Pieter Pourbus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het laatste avondmaal in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge

Pieter Jansz. Pourbus, Poerbus of Poerbusse (Gouda, circa 1523 - Brugge, 30 januari 1584) was een Nederlands/Vlaamse kunstschilder, beeldhouwer, tekenaar en cartograaf. In Gouda werd in 1960 de Pieter Pourbusstraat naar hem genoemd. Ook in Brugge is er een Pieter Pourbusstraat.

Pieter Pourbus vestigde zich al op jonge leeftijd in het Vlaamse Brugge. Pourbus trouwde in Brugge met de dochter van zijn leermeester Lanceloot Blondeel. Zelf was hij de leermeester van zowel zijn zoon Frans Pourbus de Oudere als van zijn kleinzoon Frans Pourbus de Jongere. Pourbus verwierf niet slechts betekenis als schilder, maar hij was ook een verdienstelijk cartograaf en landmeter.

De werken van Pourbus en van zijn leermeester Blondeel behoren tot het maniërisme. Veel werk van Pourbus bevindt zich in het Groeningemuseum te Brugge. Het "Museum Gouda" te Gouda bezit enkele werken van hem waaronder een luik met "Annunciatie". Historicus Ignatius Walvis beschrijft het schilderij over St. Hubrecht dat Pourbus voor de Sint-Janskerk in Gouda vervaardigde (na de reformatie in Delft terechtgekomen en ook door Karel van Mander beschreven). Ook in de Sint-Jakobskerk, de Onze-Lieve-Vrouwekerk en de Sint-Gilleskerk zijn er in Brugge werken van hem te bezichtigen.

Werken van Pourbus[bewerken]

Epitaafschilderij voor Zeghere van Male en zijn gezin (1578), door Pieter Pourbus de Oude (Sint-Jakobskerk, Brugge)
  • 1545: De Zeven Blijdschappen van Maria (Doornik, kathedraal Notre-Dame)
  • 1551: Het Laatste Oordeel (Brugge, Groeningemuseum)
  • 1552: Luik met Annunciatie (Gouda, Museum Gouda)
  • 1556: Confrerie van het Heilig Bloed (2 luiken), Brugge (Museum van de Edele Confrerie van het Heilig Bloed)
  • 1556: Van Belle-triptiek (Brugge, St.-Jacobskerk)
  • 1559: Triptiek van Sacraments-broederschap van de Sint-Salvatorskerk
  • 1561-1571: Heraldische kaart van het Brugse Vrije
  • 1562: Het Laatste Avondmaal
  • 1564: Veelluik van de abdij van Hemelsdaele (Brugge, St. Gilliskerk)
  • 1570: Triptiek met de Kruisafneming
  • voor 1572: Doop van de Heilige Eustachius
  • 1571: Fragment van de Grote Kaart van het Brugse Vrije (Brugge, Stadsarchief)
  • 1574: Damhouder-triptiek (Brugge, Onze-Lieve-Vrouwekerk)
  • 1578: Epitaafschilderij van Zeghere van Male
  • 1580: Plan van de Duinenabdij

Portretten

  • 1551: Portretten van Jan van Eyewerve en Jacquemyne Buuck
  • 1555: Portret van J. van den Heede
  • 1555: Portret van een jonge geestelijke
  • 1558: Portretten van Pieter Dominicle en Livina van der Beke
  • 1560: Portretten van Christoffel Ghuys en Elisabeth van Male
  • 1565: Portret van een zesentwintigjarige vrouw
  • 1565: Portret van Jacob Reyvaert (?)
  • 1565-1570: Portretten van Remigius Ommejaghere en Petronella Heve en kinderen
  • 1568: Portretten van Juan Lopez Gallo en zijn zonen
  • 1567: Portret van François van der Straten
  • 1573: Portretten van Anselmus de Boodt, echtgenote Johanna Voet en kinderen
  • 1574: Portret van Christian van der Goes, schout van Delft
  • 1575: Portret van lid van de familie Busdin
  • 1583: Portret van Jacob van der Gheenste (Koninklijke Musea voor Schone Kunsten)

Bibliografie[bewerken]

  • Paul HUVENNE, Pieter Pourbus 1524-1584, Gemeentekrediet, Brugge, 1984, 335 blz.
  • Maximiliaan P. J. MARTENS en Paul HUVENNE (olv), "Van Memling tot Pourbus: Brugge en de Renaissance", 2 delen. Ludion/Stichting Kunstboek, Brugge/Gent, 1998, 320 blz (dl. 1) en 256 blz (dl.2).