Provinciale Landschappen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De 12 provinciale Landschappen zijn particuliere natuurterreinbeherende organisaties in Nederland. Ze beheren samen meer dan 800 natuurgebieden, met een totale oppervlakte van ruim 100.000 hectare, en hebben samen in totaal ruim 300.000 donateurs (1 januari 2010). In sommige provincies beheren ze ook het landschap buiten de eigen bezittingen.

De 12 provinciale Landschappen zijn geregistreerd als Goed Doel bij het CBF en fungeren als ANBI's (algemeen nut beogende instellingen). De 12 Landschappen zijn begunstigde van de Postcode Loterij.

Elke provincie heeft zijn eigen Landschap. De meeste zijn opgericht in de jaren '20 en de jaren 30 van de 20e eeuw toen de landelijke vereniging Natuurmonumenten de behoefte voelde op provinciaal niveau de aankoop van woeste gronden en landgoederen beter te regelen.

De 12 Provinciale Landschappen zijn als rechtspersoon een stichting, met uitzondering van It Fryske Gea, dat een vereniging is.

Historie[bewerken]

De provinciale landschappen zijn opgericht omdat in de jaren '20 en 30 van de 20e eeuw bij de vereniging Natuurmonumenten het idee bestond dat er vanuit deze vereniging onvoldoende zicht was op de bedreiging van natuurgebieden in de verschillende provincies. Om daarin verandering te brengen zouden er een soort dependances van de vereniging moeten worden opgericht. Nadat bestuurders van Natuurmonumenten, zoals P.G. van Tienhoven, contact hadden gelegd met regionale natuurbeschermers en provinciale bestuurders zijn er daadwerkelijk provinciale organisaties ontstaan, die zich "Landschap" gingen noemen.

Doel, organisatie en werkwijze[bewerken]

Het doel van de landschappen is om natuur en landschap via aankoop te beschermen, te beheren en te ontwikkelen. Elk Landschap heeft een bestuur, een staf en een soort raad van toezicht. Met de andere grote terreinbeheerders Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten bestaan strikte afspraken over wie in welk deel van de provincie gebieden aankoopt en beheert. Elk Landschap heeft leden of donateurs. Om de natuurterreinen te kunnen aankopen en beheren zijn de landschappen echter afhankelijk van overheidssubsidies. Landelijk werken de verschillende landschappen sinds 1989 samen in het samenwerkingsverband De12Landschappen.

Verwante organisaties[bewerken]

Naast de 12 Provinciale Landschappen zijn er ook stichtingen voor landschapsbeheer. Die stichtingen, ook per provincie georganiseerd, bezitten geen terreinen. Ze onderhouden wel landschappen en (kleine) landschapselementen, zoals knotwilgen, hakhoutbosjes en houtwallen. Verder assisteren ze bij de snoei van hoogstamfruitbomen en helpen ze bij agrarisch natuurbeheer. In sommige provincies zijn de stichting landschapsbeheer en het Provinciale Landschap gefuseerd en is een 'Landschap' ontstaan (in Overijssel, Brabant en Noord-Holland).

Daarnaast zijn er landelijke en regionale organisaties die zich bezighouden met beheer van natuurterreinen. Voorbeelden zijn Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Nationaal Park De Hoge Veluwe en Stichting Goois Natuurreservaat.

De 12 Landschappen[bewerken]

Er zijn de volgende Provinciale Landschappen (oprichtingsjaar):

Externe link[bewerken]