(1952)
3 januari 1997 R 2014 2020 Angus King Angus King
(1944)
3 januari 2013 O
[10]
2018 2024
Maryland Ben Cardin Ben Cardin
(1943)
3 januari 2007 D 2018 2024 Chris Van Hollen Chris Van Hollen
(1959)
3 januari 2017 D 2016 2022
Massachusetts Elizabeth Warren Elizabeth Warren
(1949)
3 januari 2013 D 2018 2024 Ed Markey Ed Markey
(1946)
16 juli 2013 D 2014 2020
Michigan Debbie Stabenow Debbie Stabenow
(1950)
3 januari 2001 D 2018 2024 Gary Peters Gary Peters
(1958)
3 januari 2015 D 2014 2020
Minnesota Amy Klobuchar Amy Klobuchar
(1960)
3 januari 2007 D 2018 2024 Tina Smith Tina Smith
(1958)
3 januari 2018 D [11] 2020
Mississippi Roger Wicker Roger Wicker
(1951)
31 december 2007 R 2018 2024 Cindy Hyde-Smith Cindy
Hyde-Smith

(1959)
8 april 2018 R [12] 2020
Missouri Roy Blunt Roy Blunt
(1950)
3 januari 2011 R 2016 2022 Josh Hawley Josh Hawley
(1979)
3 januari 2019 R 2018 2024
Montana Jon Tester Jon Tester
(1956)
3 januari 2007 D 2018 2024 Steve Daines Steve Daines
(1962)
3 januari 2015 R 2014 2020
Nebraska Deb Fischer Deb Fischer
(1951)
3 januari 2013 R 2018 2024 Ben Sasse Ben Sasse
(1972)
3 januari 2015 R 2014 2020
Nevada Catherine Cortez Masto Catherine
Cortez Masto

(1964)
3 januari 2017 D 2016 2022 Jacky Rosen Jacky Rosen
(1957)
3 januari 2019 D 2018 2024
New Hampshire Jeanne Shaheen Jeanne Shaheen
(1947)
3 januari 2009 D 2014 2020 Maggie Hassan Maggie Hassan
(1958)
3 januari 2017 D 2016 2022
New Jersey Bob Menendez Bob Menendez
(1954)
18 januari 2006 D 2018 2024 Cory Booker Cory Booker
(1969)
31 oktober 2013 D 2014 2020
New Mexico Tom Udall Tom Udall
(1948)
3 januari 2009 D 2014 [13] Martin Heinrich Martin Heinrich
(1971)
3 januari 2013 D 2018 2024
New York Chuck Schumer Chuck Schumer
(1950)
[14]
3 januari 1999 D 2016 2022 Kirsten Gillibrand Kirsten Gillibrand
(1966)
26 januari 2009 D 2018 2024
North Carolina Richard Burr Richard Burr
(1955)
3 januari 2005 R 2016 2022 Thom Tillis Thom Tillis
(1960)
3 januari 2015 R 2014 2020
North Dakota John Hoeven John Hoeven
(1957)
3 januari 2011 R 2016 2022 Kevin Cramer Kevin Cramer
(1961)
3 januari 2019 R 2018 2024
Ohio Sherrod Brown Sherrod Brown
(1952)
3 januari 2007 D 2018 2024 Rob Portman Rob Portman
(1955)
3 januari 2011 R 2016 2022
Oklahoma Jim Inhofe Jim Inhofe
(1934)
16 november 1994 R 2014 2020 James Lankford James Lankford
(1968)
3 januari 2015 R 2016 2022
Oregon Ron Wyden Ron Wyden
(1949)
6 februari 1996 D 2016 2022 Jeff Merkley Jeff Merkley
(1956)
3 januari 2009 D 2014 2020
Pennsylvania Bob Casey jr. Bob Casey jr.
(1960)
3 januari 2007 D 2018 2024 Pat Toomey Pat Toomey
(1961)
3 januari 2011 R 2016 2022
Rhode Island Jack Reed Jack Reed
(1949)
3 januari 1997 D 2014 2020 Sheldon Whitehouse Sheldon
Whitehouse

(1955)
3 januari 2007 D 2018 2024
South Carolina Lindsey Graham Lindsey Graham
(1955)
3 januari 2003 R 2014 2020 Tim Scott Tim Scott
(1965)
3 januari 2013 R 2016 2022
South Dakota John Thune John Thune
(1961)
3 januari 2005 R 2016 2022 Mike Rounds Mike Rounds
(1954)
3 januari 2015 R 2014 2020
Tennessee Lamar Alexander Lamar Alexander
(1940)
3 januari 2003 R 2014 [13] Marsha Blackburn Marsha Blackburn
(1952)
3 januari 2019 R 2018 2024
Texas John Cornyn John Cornyn
(1952)
1 december 2002 R 2014 2020 Ted Cruz Ted Cruz
(1970)
3 januari 2013 R 2018 2024
Utah Mike Lee Mike Lee
(1971)
3 januari 2011 R 2016 2022 Mitt Romney Mitt Romney
(1947)
3 januari 2019 R 2018 2024
Vermont Patrick Leahy Patrick Leahy
(1940)
[15][16]
3 januari 1975 D 2016 2022 Bernie Sanders Bernie Sanders
(1941)
3 januari 2007 O
[10]
2018 2024
Virginia Mark Warner Mark Warner
(1954)
3 januari 2009 D 2014 2020 Tim Kaine Tim Kaine
(1958)
3 januari 2013 D 2018 2024
Washington Patty Murray Patty Murray
(1950)
3 januari 1993 D 2016 2022 Maria Cantwell Maria Cantwell
(1958)
3 januari 2001 D 2018 2024
West Virginia Joe Manchin Joe Manchin
(1947)
15 november 2010 D 2018 2024 Shelley Moore Capito Shelley
Moore Capito

(1953)
3 januari 2015 R 2014 2020
Wisconsin Ron Johnson Ron Johnson
(1955)
3 januari 2011 R 2016 2022 Tammy Baldwin Tammy Baldwin
(1962)
3 januari 2013 D 2018 2024
Wyoming Mike Enzi Mike Enzi
(1944)
3 januari 1997 R 2014 [13] John Barrasso John Barrasso
(1952)
25 juni 2007 R 2018 2024

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

  • Maar liefst dertien huidige senatoren zijn voorheen gouverneur geweest: Tom Carper, Rick Scott, Jim Risch, Angus King, Jeanne Shaheen, Maggie Hassan, John Hoeven, Mike Rounds, Lamar Alexander, Mitt Romney, Mark Warner, Tim Kaine en Joe Manchin.
  • Achtenveertig senatoren zijn jurist van beroep.
  • Elf hebben gediend in de Krijgsmacht.
  • Vier hebben een medische achtergrond.
  • Zesentachtig hebben een Christelijken geloofsovertuiging, waarvan zestig Protestant, tweeëntwintig Katholiek en vier Mormon.
Huidige leden van de Senaat van de Verenigde Staten
Senaat

Alabama: Shelby (R) · Jones (D)
Alaska: Murkowski (R) · Sullivan (R)
Arizona: Sinema (D) · McSally (R)
Arkansas: Boozman (R) · Cotton (R)
Californië: Feinstein (D) · Harris (D)
Colorado: Bennet (D) · Gardner (R)
Connecticut: Blumenthal (D) · Murphy (D)
Delaware: Carper (D) · Coons (D)
Florida: Rubio (R) · R. Scott (R)
Georgia: Perdue (R) · Loeffler (R)
Hawaï: Schatz (D) · Hirono (D)
Idaho: Crapo (R) · Risch (R)
Illinois: Durbin (D) · Duckworth (D)
Indiana: Young (R) · Braun (R)
Iowa: Grassley (R) · Ernst (R)
Kansas: Roberts (R) · Moran (R)
Kentucky: McConnell (R) · Paul (R)

 

Louisiana: Cassidy (R) · Kennedy (R)
Maine: Collins (R) · King (O)
Maryland: Cardin (D) · Van Hollen (D)
Massachusetts: Warren (D) · Markey (D)
Michigan: Stabenow (D) · Peters (D)
Minnesota: Klobuchar (D) · Smith (D)
Mississippi: Wicker (R) · Hyde-Smith (R)
Missouri: Blunt (R) · Hawley (R)
Montana: Tester (D) · Daines (R)
Nebraska: Fischer (R) · Sasse (R)
Nevada: Cortez Masto (D) · Rosen (D)
New Hampshire: Shaheen (D) · Hassan (D)
New Jersey: Menendez (D) · Booker (D)
New Mexico: Udall (D) · Heinrich (D)
New York: Schumer (D) · Gillibrand (D)
North Carolina: Burr (R) · Tillis (R)

 

North Dakota: Hoeven (R) · Cramer (R)
Ohio: Brown (D) · Portman (R)
Oklahoma: Inhofe (R) · Lankford (R)
Oregon: Wyden (D) · Merkley (D)
Pennsylvania: Casey (D) · Toomey (R)
Rhode Island: Reed (D) · Whitehouse (D)
South Carolina: Graham (R) · T. Scott (R)
South Dakota: Thune (R) · Rounds (R)
Tennessee: Alexander (R) · Blackburn (R)
Texas: Cornyn (R) · Cruz (R)
Utah: Lee (R) · Romney (R)
Vermont: Leahy (D) · Sanders (O)
Virginia: Warner (D) · Kaine (D)
Washington: Murray (D) · Cantwell (D)
West Virginia: Manchin (D) · Moore Capito (R)
Wisconsin: Johnson (R) · Baldwin (D)
Wyoming: Enzi (R) · Barrasso (R)

(D): Democraat · (R): Republikein · (O): Onafhankelijk