Overleg:Copernicaanse revolutie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Reactie op bovenstaande informatie
Naar mijn weten is bovenstaande informatie foutief. De drie Copernicaanse wendingen (belangrijke keerpunten in het heersende mensbeeld) zijn bedacht/benoemd door Sigmund Freud:

1. In 1514 introduceerde Copernicus het heliocentrisme (de aarde draait om de zon). Hierdoor stond de mens plotseling niet meer in het middelpunt.
2. In 1859 bracht Darwin zijn boek uit over de evolutieleer. Hierdoor was de mens niet meer de kroon op Gods schepping, maar met net zo veel toeval ontstaan als ieder ander dier.
3. De derde wending schreef Freud (1856-1939) aan zichzelf toe omdat hij de mens degradeerde tot een ziek dier dat therapie nodig had en zich niet eens bewust was van zijn eigen, onbewuste drijfveren. Ofwel: de mens was volgens hem geen baas in eigen huis.

Dat Immanuel Kant (1724-1804) hierop heeft gereageerd lijkt me, gezien de jaartallen, onmogelijk. Wel kan het zijn dat hij al eerder sprak over dergelijke wendingen en Freud dit van hem heeft overgenomen. Freud nam namelijk wel vaker ideeën van andere filosofen over in zijn werk, niet altijd met de naam van de filosoof in kwestie vermeld. – De voorgaande bijdrage werd geplaatst door 83.82.98.192 (overleg · bijdragen) 9 apr 2011 11:32

Mee eens dat het er hier bij slepen van Kant een ongelukkige uitbreiding van de artikeltekst is. Het gaat erom dat a priori voorstellingen (wij zien de zon, maan en de sterren om ons heen draaien dus plaatsen alle verschijnselen in een geocentrisch wereldbeeld) over het object vervangen moeten worden door een tegen het "gezonde verstand" in gaand idee dat we zelf draaien en de sterren en de zon min of meer op hun plek blijven. Om hier zo nadrukkelijk te stellen dat kennis over het object alleen tot stand komt via het kenvermogen van het subject (met zijn "gezonde verstand"), vind ik verwarrend. Want dat was nu juist het probleem om verder te komen en de verdienste van het heliocentrische beeld. Hopelijk kan een echte Kant-kenner hier de tekst verbeteren. HWN (overleg) 5 nov 2013 13:53 (CET)

Als 'dader' van de toevoeging over Kants copernicaanse wending wil ik hier wel even kort op reageren.
-Wat de anoniem zei over Freud, dat klopt wel. Copernicus beroofde de mens van zijn centrale positie in het heelal; Darwin onttroonde hem als koning der schepping en hij, Freud, vond dat hij had aangetoond dat de mens ook geen baas is in eigen brein. Of dit (Freuds zelfverheerlijking) een plaatsje moet krijgen in dit artikel weet ik niet.
-Het is wel zo dat het artikel voor het ogenblik niet veel meer is dan een beginnetje dat de copernicaanse revolutie in de wetenschap maar heel summier beschrijft. Daardoor gaat er nogal veel aandacht naar het gedeelte dat ik over Kant heb toegevoegd en waarin bondig zijn copernicaanse wending in de kennisleer beschreven wordt. Dat gedeelte over het metaforische gebruik van de uitdrukking hoeft niet meteen uitgebreid te worden en komt al hier en daar in andere artikelen zoals Kritik der reinen Vernunft, Analytisch en synthetisch oordeel en Immanuel Kant aan bod. Het hoeft echter zeker niet verwijderd te worden, omdat het begrip door iedere eerstejaars student filosofie gekend is. Kant heeft het overigens niet van Freud, maar sprak er zelf over in het voorwoord van zijn Kritiek van de zuivere rede (inderdaad, dat boek dat niemand gelezen heeft ;)
-Ik begrijp niet goed waar Hwdenie met dat 'gezonde verstand' naartoe wil, althans: het heeft hoegenaamd niets met Kants opvatting te maken.
-Samenvattend: de informatie is niet "fout" en de uitdrukking "copernicaanse wending/revolutie van Kant" is zelfs heel bekend in de filosofie, en de tekst hoeft niet verbeterd te worden, maar kan mogelijk in een apart artikel verder uitgewerkt worden zoals in de Engelse wiki). mvg, Beachcomber (overleg) 5 nov 2013 15:41 (CET)
Enkel misverstanden vinden hier plaats denk ik:
  1. Naar mijn weten sprak Freud niet over 'copernicaanse revoluties', maar over "Kränkungen der Menschheit". Of geheel: "[...] der allgemeine Narzißmus, die Eigenliebe der Menschheit, bis jetzt drei schwere Kränkungen von seiten der wissenschaftlichen Forschung erfahren hat." (Freud, Eine Schwierigkeit der Psychoanalyse).
  2. Kant gebruikt de term zeker en dit is heel bekend. Hij portretteerde zijn eigen filosofisch project in de kennisleer, zoals Beachcomber hier al stelt, als een copernicaanse revolutie. Het gaat dus om een metaforisch gebruik van de wending die ook Copernicus deed: niet de aarde, maar de zon staat centraal. Kant: niet het object bepaalt de kennis van het subject, maar de kennis van het subject bepaalt het object (via de categorieën van het verstand). Ik heb zijn boek wel ergens liggen, maar ik geef toe niet gelezen. Verder dan secundaire literatuur en wat fragmenten ben ik nog niet gekomen.
Wat het optimale voor mij lijkt is, ze een beetje op te splitsen. Copernicus moet inderdaad uitgebreider, eventueel met context en dergelijke. Kant in een apart artikel of aparte sectie in dit artikel, waar duidelijk wordt aangegeven dat hij dit begrip metaforisch gebruikt. Meglosko (overleg) 5 nov 2013 16:28 (CET)
Met "gezond verstand" bedoel ik de noties over de werkelijkheid die we hebben als in groepen levende, naakte savanne-aap. Die (subjectieve) noties zijn niet direct geschikt voor het bedenken van een heliocentrisch wereldbeeld, het periodiek systeem of evolutie maar wel voor noties over een platte aarde, een geocentrisch wereldbeeld, geesten en goden.HWN (overleg) 5 nov 2013 16:52 (CET)

Dit artikel probeert te verklaren wat een Copernicaanse revolutie is, als algemene term. De artikels in de EN en FR Wikipedia verklaren wat de Copernicaanse revolutie was. Zouden we ons niet beter bekeren tot een beknopte vertaling van één van die lemma's, in plaats van een onsamenhangende brij van Freud tot Kant en Darwin als personal research toe te voegen? Ongeveer zoals Meglosko al aangeeft. Eigen onderzoek of visies zouden geen plaats mogen hebben in de Wikipedia. Wie een eigen visie wil ontwikkelen zou beter publiceren in een tijdschrift.Riyadi (overleg) 16 mrt 2014 19:45 (CET)