Rijksgouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijksgouwen van het Duitse Rijk in 1941 (groen)
Adminitratieve indeling van het rijk in 1944

Een rijksgouw was een soort gouw of provincie in nazi-Duitsland en daarna in het Groot-Duitse Rijk. Het ging hierbij om een tiental gebieden die na 1937 door Duitsland werden ingelijfd, eerst bij de Anschluss van Oostenrijk en daarna het Sudetenland en de Vrije stad Danzig. In de Tweede Wereldoorlog werden nog enkele gebieden die de Duitsers veroverden omgevormd tot rijksgouw (zoals het Poolse Wartheland en Danzig-West-Pruisen); andere werden gepland als rijksgouw (zoals de Westmark) of in 1944 nog opgericht (zoals de rijksgouw Vlaanderen en de rijksgouw Wallonië). Nadat de geallieerden Duitsland hadden verslagen werden de rijksgouwen afgeschaft.

Binnen Duitsland zelf had de NSDAP eerder al partijgouwen ingericht. Vóór 1933 waren dat gewoon de partijafdelingen van de kiesdistricten, aanvankelijk 33 in aantal, later 43. Bij de machtsovername door de nazi's werden dat ook een soort provincies met aan het hoofd een gouwleider. Deze gouwen namen duidelijk een groot deel van de macht van de deelstaten (Länder) over.

Reichsgaue vanaf 1938[bewerken]

Duitse naam Hoofdkwartier Creatie Gebied
Reichsgau Kärnten Klagenfurt 1938 De Oostenrijkse staat Karinthië en Oost-Tirol, met vanaf 1941 ook delen van Slovenië
Reichsgau Niederdonau Wenen 1938 De Oostenrijkse staat Neder-Oostenrijk en het noorden van Burgenland, met vanaf 1939 ook delen van Moravië
Reichsgau Oberdonau Linz 1938 De Oostenrijkse staat Opper-Oostenrijk en Ausseerland, een deel van Stiermarken, met vanaf 1939 ook het zuiden van Bohemen
Reichsgau Salzburg Salzburg 1938 De gelijknamige Oostenrijkse deelstaat Salzburg
Reichsgau Sudetenland Reichenberg 1938 De Duitstalige delen van Tsjechoslowakije afgestaan bij het Verdrag van München
Reichsgau Steiermark Graz 1938 De Oostenrijkse deelstaat Stiermarken en het zuiden van Burgenland, met vanaf 1941 ook delen van Slovenië
Reichsgau Tirol-Vorarlberg Innsbruck 1938 De Oostenrijkse deelstaat Vorarlberg en Noord-Tirol
Reichsgau Wien Wenen 1938 De Oostenrijkse deelstaat Wenen en omliggende gemeenten van Neder-Oostenrijk
Reichsgau Danzig–Westpreußen Danzig 1939 De Vrijstaat Danzig en de Poolse provincie Pommeren
Reichsgau Wartheland Posen 1939 Een deel van Polen dat overeenkomt met het woiwodschap Groot-Polen, de vroegere Pruisische provicie Posen
Operationszone Alpenvorland Bozen 1944 De Italiaanse regio Trentino-Zuid-Tirol en de de provincie Belluno van de regio Veneto
Operationszone Adriatisches Küstenland Triëst 1944 De Italiaanse regio's Friuli, Gorizia en Istrië
Reichsgau Flandern Brussel 1944 De Vlaamse arrondissementen en Brussel
Reichsgau Wallonien Namen 1944 De Waalse arrondissementen, zonder de Oostkantons en Neutraal Moresnet

Interne link[bewerken]