Oostenrijkse Successieoorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oostenrijkse Successieoorlog
██ Bondgenoten van Oostenrijk ██ Tegenstanders van Oostenrijk

██ Bondgenoten van Oostenrijk

██ Tegenstanders van Oostenrijk

Datum 1740-1748
Locatie Europa, Noord-Amerika, India
Resultaat Vrede van Aken (1748)
Casus belli Rechtmatige opvolging van keizer Karel VI van Oostenrijk
Strijdende partijen
Royal Standard of the King of France.svg Frankrijk
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg Pruisen (1740–42, 1744–45)
Bandera de España 1701-1760.svg Spanje
Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg Napels
Flag of Bavaria (lozengy).svg Beieren (1741–45)
Flag of The Electoral Palatinate (1604).svg De Palts (1741–46)
Flag of Electoral Saxony.svg Saksen (1741–42)
Naval Ensign of Sweden.svg Zweden (1741–43)
Flag of Genoa.svg Genua (1745–48)
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Oostenrijk
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Groot-Brittannië
Flag of Hanover (1692).svg Hannover
Statenvlag.svg De Republiek
Flag of Electoral Saxony.svg Saksen (1743–45)
Savoie flag.svg Sardinië (1742–48)
Flag of Russia.svg Rusland (1741–43, 1748)
Leiders en commandanten
Royal Standard of the King of France.svg Lodewijk XV
Royal Standard of the King of France.svg Maurice de Saxe
Royal Standard of the King of France.svg de Broglie
Royal Standard of the King of France.svg Belle-Isle
Royal Standard of the King of France.svg Löwendal
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svgFrederik II
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg Anhalt-Dessau
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg Schwerin
Bandera de España 1701-1760.svg Filips V
Bandera de España 1701-1760.svg Infante Filips
Bandera de España 1701-1760.svg de Gages
Flag of Bavaria (lozengy).svg Karel VII Albrecht
Flag of Bavaria (lozengy).svg von Törring
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Maria Theresia
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Frans Stefan
Flag of the Habsburg Monarchy.svg von Khevenhüller
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Karel Alexander
Flag of the Habsburg Monarchy.svg von Traun
Flag of Great Britain (1707-1800).svg George II
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Robert Walpole
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Spencer Compton
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Henry Pelham
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Cumberland
Flag of Great Britain (1707-1800).svg Mathews
Statenvlag.svg Waldeck
Flag of Electoral Saxony.svg Frederik August II
Flag of Electoral Saxony.svg Rutowski
Savoie flag.svg Karel Emanuel III
Flag of Russia.svg Peter Lacy

De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748) was een oorlog waarin onder andere Frankrijk, Pruisen en Spanje tegen de nieuwe Oostenrijkse keizerin Maria Theresia van Oostenrijk en haar bondgenoten vochten.

Aanleiding[bewerken]

De troonsbestijging van Maria Theresia als aartshertogin van Oostenrijk (1740) was wel in overeenstemming met de Pragmatieke Sanctie (1713), maar dit ontkenden sommige staten omdat ze als vrouw beschouwd werd als zwakke vorst. Karel van Beieren, Filips V van Spanje en Augustus van Saksen en Polen meenden recht te hebben op de troon. Voorlopig bleven de vijandelijkheden beperkt tot op diplomatiek vlak.

Silezië[bewerken]

Een onderdeel van de Oostenrijkse Successieoorlog waren de eerste twee Silezische Oorlogen. De Pruisische koning Frederik de Grote stelde dat hij de nieuwe keizerin enkel zou erkennen als deze de mineraalrijke streek Silezië afstond. Ze weigerde dit, waarop Pruisische troepen de streek gewapenderhand innamen. Oostenrijk was gedwongen het gebied af te staan (Vrede van Breslau).

Frankrijk, Spanje en Beieren sloten zich aan bij Pruisen, tegen hun erfvijand Oostenrijk (zie Spaanse Successieoorlog). Dit zette Groot-Brittannië en de Republiek aan om Oostenrijk opnieuw te steunen. Rusland was kort daarvoor een bondgenoot van Oostenrijk geworden in de Poolse Successieoorlog; door deel te nemen aan deze oorlog kon het eventueel delen van Pruisen veroveren.

Lage Landen[bewerken]

In Europa werd naast Silezië ook gestreden in de Zuidelijke Nederlanden, een Oostenrijks gebied omringd door bondgenoten Groot-Brittannië en de Republiek, maar tevens door Frankrijk en het Beierse hertogdom Gulik. In de Barrièresteden waren Staatse troepen gelegerd, maar zij werden wegens het Silezische front enkel door Groot-Brittannië gesteund. De Fransen boekten de ene overwinning na de andere (Fontenoy 1745, Rocourt 1746 en Lafelt 1747).

De regenten van het Tweede Stadhouderloze Tijdperk kon niets verweten worden, aangezien ze het Staatse leger al in 1744 op oorlogssterkte gebracht hadden. Toch verloren ze geloofwaardigheid door de militaire tegenslagen. Het regentenregime kwam in 1747 ten val, toen de Fransen de Republiek zelf binnenvielen. Prins Willem IV kwam aan de macht als stadhouder van alle gewesten. De Fransen namen nu ook de Staatse steden Bergen op Zoom (beleg van 1747) en Maastricht (beleg van 1748) in.

Verwante conflicten[bewerken]

Vrede van Aken[bewerken]

In 1748 eindigde de oorlog met de Vrede van Aken. Hoewel de tegenstanders van Oostenrijk veel overwinningen behaald hadden, waren hun gebiedswinsten beperkt. Wel was Pruisen een geduchte mogendheid geworden. De Republiek vocht daarentegen voor de laatste keer in een Europees conflict. Reeds in 1754 vielen de Britten Frankrijk aan in Amerika (Franse en Indiaanse Oorlog), wat in Europa leidde tot de Zevenjarige Oorlog (1756-1763).

Belangrijkste veldslagen[bewerken]

Aanval van de Pruisische infanterie tijdens de Slag bij Hohenfriedberg