Robert Mugabe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Robert Mugabe
Robert Gabriel Mugabe
Robert Gabriel Mugabe
Geboren 21 februari 1924
Kutama, Salisbury, Zuid-Rhodesië
Politieke partij Zimbabwaanse Afrikaanse Nationale Unie – Patriottisch Front
Partner Sally Hayfron (overleden)
Grace Marufu
Handtekening Handtekening
2e President van Zimbabwe
Huidige functie
Aangetreden 31 december 1987
Vicepresident(en) Joseph Msika
Joice Mujuru
Premier Morgan Tsvangirai
Voorganger Canaan Banana
Opvolger -
Premier van Zimbabwe
Aangetreden 18 april 1980
Einde termijn 31 december 1987
Voorganger Abel Tendekayi Muzorewa
Opvolger Morgan Tsvangirai
Secretaris-generaal van Organisatie van Niet-gebonden Landen
Aangetreden 6 september 1986
Einde termijn 7 september 1989
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Robert Gabriel Mugabe (Masvingo, 21 februari 1924) is sinds 1980 de regeringsleider van Zimbabwe, eerst als premier en sinds 1987 als president van de Republiek Zimbabwe.

Jeugd en vroege carrière[bewerken]

Robert Mugabe werd geboren in het toenmalige Zuid-Rhodesië - een Britse kolonie - in een rooms-katholiek gezin. Hij studeerde in Zuid-Afrika en Tanzania. In 1958 vertrok hij naar het West-Afrikaanse land Ghana, dat door toedoen van president Kwame Nkrumah zojuist de onafhankelijkheid verworven had. Mugabe werd een bewonderaar van president Nkrumah. Het was Nkrumah namelijk als eerste Afrikaanse nationalist gelukt om een Britse kolonie naar de onafhankelijkheid te leiden.

In 1960 keerde Mugabe naar Zuid-Rhodesië terug. Hij werd lid van Joshua Nkomo's National Democratic Party (NDP; de Nationaal Democratische Partij). In 1961 werd de NDP echter door de Britse autoriteiten verboden en richtten Mugabe en Nkomo de Zimbabwe African People's Union (ZAPU) op. Mugabe werd vicesecretaris-generaal van de ZAPU. De ZAPU streefde naar directe onafhankelijkheid van Zuid-Rhodesië. In 1963 ontstond er een breuk tussen Nkomo en Mugabe en richtte Mugabe de Zimbabwe African National Union (ZANU) op. Sithole, een andere belangrijke nationalist, werd voorzitter van de ZANU. Mugabe werd secretaris-generaal.

Guerrillaoorlog[bewerken]

In november 1965 riep Ian Smith, de premier van de blanke minderheidsregering van Zuid-Rhodesië, de onafhankelijkheid uit. Deze onafhankelijkheidsverklaring werd, afgezien van Zuid-Afrika, door geen enkel ander land erkend. Omdat de uit blanken bestaande regering, in de ogen van de zwarte meerderheid, de macht amper wilde delen met de zwarte bevolking, kwamen de ZANU van Mugabe en de ZAPU van Nkomo in opstand.

De ZANU richtte een militaire afdeling op: de ZANLA (Zimbabwe African National Liberation Army). De ZANLA voerde aanvallen uit op boerderijen van blanke boeren en viel posten van het Rhodesische Leger aan. Mugabe opereerde vanuit Portugees-Mozambique, maar werd door de autoriteiten aldaar gearresteerd. Toen Mozambique de onafhankelijkheid verkreeg van Portugal, werd Mugabe vrijgelaten. Robert Mugabe zette Sithole als voorzitter van de ZANU af en nam zelf het voorzitterschap op zich. Hij werd tevens commandant van de radicale ZANLA en Nkomo werd commandant van ZIPRA (Zimbabwe Independent People's Revolutionary Army). In 1976 gingen de ZANU van Mugabe en de ZAPU van Nkomo een bondgenootschap aan onder de naam Patriotic Front (PF).

President[bewerken]

In april 1979 werd Abel Muzorewa van de UANC gekozen als premier in Zimbabwe-Rhodesië. Deze verkiezingen werden internationaal niet erkend. In september 1979 begonnen de Lancaster House-vergaderingen in Londen die leidden tot onafhankelijkheid na verkiezingen. Bij de verkiezingen van februari 1980 behaalde Zanu PF, door zware intimidaties,[bron?] 57 zetels. Alle 20 voor blanken gereserveerde zetels gingen naar de partij van Ian Smith. De oppositie bestond verder uit Nkomo's partij ZAPU (met 20 zetels) en Muzorewa's partij UANC (met drie zetels). Sitole's partij Zanu won geen zetels.

Mugabe voerde als premier een gematigd socialistisch bewind en hield rekening met de blanke minderheid. Er was sprake van een periode van verzoening.

In 1982 werd de Vijfde Brigade opgericht door Mugabe. De leden van deze brigade kwamen van de ex-ZANLA troepen en werden getraind door Noord-Koreaanse militairen. De Fifth Brigade was verantwoordelijk voor de geschatte 20.000 doden in Matabeleland.[1] Deze moorden, die aanhielden tot 1985, zijn nu erkend als een genocide. De Vijfde Brigade stond rechtstreeks onder de commando van Robert Mugabe en niet onder de leiding van het Zimbabwaanse leger.

In 1987 hief de regering de voor de blanken gereserveerde zetels op. Dit betekende overigens niet dat blanken geen parlementariër meer mochten worden. Alleen het verplichte aantal van 20, speciaal voor de blanken gereserveerde zetels, kwam te vervallen. Zimbabwe kreeg een presidentieel stelsel en Mugabe volgde Canaan Banana als president op. In 1988 fuseerde de ZANU-PF met de ZAPU. Nkomo werd plaatsvervangend voorzitter van de ZANU-PF. Hoewel het leek dat Zimbabwe nu een eenpartijstaat begon te worden, werd in mei 1989 door oud-minister Edgar Tekere de Zimbabwe Unity Movement (ZUM) opgericht.

Ontwikkeling tot dictator[bewerken]

Warning icon.svg De neutraliteit van dit gedeelte wordt betwist.
Zie de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie.
Een demonstratie tegen Mugabe in 2006

In 1990 werd Mugabe nog met een overweldigende meerderheid als president herkozen, maar bij de presidentsverkiezingen van 1996 en vooral die van 2002, nam de aanhang van Mugabe dramatisch af.[bron?] Inmiddels werden er door de internationale gemeenschap sancties ingesteld, omdat Mugabe de mensenrechten schond, de oppositie intimideerde en zich steeds openlijker een gewetenloze dictator toonde, die door middel van terreur de macht in handen hield.[bron?] Vanaf 2000 begon Mugabe op grote schaal - met geweld - het land van tot het laatst gebleven blanke boeren te onteigenen en herverdelen om zijn steun onder de bevolking te vergroten. Dit land kwam echter niet in handen van de vele landloze boeren, maar in de handen van trouwe aanhangers van Mugabe en oud-guerrillastrijders. Door onkundig gebruik en een slechte organisatie daalden de oogstopbrengsten in enkele maanden scherp. Mugabes Zimbabwe, als Rhodesië ooit nog de graanschuur van Afrika, is sinds begin 21ste eeuw een land in ernstig economisch verval, met een ongekende hyperinflatie; een groot deel van de bevolking is anno 2012 werkloos en lijdt honger. Geld voor voedselimporten, behalve voor de elite rond de steeds meer omstreden leider Mugabe, is er niet. Veel Zimbabwanen (ca. 2 miljoen) zijn inmiddels gevlucht naar buurlanden als Zuid-Afrika, om nog enige bestaanszekerheid te kunnen opbouwen.

Er bestaat eveneens kritiek op Mugabes weigering om de Ethiopische oud-president en ex-militaire dictator Mariam Mengistu uit te leveren en Mugabes negatieve uitlatingen over homofilie.

De Anglicaanse, Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu heeft de mensenrechtenschendingen in Zimbabwe bekritiseerd en heeft Robert Mugabe een karikatuur van een Afrikaanse dictator genoemd. Ook heeft hij het beleid van stille diplomatie van de Zuid-Afrikaanse regering in deze kwestie bekritiseerd. In april 2008, op een conferentie van ongeruste buurlanden in Zambia, verklaarde Zuid-Afrika's leider Mbeki nog dat er in Zimbabwe "helemaal geen crisis" is. Dat was nadat Mugabe kort daarvoor bij 'vrije' verkiezingen een zware nederlaag had geleden tegen de oppositie. De voor het eerst in macht ernstig aangetaste alleenheerser van Zimbabwe twijfelde echter langdurig over opstappen. Hij verordonneerde een nieuwe verkiezingsronde, nu voor eind april 2008. Door steeds grotere terreur tegenover de oppositie waren deze 'verkiezingen' niet meer dan een schijnvertoning en misten zodoende alle legitimiteit.[bron?]

De huwelijken van Mugabe[bewerken]

Mugabe trouwde in de jaren 50 met de Ghanese Sally Hayfron. Zij overleed in 1992 aan een nieraandoening. Hayfron werd alom gerespecteerd. Mugabe kreeg bij haar één kind dat op vierjarige leeftijd overleed. In 1990 sloot Mugabe een tribaal huwelijk met zijn secretaresse Grace Marufu, met wie hij al jaren een relatie had en bij wie hij al twee kinderen had. Zijn huwelijk met Hayfron werd echter niet ontbonden.

In 1996 trouwde Mugabe met Grace Marufu voor de rooms-katholieke Kerk.

Noten[bewerken]

  1. Breaking the Silence - Building True Peace - A Report on the disturbances in Matabeleland and the Midlands 1980 to 1988 - THE CATHOLIC COMMISSION FOR JUSTICE AND PEACE IN ZIMBABWE - February 1997