Vermont

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zie artikel Voor de gelijknamige plaats in de Verenigde Staten, zie Vermont (Illinois). Voor de gelijknamige plaats in Zuid-Afrika, zie Vermont (Zuid-Afrika).
State of Vermont
Staat van de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten
Vlag van Vermont Zegel van Vermont
(Details)
AlabamaAlaskaArizonaArkansasCaliforniëColoradoConnecticutDelawareFloridaGeorgiaHawaïIdahoIllinoisIndianaIowaKansasKentuckyLouisianaMaineMarylandMassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMontanaMissouriNebraskaNevadaNew HampshireNew JerseyNew MexicoNew YorkNorth CarolinaNorth DakotaOhioOklahomaOregonPennsylvaniaRhode IslandSouth CarolinaSouth DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiaWashingtonWest VirginiaWisconsinWyomingMap of USA VT.svg
Over deze afbeelding
Coördinaten 44°0'NB, 72°42'WL
Algemeen
Oppervlakte 24.923 km²
(3,8% water)
Inwoners 626.431
(26.1 inw./km²)
Hoofdstad Montpelier
Politiek
Gouverneur Phil Scott (R)
Overig
Tijdzone Eastern Standard Time (UTC−5)
Toegetreden 4 maart 1791
Bijnaam Green Mountain State
Website vermont.gov
Detailkaart
Kaart van State of Vermont
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten

Vermont is een van de staten van de Verenigde Staten. De standaardafkorting voor de "Green Mountain State", zoals de bijnaam luidt (zie ook onder Geschiedenis), is VT. De hoofdstad is Montpelier. De grootste stad is Burlington.

Vermont is beroemd om zijn landschap, herfstkleuren en om dorpjes met witte huisjes en kerkjes, melkproducten en esdoornsiroop (maple syrup). Het is ook bekend door zijn progressieve politiek en zijn onafhankelijk politiek denken.

Geschiedenis[bewerken]

Old Constitution House waar de Republiek Vermont werd uitgeroepen

Het gebied dat nu Vermont heet, werd oorspronkelijk bevolkt door Indianenstammen als de Iroquois, Algonquin en Abenaki. In 1609 claimde de Franse ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain een gebied bij wat nu het Champlainmeer heet. Hij gaf de naburige bergen de naam Les Verts Monts ("de groene bergen"), wat later verbasterd werd tot de huidige naam van de staat. In 1666 werd het Fort Sainte Anne gebouwd op het eiland Isle La Motte wat de eerste Europese nederzetting in de staat werd.

Na het Verdrag van Parijs (1763) kwam het gebied onder controle van de Britten. Delen van de huidige staat vielen onder de naburige koloniën (later staten) New York en New Hampshire. Aangezien de grens tussen deze twee staten niet goed gedefinieerd was en beide staten land toewezen aan boeren ontstonden conflicten die er toe leidden dat in 1777 de onafhankelijke republiek werd uitgeroepen, oorspronkelijk de Republic of New Connecticut genoemd. Na eerst toenadering te hebben gezocht tot de Engelsen werd Vermont op 4 maart 1791 formeel, als 14de, een staat van de Verenigde Staten. Het was de eerste toegelaten staat die niet eerst een Britse kolonie was geweest.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog stond Vermont aan de kant van de Unie. Zo'n 30.000 vrijwilligers meldden zich voor het noorderlijke leger. In 1864 vond de meest noordelijke slag van de oorlog plaats in St. Albans toen troepen van de Unie vanuit Canada de stad plunderden. Een poging van hen om de stad plat te branden mislukte en eenmaal terug in Canada moesten ze het gestolen geld inleveren en kwam het terug bij de bevolking.

Geografie[bewerken]

Mount Mansfield, is op 1339 m het hoogste punt in Vermont.

De staat Vermont beslaat 24.923 km², waarvan 23.974 km² land is. Het ligt in de Eastern tijdzone.

Vermont grenst in het noorden aan de provincie Quebec (Canada), in het westen aan de staat New York, in het oosten aan New Hampshire en in het zuiden aan Massachusetts.

De belangrijkste rivier is de Connecticut rivier, die de gehele grens met New Hampshire definieert. Het langgerekte Champlainmeer vormt een groot deel van de grens met de staat New York.

Een groot deel van de staat wordt in beslag genomen door de Green Mountains, die onderdeel zijn van de Appalachen en de staat van noord naar zuid doorsnijden. De top van Mount Mansfield (1339 m) is het hoogste punt in Vermont maar de Camel's Hump is mogelijk de bekendste.

Demografie en economie[bewerken]

In 2000 telde Vermont 608.827 inwoners (24.4 per km²) waarvan ongeveer 32% van de bevolking in een stedelijk gebied woont. De grootste steden zijn Burlington en Montpelier.

Het bruto product van de staat bedroeg in 2001 19 miljard dollar. Toerisme is een belangrijke inkomstenbron, in de winter is de staat een wintersportbestemming. In de ander jaargetijden komen de toeristen voor de oude koloniale sfeer (ondanks dat de staat nooit een kolonie is geweest) en het landschap en de meren.

Een derde van de esdoornsiroop die in de Verenigde Staten wordt geproduceerd, komt uit Vermont. Er wordt veel marmer en graniet gewonnen, meer dan in de buurstaat New Hampshire ondanks dat die de bijnaam Granite State heeft. Het bekende ijsmerk Ben & Jerry's Is gevestigd in South Burlington.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Herfst in Lamoille County.
1rightarrow blue.svg Zie Lijst van county's in Vermont voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vermont is onderverdeeld in 14 county's.

Politiek[bewerken]

The Vermont State House (parlementsgebouw) in Montpelier.
1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van gouverneurs van Vermont

Aan het hoofd van de uitvoerende macht van Vermont staat een gouverneur, die direct gekozen wordt door de kiesgerechtigden in de staat. De huidige gouverneur is Phil Scott van de Republikeinse Partij, die begin januari 2017 werd ingezworen.

De wetgevende macht bestaat uit het Huis van Afgevaardigden van Vermont (Vermont House of Representatives) met 150 leden en de Senaat van Vermont (Vermont Senate) met 30 leden.

Vermont House of Representatives (2014)
5
84
3
48
84 48 
De 140 zetels zijn als volgt verdeeld:
Vermont Senate (2014)
3
20
7
20 
De 30 zetels zijn als volgt verdeeld:

Vermont staat bekend als een van de meest progressieve staten van de Verenigde Staten. Bernie Sanders bijvoorbeeld, die de staat vertegenwoordigt in de Amerikaanse Senaat als onafhankelijke, omschrijft zich als democratische socialist.

Afscheidingsbeweging[bewerken]

Op 28 oktober 2005 kwamen ongeveer 250 Vermonters in het State House in Montpelier bijeen voor de Vermont Independence Convention, de "eerste staatwijde afscheidingsbijeenkomst gehouden sinds North Carolina stemde om zich af te scheiden van de Unie op 20 mei 1861". De afscheidingsbeweging in Vermont is een van de sterkste van de Verenigde Staten, en verenigt onder andere conservatieve vuurwapeneigenaren en progressieve "groenen", die gemeen hebben dat ze ontevreden zijn met de politiek in Washington. Dit heeft de discussie weer doen ontstaan of een staat zich aan de Amerikaanse unie mag onttrekken. Voorstanders vinden van wel: zij zijn vrijwillig tot de unie toegetreden en eisen daarom ook het recht om er weer uit te stappen. Een aantal rechtsgeleerden in de Verenigde Staten vindt echter dat Vermont door de toetreding ook een contract heeft gesloten met de Amerikaanse natie dat ze niet meer ongedaan kan maken. Zij achten afscheiding daarom niet geoorloofd.

Overige informatie[bewerken]

Joseph Smith, die de Mormonen-beweging stichtte, en de presidenten Calvin Coolidge en Chester A. Arthur werden in Vermont geboren. Schrijfster Donna Tartt studeerde klassieke talen en filosofie aan het Bennington College in Bennington.

De staat wordt doorsneden door de snelwegen Interstate 89 van Canada naar Concord (New Hampshire), Interstate 91 die in het oosten van de staat van Massachusetts naar de Canadese grens loopt en Interstate 93 die Interstate 91 verbindt met de stad Boston.

De Vermonter is een trein die de plaats St. Albans met New York (Pennsylvania Station) en Washington D.C. (Washington Union Station) verbindt. De Ethan Allen Express verbindt Rutland met New York via Albany.

Burlington International Airport is het internationale vliegveld van de staat.

Externe link[bewerken]