Paul Hankar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bekroond prijsvraagontwerp voor het Jan Van Beers-monument, Antwerpen [i.s.m. C. Krick]. 1891.

Paul Hankar (Frameries, 11 december 1859Brussel, 17 januari 1901) was een Belgisch architect.

Hij was een pionier en sleutelfiguur voor de Belgische art nouveau. Hij ontwikkelde parallel met Victor Horta een nieuwe stijl die lokale bouwtradities combineert met het Franse rationalisme.

Levensloop[bewerken]

Hankar groeide op in een familie van Henegouwse steenhouwers. Hij studeerde aan de academie in Brussel (1873-84, met onderbrekingen) en werkte ondertussen bij de ornamentbeeldhouwer G. Houtstont, waar hij bevriend raakte met Godefroid De Vreese en andere symbolistisch georiënteerde beeldhouwers. Van 1879 tot 1892 werkte hij op het bureau van Hendrik Beyaert, waar hij zijn eigenlijke architectuuropleiding genoot. Hij werkte aan een degelijke vakkennis, verruimde zijn culturele horizon en verdiepte zich in het rationalisme van Viollet-le-Duc. In 1893 richtte hij zijn eigen praktijk op en startte met de bouw van zijn eigen huis (Defacqzstraat in Sint-Gillis). Dit was zijn eerste art-nouveaurealisatie. Hankars vernieuwing schuilt hem niet zo zeer in de ruimtelijke structuur van zijn gebouwen, dan wel in de vormentaal die opvalt door de constructieve logica en een verfijnd materiaalgebruik. In 1896 ontwierp hij de Cité des Artistes in de duinen van Westende. Dit vakantieverblijf voor kunstenaars was als een soort phalanstère in een stalen vakwerkconstructie opgevat. In 1897 ontwierp hij een sanatorium in Kraainem dat opviel door het grote ornamentloze glazen volume. In 1897 werkte hij een aantal tentoonstellingsontwerpen uit, waaronder de Congotentoonstelling in Tervuren, waar hij gebruik maakte van exotische motieven. In hetzelfde jaar ontwierp hij het huis Ciamberlani dat gekenmerkt wordt door zijn asymmetrische onderbouw en symmetrische bovenbouw. Hankar was docent bouwkunde aan de kunstnijverheidsschool van Schaarbeek (1891-97) en docent architectuurgeschiedenis aan het Institut des Hautes Etudes van de Université libre de Bruxelles (1897-1901). Hij was ook actief als redacteur. In 1894-96 was hij redactiesecretaris van L'Emulation. Hij effende in dit tijdschrift het pad voor de art nouveau en bestudeerde het werk van Karel Buls, esthétique des villes. Op de Brusselse wereldtentoonstelling van 1897 gaf Hankar zijn inzichten hieromtrent gestalte in het stedenbouwkundig project Nieuw Brussel, dat uiteindelijk niet werd uitgevoerd. Hankar stierf op 41-jarige leeftijd in Brussel en liet hierdoor slechts een beperkt oeuvre na.

Belangrijkste projecten[bewerken]

  • eigen woning, Sint-Gillis (1893)
  • woning Zegers-Regnard (1895)
  • Cité des Artistes, Westende (1896)
  • sanatorium, Kraainem (1897)
  • woning Ciamberlani, Elsene (1897)
  • woning Kleyer (1898)
  • monumentale zitbank voor de Wereldtentoonstelling 1900 in Parijs, nu Koninginnelaan, Oostende ("Stenen bank"; replica uit 2003-2004)

Bibliografie[bewerken]

  • De Maeyer Ch., Paul Hankar, Mertens, Brussel, 1963.
  • Loyer F., Paul Hankar, la naissance de l'Art nouveau, AAM, Brussel, 1986.
  • Loyer F., Dix Ans d'Art nouveau: Paul Hankar architecte, CFC-Editions, Brussel, 1991.
  • Borsi F.en Wieser H., Bruxelles.Capitale de l'Art nouveau, heruitgave, M. Vokar, Brussel, 1992.