Polyatomisch ion

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een poly-atomisch ion (poly is Grieks voor veel) ook bekend als moleculair ion, is een geladen chemische verbinding: een ion dat wordt gevormd door de covalente binding tussen minstens twee atomen, afkomstig van meestal verschillende atoomsoorten.

Bekende voorbeelden van poly-atomische ionen zijn het hydroxide-ion (OH-) en het ammonium-ion (NH4+).

Een polyatomisch ion kan vaak beschouwd worden als het geconjugeerde zuur of de geconjugeerde base van een neutrale molecule. Het sulfaat-ion (SO42-) is hiervan een voorbeeld: het is namelijk afgeleid van zwavelzuur (H2SO4), dat zelf kan beschouwd worden als het hydraat van zwaveltrioxide.

Nomenclatuur[bewerken]

Er bestaan in de scheikundige nomenclatuur twee regels die kunnen toegepast worden om polyatomische ionen te benoemen. Wanneer het prefix bi- wordt gebruikt, dan dient aan de brutoformule van het ion een waterstof (formeel een proton) toegevoegd te worden. De lading van het ion stijgt met 1 eenheid. Als alternatief voor bi- wordt meestal waterstof- als prefix toegevoegd. Een voorbeeld is het carbonaat-anion (CO32-): wanneer hieraan een waterstof wordt toegevoegd, ontstaat het bicarbonaat-anion (meestal waterstofcarbonaat genoemd) met als brutoformule HCO3-.

De tweede regel betreft het aantal zuurstofatomen in het ion (meestal van toepassing bij oxoanionen). Een voorbeeld vormen de (oxo)anionen van chloor:

Oxidatietoestand −1 +1 +3 +5 +7
Benaming chloride hypochloriet chloriet chloraat perchloraat
Brutoformule Cl ClO ClO2 ClO3 ClO4
Molecuulmodel Chloride-ion-3D-vdW.png Hypochlorite-ion-3D-vdW.png Chlorite-ion-3D-vdW.png Chlorate-ion-3D-vdW.png Perchlorate-ion-3D-vdW.png

De achtervoegsels -ide, -iet en -aat slaan op de verschillende oxidatietoestanden die chloor kan aannemen.

Overzicht van de meestvoorkomende polyatomische ionen[bewerken]

Onderstaande tabel heeft een overzicht van veel voorkomende polyatomische ionen met hun brutoformule, structuurformule en moleculaire massa.

Anionen[bewerken]

Anion Moleculaire massa (g/mol) Brutoformule Structuurformule
Acetaat 59,04402 CH3COO
Acetaat
Benzoaat 121,1134 C6H5COO
Benzoaat
Waterstofcarbonaat (bicarbonaat) 61,01684 HCO3
Waterstofcarbonaat
Carbonaat 60,0089 CO32−
Carbonaat
Azide 42,02065 N3
Azide
Cyanide 26,0174 CN
Cyanide
Hydroxide 17,00734 OH
Hydroxide
Nitraat 62,0049 NO3
Nitraat
Fosfaat 94,971362 PO43−
Fosfaat
Sulfaat 96,0626 SO42−
Sulfaat
Chloraat 83,4512 ClO3
Chloraat
Bromaat 127,9022 BrO3
Bromaat
Cyclopentadienyl 52,07511 C5H5
Cyclopentadienyl

Kationen[bewerken]

Kation Moleculaire massa (g/mol) Brutoformule Structuurformule
Ammonium 18,03846 NH4+
Ammonium
Hydroxonium 19,02322 H3O+
Hydroxonium
Kwik(I) 401,18 Hg22+
Tropylium 91,13048 C7H7+
Tropylium

Zie ook[bewerken]